---
title: "Huǒtián Dàmàoshān chá"
url: https://thetea.app/be/article/huotian-damaoshan-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Huǒtián Dàmàoshān chá (火田大茂山茶)

**Хацянь Дамаашань Ча** (*Huǒtián Dàmàoshān chá*, 火田大茂山茶) — чай гары Дамаашань (大茂山) пасёлка Хацянь (火田镇) павета Юньсяа (云霄县) гарадской акругі Чжанчжоу на поўдні правінцыі Фуцзянь. Галоўнае, што ёсць у гэтага імя, — дзікі старажытны чайны лес у глыбіні гары: паводле мясцовай прэсы, у ім растуць сотні дрэў старэйшых за 300 гадоў. Паданне звязвае знаходку тутэйшага чаю з танскім палкаводцам Чэнь Чжэнам і 669 годам, адсюль народнае імя — «чай генерала Чэня». З канца 2016 года імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам, у 2024 годзе для яго прыняты групавы стандарт. Клас чаю ні знак, ні знойдзеныя апісанні не называюць, таму артыкул стаіць у раздзеле катэгорый.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Не ўстаноўлены. Знак зарэгістраваны на тавар «чай» без указання класа; тэксту стандарту 2024 года, дзе клас мог быць названы, я не бачыў. Мясцовае апісанне — ліст у форме «галоўкі страказы», залацісты настой, архідэйны водар — падобнае на аблічча паўднёвафуцзяньскага улуна, а марка з імем той самай гары атрымлівала ўзнагароду за тэгуаньінь. Гэта ўскосныя прыкметы, а не дакумент.
* **Катэгорыя:** Чай з геаграфічным сертыфікацыйным знакам (2016) і групавым стандартам (2024).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, *Fújiàn*), гарадская акруга Чжанчжоу (漳州, *Zhāngzhōu*), павет Юньсяа (云霄, *Yúnxiāo*), пасёлак Хацянь, гара Дамаашань. Чайная вёска гары — Байшы (白石村).
* **Зона аховы:** Правінцыйны пералік знакаў называе павет Юньсяа як адміністрацыйную прыналежнасць трымальніка знака; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў. Дакладныя межы, верагодна, задае стандарт 2024 года, але яго тэксту я не бачыў.
* **Рэжым аховы:** Геаграфічны сертыфікацыйны знак Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая (CNIPA) № 15262179; дакладнае імя знака — «火田大茂山茶 HUOTIAN DAMAOSHAN TEA», тавар — чай. У правінцыйным пераліку на 30 чэрвеня 2026 года рэгістрацыя значыцца дзейнай.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Павет Юньсяа — каля 24° пн. ш. і 117,3° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **669 год — паданне пра генерала Чэня.** Паводле легенды, у другі год эры Цзунчжан дынастыі Тан палкаводзец Чэнь Чжэн (陈政), які ішоў па ўказе на поўдзень са сваім войскам, знайшоў у лясах Дамаашаня дзікі чай. Лісце збіралі, сушылі і заварвалі, і воіны пілі адвар у паходзе. Адсюль народнае імя — «чай генерала Чэня» (陈将军茶). Дакумента, які пацвярджае эпізод, у знойдзеных крыніцах няма.
    * **Канец 2016 года.** Пасёлак Хацянь атрымаў геаграфічны сертыфікацыйны знак «火田大茂山茶». Па той самай мясцовай публікацыі, старажытны чайны сад і звязаная з ім чайная культура тады ж увайшлі ў «агульнанацыянальны пералік сельскагаспадарчай культурнай спадчыны» (全国农业文化遗产名录). У апублікаваных партыях спісу «Важная сельскагаспадарчая спадчына Кітая» (中国重要农业文化遗产) сярод аб’ектаў Фуцзяні я яго не знайшоў; пра які пералік ідзе гаворка, не ўстанавіў.
    * **Пасля рэгістрацыі.** Паводле мясцовай прэсы, павятовае кіраўніцтва прыязджала ў Байшы вывучаць галіну, а павятовая чайная асацыяцыя прывозіла спецыялістаў, каб вывесці вытворчасць за межы традыцыйнай манеры і злучыць яе з прыёмамі іншых чайных раёнаў краіны.
    * **2024.** 6 лістапада апублікаваны і ўведзены групавы стандарт T/YXDBCX 0019-2024 «Прадукт з геаграфічным указаннем. Хацянь Дамаашань Ча». Ён задае месца паходжання, патрабаванні, правілы кантролю і маркіроўку. Распрацоўшчыкі — павятовая асацыяцыя галіны геаграфічных указанняў, павятовы цэнтр экспрэс-кантролю харчовых прадуктаў, некалькі мясцовых чайных кампаній і сямейная ферма. Стандарт прама адносіцца да прадукту знака, ухваленага ранейшым Дзяржаўным упраўленнем прамысловасці і гандлю.
* **Назва:** «Хацянь» (火田) — імя пасёлка, літаральна «вогненнае поле»; «Дамаашань» (大茂山) — імя гары, дзе 茂 значыць «пышны, густы».
* **Культурнае значэнне:** Паводле мясцовай прэсы, у Байшы склаўся ланцужок ад вытворчасці і перапрацоўкі да перавозкі і продажу, ёсць фірмовыя крамы і чайныя дамы, а вёска злучае чай з турызмам.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** У знойдзеных крыніцах не названы.
* **Дзікія дрэвы:** Мясцовая прэса называе Дамаашань каштоўным сховішчам генетычных рэсурсаў чайнай расліны (种质资源库): у лесе растуць сотні дзікіх дрэў старэйшых за 300 гадоў. Плошча лесу ў пераказах дадзена ў адзінках, якія я не змог пацвердзіць, таму яе не прыводжу.
* **Садовыя кусты:** Акрамя лесу, каля вёскі ёсць звычайныя сады: узімку ў іх падкормліваюць кусты і зразаюць верхавіны, паніжаючы крону.
* **Сыравіна:** З дзікіх дрэў, з садовых кустоў або з тых і другіх робяць чай знака, знойдзеныя крыніцы не ўдакладняюць.
* **Стандарт і час збору:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горы поўдня Фуцзяні, акруга Чжанчжоу.
* **Вышыня:** У мясцовай публікацыі сказана, што Байшы стаіць на гары Дамаашань вышынёй 1075,5 м і што гэта самая высакагорная вёска павета. Вышынь садоў і лесу ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Клімат:** Гара, паводле апісання, круглы год у аблоках і туманах. Іншых кліматычных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Глебы:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Лес:** Дзікі чайны лес ляжыць у глыбіні гары. Мясцовая прэса называе яго найбуйнейшым дзікім супольніцтвам чайных дрэў у Фуцзяні; праверыць гэта параўнанне я не змог.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогія чаю знака ў знойдзеных крыніцах не апісана, а тэксту стандарту 2024 года я не бачыў. Паколькі клас не ўстаноўлены, агульную схему якога-небудзь класа тут не прыводжу: яна выдавала б здагадку за апісанне.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй узята з мясцовай публікацыі пра «чай Дамаашаня»; з тэкстам стандарту я яго не звяраў.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** У форме «галоўкі страказы» — гэтым вобразам у Кітаі звычайна апісваюць туга скручаны ліст паўднёвафуцзяньскіх улунаў.
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Архідэйны (有兰花味).
* **Смак:** «Вада мяккая, гладкая і пяшчотная» (水软滑嫩); спачатку гарчыць, потым салодка (先苦后甘); водар доўга застаецца ў роце (颊齿留香，经久不散). Вытрымлівае шмат заліваў (耐冲泡).
* **Колер настою:** Залацісты (汤色金黄).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

