---
title: "Jiāngxià Guāngmíng chá"
url: https://thetea.app/be/article/jiangxia-guangming-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Jiāngxià Guāngmíng chá (江夏光明茶)

**Цзянся Гуанмін Ча** (*Jiāngxià Guāngmíng chá*, 江夏光明茶) — зялёны чай чатырох вёсак вулічнага камітэта Шаньпо (山坡街) раёна Цзянся на поўдні Уханя, правінцыя Хубэй. «Гуанмін» (光明, «святло») тут не ўласцівасць чаю, а імя вёскі, дзе стаіць галоўны сад, — на беразе возера Лянцзыху (梁子湖), каля гары Цяньцзышань (天子山). З 2018 года імя ахоўваецца як сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, з 2025 года — як прадукт з геаграфічным указаннем.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Патрабаванні да аховы 2025 года не называюць клас словам, але задаюць тэхналогію зялёнага чаю — з фіксацыяй, без завяльвання пад акісленне і без тамлення. Уханьскае ўпраўленне сельскай гаспадаркі таксама піша пра зялёны чай.
* **Катэгорыя:** Зялёны чай прыазёрных узгоркаў паўднёвага Уханя; сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (2018) і прадукт з геаграфічным указаннем (2025).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), горад Ухань (武汉, *Wǔhàn*), раён Цзянся (江夏, *Jiāngxià*), вулічны камітэт Шаньпо (山坡, *Shānpō*).
* **Зона аховы:** Чатыры вёскі вулічнага камітэта Шаньпо — Гуанмін (光明村), Гуансін (光星村), Гуанхуа (光华村) і Шанцяо (尚桥村). Заяўнік — чайная асацыяцыя Гуанмін вулічнага камітэта Шаньпо (武汉市江夏区山坡街光明茶叶协会).
* **Геаграфічныя каардынаты:** 114°01′–114°35′ у. д., 29°58′–30°32′ пн. ш. — па аб’яўленні 2025 года. Для чатырох вёсак прамавугольнік незвычайна шырокі; тлумачэння ў дакуменце няма.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **1970-я.** Паводле ўханьскага ўпраўлення сельскай гаспадаркі, жыхары вёскі рабілі чай саматужна, на дрыўяным агні. Кампанія-вытворца вядзе гісторыю ад чайнай фабрыкі «Гуанмін № 2» (原光明二茶场), пабудаванай у 1972 годзе.
    * **Пасля пачатку рэформаў.** Старыя мясцовыя кусты — каля ста *му* — замянілі палепшанымі гатункамі.
    * **1986.** Павятовая хроніка «Учансянь цін» (武昌县情, 1986–1990), у пераказе ўпраўлення, піша, што з 1986 года зялёны чай фермы Гуанмін некалькі гадоў запар атрымліваў правінцыйнае званне якаснага прадукту. Кампанія ўдакладняе: гадоў было чатыры, а чаі называліся «Білочунь» ([碧螺春](https://thetea.app/be/article/biluochun)) і асенні «Лунцзін» (龙井). Імя «Цзянся Гуанмін Ча» тады яшчэ не існавала — марку заявілі толькі ў 2006 годзе.
    * **1993.** Паводле гандлёвай старонкі прадаўца, чай «Цуйхаа» (翠毫) фермы Гуанмін атрымаў вышэйшую ўзнагароду правінцыйнага асенняга конкурсу знакамітых чаёў; іншых пацверджанняў у знойдзеных крыніцах няма.
    * **2006.** Пры падтрымцы мясцовых улад у вёсцы Гуанмін створана чайная асацыяцыя, і яна заявіла марку «Цзянся Гуанмін Ча» (江夏光明茶).
    * **2018.** У лютым — дзяржаўнае сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (нумар AGI02321). Гандлёвая старонка называе побач і лістапад 2017 года; афіцыйныя крыніцы даюць 2018-ы. Таварны знак «Цзянся Гуанмін Ча», паводле той жа гандлёвай старонкі, зарэгістраваны ў лістападзе 2018 года.
    * **2019.** Пастаўшчык чаю вёскі спартсменаў VII Сусветных ваенных гульняў.
    * **2020.** Паводле гандлёвай старонкі, зялёны «Цуйхаа» маркі «Гуанмін» атрымаў залатую ўзнагароду 21-й выставы «зялёных» прадуктаў.
