---
title: "Jìnyún huángchá"
url: https://thetea.app/be/article/jinyun-huangcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Jìnyún huángchá (缙云黄茶)

**Цзіньюнь Хуанча** (*Jìnyún huángchá*, 缙云黄茶) — зялёны чай з жаўталістага сорту павета Цзіньюнь (缙云县) гарадской акругі Лішуй, правінцыя Чжэцзян. Імя перакладаецца як «жоўты чай Цзіньюня», але да жоўтага класа чай не адносіцца: у яго няма тамлення (闷黄), без якога жоўтага чаю не бывае. «Жоўты» тут — колер вясновага ліста. Сыравіну даюць кусты сорту «中黄2号», выведзенага з прыроднага мутанта, знойдзенага ў садзе вёскі Шанху. Вясновыя парасткі ў яго ярка-жоўтыя, «колеру сланечніка», а амінакіслот у іх, паводле даных Чайнага інстытута, 6,8–8,3 %. З 2014 года імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*) з жаўталістага сорту. Тэхналогія — зялёная: фіксацыя, скручванне, сушка.
* **Пастка імя:** «黄茶» (*huángchá*) у імені — не клас, а колер ліста. Гэтак сама «白茶» у імёнах светлалістых сартоў часта не значыць белы чай: Аньцзі Байча — зялёны.
* **Катэгорыя:** Чай са светлалістых (黄化, *huánghuà*) сартоў; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2014).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Чжэцзян (浙江, *Zhèjiāng*), гарадская акруга Лішуй (丽水, *Lìshuǐ*), павет Цзіньюнь (缙云, *Jìnyún*). Павет пазначаны як адміністрацыйная прыналежнасць трымальніка знака; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Цзіньюнь — каля 28,7° пн. ш. і 120,1° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Знаходка.** У садзе вёскі Шанху (上湖村) павета Цзіньюнь знайшлі прыродны мутант мясцовага чайнага куста з жоўтым лістом. Даведнік датуе знаходку 2006 годам; Чайны інстытут Кітайскай акадэміі сельскагаспадарчых навук піша, што селекцыя заняла больш за дзесяць гадоў. Гэтыя тэрміны дрэнна сыходзяцца: ад 2006 года да зацвярджэння сорту ў 2015-м менш за дзесяць гадоў.
    * **Селекцыя.** Сорт вывелі Чайны інстытут акадэміі, сельскагаспадарчае ўпраўленне павета Цзіньюнь і чайны кааператыў Шанху: адбор асобнага куста, размнажэнне, параўнальныя выпрабаванні.
    * **З 2010 года** павет пачаў масавую пасадку сорту.
    * **2012–2014.** Заяўка на геаграфічны сертыфікацыйны знак пададзена 19 сакавіка 2012 года, рэгістрацыя — 28 сакавіка 2014 года.
    * **2015.** Сорт «中黄2号» зацверджаны камісіяй Чжэцзяна па неасноўных сельскагаспадарчых культурах пад нумарам 浙(非)审茶2015001. Паводле паведамлення інстытута (студзень 2016 года), сорт ужо пачалі распаўсюджваць у Чжэцзяне, Сычуані, Гуйчжоу і іншых месцах.
* **Назва:** «Цзіньюнь» (缙云) — імя павета; «хуанча» (黄茶) — «жоўты чай», па колеры ліста.
* **Культурнае значэнне:** Цзіньюнь Хуанча — прыклад таго, як адна знаходка ў вясковым садзе стала сортам, знакам і галіной павета. Урад Лішуя піша пра яго як пра асобную галіну жаўталістага чаю.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт:** **中黄2号** (*Zhōnghuáng 2*). Куст, сярэднелісты, сярэдняга тэрміну, сярэдняй велічыні, з прамастойнай кронай.
* **Колер ліста:** Вясновыя парасткі ярка-жоўтыя, «колеру сланечніка» (葵花黄色). Летнія — зялёныя, асеннія — зноў жоўтыя. Спелыя лісты, ніз і глыбіня кроны — зялёныя.
* **Парасткі:** Апушэння мала; парасткі закладваюцца даволі густа і доўга застаюцца пяшчотнымі (发芽密度较大，持嫩性强).
* **Сыравіна:** Вясновыя парасткі жоўтага колеру — менавіта яны даюць аблічча чаю.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Поўдзень цэнтральнай часткі Чжэцзяна, горны павет акругі Лішуй.
* **Клімат:** Вільготны субтрапічны; дакладных даных па садах у знойдзеных крыніцах няма.
* **Вышыня і глебы:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Асаблівасць сорту:** Жоўты колер ліста — вынік мутацыі, а не ўмоў вырошчвання: вясной парасткі жоўтыя, летам зелянеюць. Таму галоўны сезон гэтага чаю — вясна.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Даведка адносіць Цзіньюнь Хуанча да тэхналогіі зялёнага чаю: фіксацыя, скручванне, сушка. Дакумента з патрабаваннямі да тэхналогіі ў знойдзеных крыніцах няма, параметраў таксама.

