---
title: "jǐnyā chá"
url: https://thetea.app/be/article/jinyachaxingzhuang
lang: be
updated: 2026-09-23
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# jǐnyā chá (紧压茶)

Прэсаваны чай 紧压茶 (*jǐnyā chá*) — гэта не сорт і не тэхналогія апрацоўкі ліста, а спосаб яго канчатковай упакоўкі: гатовую сыравіну прапарваюць і ўшчыльняюць ва ўстойлівае цела пэўнай геаметрыі. Для пуэру (普洱茶, *pǔ'ěr chá*) форма — адна з асноўных восей сістэматызацыі, нароўні з тыпам (生茶 / 熟茶), тэруарам, узростам дрэва і вытрымкай. Фармальна прэсоўка апісваецца як 蒸压 (*zhēngyā*) — «прапарыць і спрасаваць».

З нарматыўнага боку варта адразу развесці тры розныя рэчы. Прэсоўка як вытворчы працэс апісана ў агульным рэгламенце GB/T 24615-2009 《紧压茶生产加工技术规范》 — гэта тэхнічныя патрабаванні да вытворчасці прэсаванага чаю наогул; тып чаю ён не вызначае і ў нашай раскладцы стандартаў адносіцца да дапаможнага, даведачнага слоя. Сам пуэр вядзецца асобным стандартам GB/T 22111-2008 (прадукцыя з геаграфічным указаннем). Асобныя прэсаваныя формы апісаны ў серыі GB/T 9833: точа — GB/T 9833.5, 紧茶 — GB/T 9833.6. Гэта значыць, што «стандарт на прэсаваны пуэр» — гэта не адзін дакумент, а перасячэнне некалькіх.

Практычна гэта значыць: два чаі з аднолькавай сыравінай, аднаго года і аднаго завода, але ў рознай форме, з часам разыдуцца па смаку. Не таму, што форма «дадае» нешта ад сябе, а таму, што яна задае шчыльнасць, а шчыльнасць — доступ паветра да ліста.

## Рассыпны супраць прэсаванага

На адным полюсе восі знаходзіцца 散茶 (*sǎnchá*) — рассыпны чай. Для шэна гэта 晒青毛茶 (*shàiqīng máochá*), сыравіна сонечнай сушкі, якую так і пакінулі не спрасаванай; для шу — ферментаваная рассып, уключаючы дробналіставыя «дварцовыя» градацыі 宫廷熟散 (*gōngtíng shúsǎn*).

Уласцівасці рассыпу:
- максімальная плошча кантакту з паветрам, вільгаццю і пахамі склада;
- выспяванне ідзе хутчэй, але раўней па ўсёй масе — няма «ўнутраных» і «вонкавых» слаёў;
- ліст не ламаецца пры прэсоўцы, таму лягчэй судзіць пра яго цэласць і сартнасць;
- займае шмат месца, лёгка крышыцца ў перавозцы, лёгка ўбірае пабочны водар.

На другім полюсе — шчыльнае прэсаванае цела, дзе паветра дабіраецца да цэнтра павольна і апасродкавана. Усё, што апісана ніжэй, — гэта варыянты кампрамісу паміж гэтымі дзвюма крайнасцямі.

## Навошта наогул прасуюць

Першая прычына гістарычная і чыста лагістычная. Юньнаньскі чай стагоддзямі сыходзіў з рэгіёна ўючнымі караванамі па 茶马古道 (*chámǎ gǔdào*) — «чайна-коннаму шляху». Рассыпны ліст у такім транспарце нерацыянальны: ён аб'ёмны, крышыцца, мнецца, мокне. Спрасаванае цела трымае форму, яго зручна лічыць, вязаць у чаркі, грузіць на каня або мула, а абгортка з паперы і бамбукавага ліста абараняе ад механічных пашкоджанняў. Адсюль жа выраслі і падліковыя адзінкі: караванная лагістыка патрабавала не «колькі кілаграмаў», а «колькі месцаў».

Другая прычына — уліковая. Стандартызаваны па масе выраб зручны для гандлю, падаткаабкладання і завадской рэцэптуры. Класічны прыклад — 七子饼 (*qīzǐbǐng*), «блін сямі сыноў»: маса аднаго бліна 357 г, сем бліноў у чарцы даюць 2499 г, гэта значыць прыкладна 2,5 кг. Менавіта гэты набор — 7 × 357 г — і стаў рынкавай нормай прэсоўкі, ад якой адлічваецца амаль увесь сучасны асартымент бліноў.