Гандлёвае апісанне «чаю генерала Чэня» дадае «скальны водгук» (岩韵), салодкую мяккасць і чысты водар. Гэта рэклама аднаго прадукту, а не апісанне знака.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма. Расказ пра тое, што адвар «чаю генерала Чэня» дапамагаў воінам у паходзе, — легенда, а не звесткі пра дзеянне чаю.

**9. Заварванне:**

Практыка класа. Клас чаю не ўстаноўлены; ніжэй — звычайныя параметры для туга скручанага паўднёвафуцзяньскага улуна, на які падобнае апісанне.

* **Тэмпература вады:** 95–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 6–8 г на 110 мл.
* **Посуд:** Гайвань або невялікі гліняны чайнік.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд, прамыць чай кароткім залівам.
    2. Першы настой — 20–30 секунд, кожны наступны — на 5–10 секунд даўжэй.
    3. Апісанне абяцае стойкасць, таму заліваў можа быць шмат.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у прахалодным цёмным месцы, без вільгаці і пабочных пахаў. Калі чай акажацца светлым водарным улунам, яго лепш трымаць у холадзе і выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання «火田大茂山茶».
    * Правяраць, што вытворца з павета Юньсяа.
    * Памятаць, што гандлёвыя маркі з імем гары — не тое самае, што знак.

**12. Цікавыя Факты:**

* У лесе Дамаашаня растуць сотні дзікіх чайных дрэў старэйшых за 300 гадоў.
* Галоўная чайная вёска Байшы, паводле мясцовай прэсы, — самая высакагорная ў павеце Юньсяа.
* Мясцовая падборка пра геаграфічныя знакі павета ўключае вершы пра чай Дамаашаня — пра «тысячагадовыя дрэвы» і «танскі вецер» гары.
* Марка з імем гары атрымала залаты медаль VII Кітайскай міжнароднай чайнай выставы за тэгуаньінь; гэта ўзнагарода маркі, а не знака.

**13. Параўнанне з суседнімі чаямі акругі Чжанчжоу:**

* **Пінхэ Бай Я Цы Лань ([平和白芽奇兰](https://thetea.app/be/article/pinghe-bai-ya-qi-lan)):** Улун суседняга павета Пінхэ; за імем Дамаашаня стаіць перш за ўсё дзікі лес, а клас дакументам не ўстаноўлены.
* **Чжааань Ба Сянь ([诏安八仙](https://thetea.app/be/article/zhaoan-ba-xian)):** Улун суседняга павета Чжааань з сорту XX стагоддзя; у Дамаашаня апора на старыя дзікія дрэвы.
* **Чжанчжоу Сэ Чжун ([漳州色种](https://thetea.app/be/article/zhangzhou-se-zhong)):** Змешаны улун акругі; паводле артыкула корпуса, яго вытворчая зона ахоплівае адзінаццаць паветаў і раёнаў, а імя Дамаашаня звязана з адной гарой.

**У заключэнне:**

Хацянь Дамаашань Ча — імя гары з дзікім чайным лесам, сотнямі дрэў старэйшых за тры стагоддзі і паданнем пра генерала Чэня. Дакументаў пра сам чай няшмат: знак з 2016 года, групавы стандарт 2024 года і мясцовае апісанне — «галоўка страказы», залацісты настой, архідэйны водар, гарката, якая пераходзіць у салодкасць. Клас паводле дакумента не ўстаноўлены, і гэта галоўнае пытанне, на якое павінен адказаць тэкст стандарту.