    * **2025.** Аб’яўленнем № 640 ад 16 ліпеня 2025 года (апублікавана 13 жніўня) Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці прызнала імя прадуктам з геаграфічным указаннем. Паводле паведамленняў з Уханя, гэта частка пераводу ранейшых сельскагаспадарчых указанняў у адзіны рэжым; у тым жа аб’яўленні ў горада васемнаццаць прадуктаў.
* **Назва:** «Цзянся» (江夏) — імя раёна; «Гуанмін» (光明) — імя вёскі. Дзве іншыя вёскі зоны, Гуансін і Гуанхуа, пачынаюцца з таго ж іерогліфа 光.
* **Культурнае значэнне:** Уханьскае ўпраўленне (2023) называе галоўнага майстра трэцім пакаленнем носьбітаў нематэрыяльнай спадчыны Цзянся Гуанмін Ча; паводле сайта кампаніі, нематэрыяльнай культурнай спадчынай чай прызнала раённае ўпраўленне культуры Цзянся. Чай уваходзіць у гарадскі брэнд «Цзянчэн Байчжэнь» (江城百臻). Паводле таго ж упраўлення, прадукцыя мае сертыфікат «зялёнага прадукту» (绿色食品, *lǜsè shípǐn*); гандлёвая старонка датуе такія сертыфікаты для зялёнага і чырвонага чаю «Гуанмін» лістападам 2017 года.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатункі / Культывары:** Паводле патрабаванняў да аховы — Чжунча 108 (中茶108, *Zhōngchá 108*), Фудзін Дабайча (福鼎大白茶, *Fúdǐng dàbáichá*), Эча № 1 (鄂茶一号, *Èchá 1*) і іншыя.
* **Стандарт збору:** Патрабаванні называюць градацыі свежага ліста: адзіночная пупышка (单芽, *dānyá*), пупышка з адным лістом, дзе пупышка даўжэйшая за ліст, пупышка з адным лістом аднолькавай даўжыні і іншыя. Збіраць загадана своечасова і партыямі — паводле таго, які сухі чай і якога класа якасці робяць.
* **Вага парастка:** Сто парасткаў «пупышка з лістом» важаць каля 8,5 г — гэты лік запісаны непасрэдна ў патрабаваннях.
* **Час збору:** Дакладных тэрмінаў у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Прыазёрныя ўзгоркі на поўдні Уханя. У матэрыяле ўханьскага ўпраўлення сельскай гаспадаркі (2022) кіраўнік адной з мясцовых кампаній кажа, што яе чайная база ляжыць там, дзе сыходзяцца гара Цяньцзышань, возера Лянцзыху і возера Шаньпоху (山坡湖). Паводле іншага матэрыялу таго ж упраўлення (2023), чайная гаспадарка каля возера Лянцзыху амаль круглы год ахутана туманам.
* **Вышыня вырошчвання:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Глебы:** Паводле патрабаванняў да аховы — магутны профіль, ворны пласт таўсцейшы за 50 см, арганічнага рэчыва ў ворным гарызонце больш за 1 %, pH 4,7–6,0. Артыкул сеткавай энцыклапедыі Байду кажа пра чырваназёмы з pH 4,7–6,5; разыходжанне ў верхняй мяжы застаецца.
* **Клімат:** Паводле таго ж энцыклапедычнага артыкула — вільготны мусонны: у сярэднім 16,8 °C за год, 1347,7 мм ападкаў, 268 бязморазных дзён. З першакрыніцай гэтыя лікі зверыць не ўдалося.
* **Агратэхніка паводле патрабаванняў:** Увесну і ўлетку — дробная апрацоўка глебы, перад зімой — глыбокая; асноўнае ўнясенне ўгнаенняў, падкормкі і пазакаранёвае жыўленне; ахова — агратэхнічная, біялагічная і фізічная.
* **Маштаб:** Паводле рэпартажу 2022 года, у кампаніі-вытворцы больш за 300 *му* ўласных садоў, яшчэ больш за тысячу *му* яна ахоплівае як партнёр, і ў працу ўцягнута каля пяцісот сялянскіх гаспадарак. Магутнасць перапрацоўкі, паводле сайта кампаніі, — 50 т на год. Гэта дадзеныя адной кампаніі, а не ўсёй зоны аховы.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Патрабаванні да аховы задаюць такі ланцужок:

1.  **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*).**
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*).**
3.  **Астыванне (摊凉, *tānliáng*).**
4.  **Выраўноўванне ліста (理条, *lǐtiáo*).**
5.  **Абсмажванне да бляску (辉炒, *huīchǎo*).**
6.  **Дасушванне з вывядзеннем водару (足干, *zúgān*; 提香, *tíxiāng*).**
7.  **Пераборка (精选, *jīngxuǎn*).**

Тэмператур і тэрмінаў дакумент не прыводзіць. Паводле ўханьскага ўпраўлення (2023), у гаспадарцы трымаюць паўручную-паўмашынную схему: ручная праца захоўвае рамясло, машыны здымаюць яе слабасці — нізкую прадукцыйнасць і няроўную таўшчыню ліста.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Тонкая зграбная скрутка (条索纤细), зялёны колер з алеістым бляскам (色泽绿润), белы ворс адкрыты (白毫显露).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Паводле кампаніі — зграбны (气味清雅). Уханьскае ўпраўленне піша пра тонкі, глыбокі водар (香幽), не ўдакладняючы, сухога ліста ці настою.
* **Смак:** Паводле ўпраўлення — настой свежы і чысты, прысмак доўга трымаецца ў роце. Кампанія піша пра свежы бадзёры смак з салодкім зваротам (鲜爽回甘).
* **Колер настою:** Паводле кампаніі — празрысты, у меру моцны (汤色透明，浓淡相宜); яна ж абяцае «тры зялёныя» (三绿): зялёны сухі ліст, зялёны настой і зялёны завараны ліст.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатна-зялёнае (叶底嫩绿) — паводле патрабаванняў да аховы.

**7. Хімічны Склад:**

Патрабаванні да аховы задаюць ніжнія парогі трох паказчыкаў:

| Паказчык | Патрабаванне |
| :--- | :--- |
| Чайныя поліфенолы | не менш за 17 % |
| Свабодныя амінакіслоты | не менш за 4 % |
| Вадарастваральныя экстрактыўныя рэчывы | не менш за 40 % |

Гэта нормы, а не замер партыі. Дадзеных пра кафеін і іншыя рэчывы ў знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляны стакан або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Кошт і Падробкі:**

Дадзеных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак прадукта з геаграфічным указаннем або знак сельскагаспадарчага ўказання.
    * Правяраць, што чай зроблены ў адной з чатырох вёсак вулічнага камітэта Шаньпо, а не проста ў раёне Цзянся.
    * Ліст — тонкі, зялёны з бляскам, з адкрытым ворсам; завараны ліст — далікатна-зялёны.
    * Памятаць, што гаспадаркі зоны выпускаюць і іншыя чаі: паводле матэрыялу на сайце ўханьскага ўпраўлення, адна з кампаній робіць жоўты, «Аньцзі Байча» ([安吉白茶](https://thetea.app/be/article/anji-baicha)) і чырвоны «Цзіньцзюньмэй» ([金骏眉](https://thetea.app/be/article/jin-jun-mei)). Патрабаванні да аховы апісваюць толькі зялёны чай.

**12. Цікавыя Факты:**

* Да ўласнага імя чай фермы Гуанмін атрымліваў правінцыйныя званні якасці пад чужымі імёнамі — «Білочунь» (碧螺春) і асенні «Лунцзін» (龙井).
* Парог амінакіслот у 4 % — самы высокі сярод трох уханьскіх чаёў аб’яўлення 2025 года: у Цзянся Біфан ён 1,8 %, у Байцюань Люйча — 2,8 %.
* «Белы чай» адной з мясцовых кампаній, паводле апісання ўханьскага ўпраўлення, праходзіць завяльванне, фіксацыю, скручванне і сушку; фіксацыя і скручванне — прыёмы зялёнага, а не белага чаю.

**13. Параўнанне з іншымі ўханьскімі чаямі:**

* **Цзянся Біфан ([江夏碧舫](https://thetea.app/be/article/jiangxia-bifang)):** Плоскі зялёны чай таго ж раёна, з вулічнага камітэта Улунцюань; ахова — тым жа аб’яўленнем 2025 года.
* **Байцюань Люйча ([柏泉绿茶](https://thetea.app/be/article/baiquan-lucha)):** Плоскі зялёны чай раёна Дунсіху на паўночным захадзе Уханя, таксама з аб’яўлення 2025 года.
* **Хуанпі Люйча ([黄陂绿茶](https://thetea.app/be/article/huangpi-lucha)):** Зялёны чай паўночнага Уханя.
* **Білочунь (碧螺春):** Цзянсускі скручаны зялёны чай, пад чыім імем ферма Гуанмін выпускала чай у 1980-х.

**У заключэнне:**

Цзянся Гуанмін Ча — зялёны чай чатырох вёсак каля возера Лянцзыху, які вырас з саматужнай фабрыкі 1970-х, што атрымлівала правінцыйныя званні якасці пад чужымі імёнамі. Уласнае імя марка атрымала ў 2006 годзе, ахова — у 2018-м і 2025-м. Дакументы малююць яго дакладна: тонкая скрутка, зялёны ліст з бляскам і адкрытым ворсам, далікатна-зялёны завараны ліст і высокі парог амінакіслот.