Трэцяя прычына выявілася пазней і адносіцца ўжо да культуры захоўвання. Прынцып 越陈越香 (*yuè chén yuè xiāng*) — «чым старэйшы, тым больш духмяны» — прадугледжвае шматгадовае выспяванне. Шчыльнае цела дае гэтаму працэсу інерцыю: чай мяняецца павольней, але ўстойлівей, менш залежыць ад кароткіх скокаў вільготнасці, горш убірае чужыя пахі. Прэсоўка, першапачаткова прыдуманая для перавозкі, апынулася зручнай формай доўгага захоўвання.

## Кананічныя формы

| Форма | Іерогліфы, піньінь | Геаметрыя | Што вядома пра масу з нашых матэрыялаў |
|---|---|---|---|
| Блін | 饼 (*bǐng*) | плоскі дыск, часцей з выемкай на адваротным баку | 七子饼 — 357 г; 7 бліноў ≈ 2,5 кг (2499 г) |
| Цэгла | 砖 (*zhuān*) | прамавугольны паралелепіпед | тыпавы дыяпазон 250–1000 г; прыклад рэцэпта — 7581 熟砖 |
| Тóча | 沱 (*tuó*) | чаша, «гняздо», паўсфера з паглыбленнем | тыпавы дыяпазон 100–250 г; 甲沱 гістарычна парадку 100 г; тыпы — 下关沱, 销法沱 |
| Квадрат | 方砖 (*fāngzhuān*) | плоская квадратная цаглінка | у нашых матэрыялах тыпавая маса не зафіксавана |
| Гарбуз / шар | 金瓜 (*jīnguā*), 团 (*tuán*) | круглае цела з рэбрамі або без | у нашых матэрыялах тыпавая маса не зафіксавана; гістарыч. 人头贡茶 |
| Жамчужына | 龙珠 (*lóngzhū*) | шарык на адну заварку | ~5–8 г |
| Рассып | 散茶 (*sǎnchá*) | без формы | — |

Дыяпазоны ў табліцы — тыпавыя рынкавыя значэнні з нашых матэрыялаў, а не нарматыўныя межы: канкрэтны выпуск можа выходзіць за іх.

### 饼 — блін

Самая распаўсюджаная форма і дэ-факта галіновы стандарт. Пра 357 г у нашых матэрыялах суіснуюць два тлумачэнні, і яны адно аднаго не адмяняюць.

Лагістычнае: маса бліна нарміравана пад караванную і складскую ўпакоўку — сем бліноў у чарцы даюць 2499 г, каля 2,5 кг, што зручна і для ўюка, і для ўліку.

Сімвалічнае і гісторыка-вагавое: лік сем звязваюць з пажаданнем «мноства нашчадкаў» (多子多孙), адсюль і сама назва «блін сямі сыноў»; у будыйскай традыцыі сямёрка чытаецца як паўната, а 7 × 7 = 49 лянаў чаркі дае яшчэ адну «сямёрку». Сама маса 357 г — гэта роўна 7 лянаў па старой вагавой сістэме (лян каля 51 г). Гэта значыць, лагістыка і сімволіка тут накладзены адна на адну, і падстаў аб'яўляць адну з версій ілжывай няма.

Дыск зручны тым, што ў яго вялікая плошча пры ўмеранай таўшчыні: чай дыхае хутчэй, чым у цагліне супастаўнай масы, але павольней за рассып.

У бліна ёсць унутраная анізатрапія: цэнтр звычайна шчыльнейшы, край танчэйшы і больш рыхлы, а на адваротным баку застаецца характэрная выемка ад мяшэчка, у якім ліст прапарвалі і сцягвалі. Гэта важна для адломвання і для разумення таго, як блін старэе (глядзі ніжэй).

### 砖 — цэгла

Цэгла — форма максімальнай шчыльнасці і мінімальнага аб'ёму. Яна лепш за ўсіх пераносіць транспарт, шчыльней укладваецца, і менавіта таму цэглы традыцыйна займалі нішу масавага, «працоўнага» чаю. Тыпавыя масы, якія фіксуюць нашы матэрыялы, — ад 250 да 1000 г. З завадскіх рэцэптаў у гэтай форме шырока вядомы 7581 — шу-цэгла куньмінскай лініі.