Ніжэй — агульная схема зялёнага чаю, а не апісанне менавіта гэтага чаю:

1.  **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*):** Ліст раскладваюць тонкім слоем, каб ён аддаў частку вільгаці.
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Нагрэў спыняе акісленне і захоўвае колер ліста.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*).**

Тамлення (闷黄), якое робіць чай жоўтым па класе, у гэтай тэхналогіі няма.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй даў Чайны інстытут для чаю з сорту 中黄2号.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Залаціста-жоўты, што прасвечваецца зелянінай (金黄透绿).
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Чысты (清香).
* **Смак:** Пяшчотны і свежы (滋味嫩鲜).
* **Колер настою:** Далікатна-зялёны і яркі, з залацістым водсветам (嫩绿明亮、透金黄).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатна-жоўтае, свежае і жывое (叶底嫩黄鲜活).

**7. Хімічны Склад:**

Даныя Чайнага інстытута для вясновых парасткаў сорту 中黄2号 (адна пупышка з двума лістамі, у пераліку на сухую масу):

| Паказчык | Змест |
| :--- | :--- |
| Амінакіслоты | 6,8–8,3 % |
| Поліфенолы | 12,4–15,9 % |
| Кафеін | 2,8–2,9 % |
| Экстрактыўныя рэчывы | 42,1–46,4 % |

Гэта даныя аб сыравіне сорту, а не паказчыкі гатовага чаю па стандарце: дакумента знака з фізіка-хімічнымі патрабаваннямі ў знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных аб дзеянні менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для пяшчотнага зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 75–80 °C — у сорту шмат амінакіслот, і гарачая вада глушыць іх свежасць.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка — у ёй бачны жоўта-зялёны ліст.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць шклянку.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Кошт і Падробкі:**

Даных аб коштах у знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак № 10636089; паводле правінцыйнай базы, карыстацца ім дазволена дзесяці кампаніям.
    * Правяраць, што вытворца з павета Цзіньюнь.
    * Ліст — залаціста-жоўты з зелянінай, настой — далікатна-зялёны з залацістым водсветам.
    * Не блытаць з жоўтым чаем па класе: у Цзіньюнь Хуанча няма тамлення.

**12. Цікавыя Факты:**

* Усе кусты сорту 中黄2号 вядуць пачатак ад аднаго мутанта з вясковага саду.
* Ліст жоўты толькі вясной і восенню, летам ён зелянее.
* Знак зарэгістраваны раней, чым зацверджаны сам сорт: знак — 2014, сорт — 2015.
* Сорт з Цзіньюня разышоўся ў іншыя правінцыі; на ім жа стаіць, напрыклад, Гуан’юань Хуанча ў Сычуані.

**13. Параўнанне з іншымі светлалістымі чаямі:**

* **Аньцзі Байча ([安吉白茶](https://thetea.app/be/article/anji-baicha)):** Зялёны чай з белалістага сорту 白叶一号; тая самая пастка імя, толькі з «белым».
* **Аньцзі Хуанцзінь Я ([安吉黄金芽](https://thetea.app/be/article/anji-huangjin-ya)):** Жаўталісты зялёны чай павета Аньцзі на поўначы Чжэцзяна.
* **Гуан’юань Хуанча ([广元黄茶](https://thetea.app/be/article/guangyuan-huangcha)):** Жаўталісты зялёны чай Сычуані з сартоў 中黄1号 і 中黄2号.
* **Цзюньшань Іньчжэнь ([君山银针](https://thetea.app/be/article/junshan-yin-zhen)):** Сапраўдны жоўты чай з тамленнем — для кантрасту.

**У заключэнне:**

Цзіньюнь Хуанча — зялёны чай, які завецца жоўтым з-за колеру ліста. Яго крыніца — адзін мутант з саду вёскі Шанху, які стаў сортам 中黄2号: вясновыя парасткі колеру сланечніка, амінакіслот у сыравіне да 8,3 %, пяшчотны свежы смак і залацісты водсвет у зялёным настоі. Знак ахоўвае імя з 2014 года.