Унутры цэглы доступ паветра да цэнтра мінімальны. Гэта робіць старэнне самым павольным сярод форм і адначасова самым «раслаёным»: розніца паміж вонкавым слоем і ядром выяўлена мацней, чым у бліне.

### 沱 — тóча

沱茶 (*tuóchá*) — цела ў форме чашы або птушынага гнязда: выпуклы купал звонку, паглыбленне ўнутры. Такая геаметрыя — спроба атрымаць кампактнасць цэглы, не губляючы плошчу паверхні: поласць унутры працуе як дадатковы «дыхальны» бок. Тыпавыя масы тóча ў нашых матэрыялах — 100–250 г. Форма апісана асобным дакументам серыі прэсаваных чаёў — GB/T 9833.5.

Гістарычна тóча звязана з вытворчасцю ў 下关 (*Xiàguān*); з вядомых ліній нашы матэрыялы называюць 下关沱 у градацыі 甲沱 (*jiǎtuó*) — кампактнае «гняздо» гістарычна парадку 100 г — і 销法沱 (*xiāofǎtuó*), тóчу, якая выпускалася для экспарту ў Францыю.

Тóча звычайна прасуецца даволі шчыльна, а купал пры адломванні схільны калоцца буйнымі пласцінамі — гэта асаблівасць формы, а не дэфект.

### 方砖 — квадрат

Плоская квадратная цаглінка, часта тонкая, нярэдка з адціснутымі іерогліфамі на пярэднім баку. Па логіцы ён бліжэй да бліна, чым да вялікай цэглы: невялікая таўшчыня, вялікая плошча. Практычна 方砖 — гэта парцыённая і падарункавая форма; тыпавых мас для яе нашы матэрыялы не фіксуюць, і пацвердзіць канкрэтныя значэнні мы не можам.

### 金瓜 / 团 — гарбуз і шар

团茶 (*tuánchá*) — круглае прэсаванае цела; 金瓜 («залаты гарбуз») — яго версія з рэбрамі, якія нагадваюць долькі гарбуза. Форма мае выразна цырыманіяльны, падносны характар: гістарычна з ёй звязваюць 贡茶 (*gòngchá*), чай для двара, у тым ліку легендарную 人头贡茶 (*réntóu gòngchá*) — «гарбузы» буйнога памеру. Тыпавых мас для гэтай формы ў нашых матэрыялах няма. Шар горш за ўсе формы падыходзіць для драбнення і захоўвання ў бытавых умовах: у яго найменшая адносіна паверхні да аб'ёму пры вялікай масе, гэта значыць самае павольнае і самае нераўнамернае выспяванне.

### 龙珠 — жамчужына

Невялікі шарык, спрасаваны ў разліку на адну заварку, парадку 5–8 г, звычайна ў індывідуальнай абгортцы. Гэта сучасны фармат, які адказвае на бытавую задачу: не адломваць нічога і не ўзважваць. Плата за зручнасць — высокая доля сыравіны, якая працуе «на паверхні»: у шарыка такой масы амаль няма абароненага ад паветра ядра, таму па характары старэння 龙珠 бліжэй да рассыпу, чым да бліна.

## Шчыльнасць і выспяванне

Ключ да ўсёй восі формы просты: форма задае геаметрыю, геаметрыя задае доступ паветра, а доступ паветра задае хуткасць постферментацыі. Таму пры іншых роўных шэраг па хуткасці выспявання выглядае так: рассып і жамчужыны — хутчэй за ўсё, блін і квадрат — умераней, тóча — павольней, цэгла і буйны гарбуз — павольней за ўсё.

З гэтага вынікаюць некалькі практычных назіранняў.

**Край бліна старэе хутчэй за сярэдзіну.** Перыферыя дыска танчэйшая і больш рыхлая, яна кантактуе з паветрам з двух плоскасцей і з тарца, тады як цэнтральная зона, ушчыльненая пры сцягванні мяшэчка, дыхае горш. Адсюль звычайная карціна ў бліноў сярэдняга ўзросту: абломкі з краю даюць больш мяккі, «прасунуты» настой, а кавалкі з сярэдзіны — больш сабраны і малады. Разыходжанне тым прыкметнейшае, чым шчыльнейшая прэсоўка і чым даўжэйшае захоўванне.

**Хутчэй — не значыць лепш.** Павольнае паспяванне ў шчыльным целе звычайна дае больш цэласны, менш «разбалтаны» профіль, а хуткае — раннюю даступнасць за кошт страты часткі патэнцыялу. Сухі склад 干仓 (*gāncāng*) і шчыльная прэсоўка цягнуць у адзін бок — павольна, чыста, доўга; вільготны склад 湿仓 (*shīcāng*) і рыхлая прэсоўка — у другі: хутка, але з рызыкай псавання.

**Форма ўплывае і на дэгустацыю аднаго і таго ж чаю.** Абломак шчыльнай цэглы раскрываецца ў пралівах пазней і цішэй, чым роўная па масе рыхлая пласціна бліна: ваду трэба даўжэй пускаць унутр спрасаванага фрагмента. Гэта часта прымаюць за розніцу сыравіны, хоць прычына механічная.

## Ручны каменны жорн і машынная прэсоўка

石模 / 石磨 (*shímó*) — традыцыйная схема: прапараную лістоту набіваюць у тканы мяшэчак, кладуць пад каменны груз, майстар даціскае целам і вагой каменя. Ціск умераны і не зусім аднолькавы ад вырабу да вырабу, таму бліны каменнай прэсоўкі звычайна больш рыхлыя, таўсцейшыя па краі, з выражанай выемкай на адвароце, а ліставая пласціна менш ламаецца.

Механічны прэс дае высокі і аднолькавы ціск. Выраб атрымліваецца больш шчыльным, геаметрычна дакладным, з роўным краем і добра чытальным адбіткам на паверхні. Адваротны бок медаля — больш ломанага ліста і павольнейшае выспяванне.

Крайні выпадак машыннай прэсоўкі — 铁饼 (*tiěbǐng*), «жалезны блін»: спрасаваны ў металічнай форме пад вялікім ціскам дыск, вельмі шчыльны, з характэрнымі кропкавымі ўмяцінамі ад матрыцы на адваротным баку і амаль без выемкі. Такі блін надзвычай цяжка разбіраць, ён выспявае прыкметна павольней за звычайны, і ў калекцыйным асяроддзі яго часта разглядаюць як «доўгую» пазіцыю. Стыль гістарычна звязваюць з вытворчасцю ў 下关, але сёння жалезныя бліны робяць розныя вытворцы.

Важная агаворка: «каменная прэсоўка» сама па сабе не з'яўляецца гарантыяй якасці сыравіны. Гэта характарыстыка шчыльнасці і спосабу фармавання, а не класа ліста, і ў маркетынгу яна нярэдка выкарыстоўваецца як аргумент, не падмацаваны зместам.

## Падліковыя адзінкі: 饼 → 筒 → 件

Лагістычная прырода прэсаванага чаю бачная ў сістэме падліку. Базавы ланцужок у нашых матэрыялах трохзвенны:

1. **饼 (*bǐng*)** — адзінкавы выраб, блін. Аналагічна лічацца 砖, 沱, 方砖.
2. **筒 (*tǒng*)** — чарка вырабаў, звязаная ў абгортку з бамбукавага ліста, бамбукавай стужкі або паперы. Для 七子饼 чарка гістарычна і па назве складаецца з сямі бліноў: 7 × 357 г = 2499 г, каля 2,5 кг.
3. **件 (*jiàn*)** — завадское месца, скрыня або кошык: кардонная скрынка або традыцыйная бамбукавая пляцёнка (竹筐, *zhúkuāng*). Класічная камплектацыя, якую фіксуюць нашы матэрыялы, — 12 чарак у адным месцы.

Асобна пра 提 (*tí*). Гэты тэрмін у нашым корпусе не зафіксаваны ні як падліковая адзінка, ні як ступень ланцужка: пошук дае толькі тэхналагічныя 提香, 提毫, 提花. У побыце 提 ўжываецца па-рознаму, часцей за ўсё проста як сінонім 筒 — гэта значыць «адна звязка» і «адна чарка» нярэдка азначаюць адно і тое ж. Таму ў якасці самастойнага, чацвёртага ўзроўню падліку мы яго тут не ўводзім.

Што да лікаў: суадносіны ўнутры чаркі сямічнага бліна (сем бліноў па 357 г, ≈2,5 кг) і класічныя 12 чарак у месцы — гэта арыенціры з нашых матэрыялаў, а не ўніверсальны нарматыў. Камплектацыя скрыні адрозніваецца паміж вытворцамі, лінейкамі і эпохамі; калі патрэбна дакладная лічба, яе трэба браць з апісання канкрэтнага выпуску, а не з агульнага правіла.

Практычны сэнс адзінак двайны. Па-першае, цэлая чарка і цэлая скрыня — самастойныя аб'екты калекцыйнага абароту: яны захоўваюць завадскую камплектнасць і ўнутраныя дакументы (для сучасных партый — укладышы і маркіроўку) і каціруюцца на рынку асобна ад паштучных бліноў. Нашы матэрыялы пры гэтым ніякай надбаўкі за нераспакаванасць не фіксуюць, і пацвердзіць яе мы не можам. Па-другое, чарка сама па сабе — мікраклімат: бліны ў сярэдзіне чаркі старэюць інакш, чым крайнія, па той жа прычыне, па якой цэнтр бліна адрозніваецца ад краю.

Асобна варта памятаць, што 唛号 (*màihào*) — чатырохлічбавы завадскі індэкс рэцэпта (напрыклад, 7542: рэцэпт 1975 года, сыравіна чацвёртага класа, фабрыка 勐海) — адносіцца да рэцэптуры, а не да формы, года выпуску або ўмоў захоўвання. Адзін і той жа рэцэпт можа выходзіць у рознай форме і рознай шчыльнасці.

## Як адломваць

Прэсаваны чай разбіраюць уздоўж натуральных слаёў, а не сякуць упоперак ліста. Асноўныя інструменты:

- **чайнае шыла / нож-іголка (茶针, *cházhēn*)** — шыла з круглаватым або лапаткавым вастрыём; уводзіцца ў торац бліна або ў шво слоя, затым рычагом аддзяляецца пласціна;
- **чайны нож (茶刀, *chádāo*)** — плоскае шырокае лязо без рэжучай абзы, зручны для цаглін і шчыльных бліноў;
- **чайны малаток / кіянка** — ужываецца разам з шылам на вельмі шчыльных целах, уключаючы 铁饼.

Парадак дзеянняў, які зніжае колькасць крошкі:

1. Знайсці лінію найменшага супраціву: у бліна гэта торац і зона ля выемкі на адвароце, у цэглы — бакавая грань уздоўж слаёў, у тóча — стык ля краю купала.
2. Уводзіць вастрыё пад невялікім вуглом і дробнымі падыходамі па некалькіх кропках, а не ў адну.
3. Аддзяляць пласцінамі, затым разломваць пласціну рукамі да фракцыі патрэбнага памеру.
4. Адломваць адразу на некалькі заварак і захоўваць абломкі асобна — так радзей даводзіцца турбаваць асноўнае цела.

Што варта ўлічваць. Чым больш у порцыі ломанага ліста і пылу, тым хутчэйшы і грубейшы настой: крошка аддае ўсё адразу, уключаючы гаркату. Таму мае сэнс змешваць у порцыі буйныя кавалкі і дробязь, а не заварваць «пыл з дна» асобна. І яшчэ: у бліна з выражанай розніцай край/цэнтр разумна браць чай і адтуль, і адтуль, інакш профіль адной заваркі будзе сістэматычна зрушаны.

Разламаны блін выспявае хутчэй за цэлы — паверхня кантакту рэзка вырасла. Для чаю, адкладзенага на дзесяцігоддзе, гэта аргумент не пачынаць яго драбіць; для чаю, які п'ецца, гэта, наадварот, не праблема.

## Форма і тып: шэн, шу і не толькі

Вось формы працуе незалежна ад восі 生/熟. Шэн прасуюць ва ўсё пералічанае, і для яго геаметрыя крытычная: увесь сэнс 越陈越香 у шэне — гэта шматгадовая павольная постферментацыя, хуткасць якой формай і задаецца. Шу праходзіць паскораную ферментацыю 渥堆 (*wòduī*) — тэхналогія адпрацавана на 昆明茶厂 у 1973 годзе, серыйная вытворчасць з 1975-га — гэта значыць асноўная трансфармацыя ў яго ўжо адбылася да прэсоўкі. Далейшае выспяванне шу таксама ідзе па прынцыпе 越陈越香, але мякчэй, і адрозненні паміж формамі ў яго выражаны слабей, чым у шэна.

Прасуюць не толькі пуэр: 紧压茶 як катэгорыя шырэйшая і ўключае іншыя цёмныя чаі і прэсаваныя вырабы з іншых груп. Гэта бачна і па нарматыўнай рамцы: GB/T 24615-2009 і серыя GB/T 9833 напісаны для прэсаванага чаю наогул, а не для пуэру ў прыватнасці. У гэтым артыкуле гаворка ідзе пра юньнаньскі матэрыял; пытанне пра формы за яго межамі адносіцца да асобных тэм.

## Чаго гэты артыкул не сцвярджае

Межы ведаў тут варта пазначыць прама.

- **Масы форм за межамі пацверджаных.** Лікі, зафіксаваныя ў нашых матэрыялах: 357 г для 七子饼 і 2499 г (≈2,5 кг) для чаркі з сямі бліноў, 5–8 г для 龙珠, тыпавыя дыяпазоны 100–250 г для тóча і 250–1000 г для цэглы, парадку 100 г для гістарычнай 甲沱. Гэта рынкавыя арыенціры, а не нарматыўныя межы. Тыпавых мас для 方砖 і для 金瓜 / 团 нашы матэрыялы не даюць, і пацвердзіць іх мы не можам.
- **Нарматыўная прывязка.** GB/T 24615-2009 《紧压茶生产加工技术规范》 — агульны рэгламент вытворчасці прэсаванага чаю; ён не вызначае тып чаю і не з'яўляецца «стандартам пуэру». Пуэр вядзецца GB/T 22111-2008, асобныя формы — GB/T 9833.5 (沱茶) і GB/T 9833.6 (紧茶). Пералік 饼 / 砖 / 沱 / 方砖 / 金瓜(团) / 龙珠 / 散茶 — зручная рабочая рамка для сістэматызацыі, а не рубрыкацыя якога-небудзь з гэтых дакументаў.
- **Адзінка 提.** У нашых матэрыялах яна як падліковая ступень не сустракаецца; прыведзеная вышэй заўвага пра яе побытавае ўжыванне — апісанне рознагалосся ў практыцы, а не азначэнне. Сцвярджаць, што 提 — гэта ўзровень вышэй за 筒, мы не можам.
- **Напаўненне 件.** Класічныя 12 чарак у месцы — арыенцір з нашых матэрыялаў, а не ўніверсальны нарматыў: камплектацыя і маса месца адрозніваюцца паміж вытворцамі і эпохамі.
- **Паходжанне ліку 357.** Лагістычнае і сімвалічнае тлумачэнні ў нашых матэрыялах суіснуюць; артыкул называе абодва і не аб'яўляе ніводнае з іх адзіна правільным і ніводнае — ілжывым.
- **Цэнаўтварэнне на цэлыя ўпакоўкі.** Што нераспакаваная чарка або скрыня каштуюць даражэй за суму асобных бліноў, нашы крыніцы не пацвярджаюць; артыкул гэтага не сцвярджае.
- **Колькасная сувязь шчыльнасці і хуткасці старэння.** Кірунак залежнасці агульнапрызнаны: шчыльней — павольней. Але ніякай правяральнай шкалы («цэгла старэе ў столькі-та разоў павольней за блін») няма, і ў артыкуле яна не прапануецца. Аналагічна розніца «край/цэнтр» апісваецца якасна; лікавых звестак пра яе тут няма.
- **Датаванні і аўтарства форм.** Калі менавіта ўзніклі 沱 у сучасным выглядзе, 方砖, 龙珠 і 铁饼, хто іх увёў у абарот — дакладных звестак у нашых матэрыялах няма. Прывязка жалезнага бліна да стылю 下关 прыводзіцца як распаўсюджаная атрыбуцыя, а не як задакументаваны факт першынства.
- **Сувязь формы і якасці сыравіны.** Ні каменная, ні машынная прэсоўка, ні «жалезны» тып самі па сабе нічога не кажуць пра клас ліста, узрост дрэў або тэруар. Любое сцвярджэнне кшталту «каменная прэсоўка — значыць добры чай» у артыкуле не падтрымліваецца.
- **Ацэнка захоўвання па форме.** Шчыльнае цела ўстойлівейшае да ваганняў асяроддзя, але не абараняе ад няправільнага склада. Адрозніць 干仓 ад 湿仓 па геаметрыі вырабу нельга.
- **Канкрэтныя выпускі.** Узгадваныя 7581, 甲沱, 销法沱, 7542 прыводзяцца як прыклады рэцэптаў і ліній з нашых матэрыялаў; іх бягучыя характарыстыкі, склад партый і наяўнасць у асартыменце тут не апісваюцца.