---
title: "Huìzhōu yánchá"
url: https://thetea.app/be/article/huizhou-yancha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Huìzhōu yánchá (惠州岩茶)

**Хуэйчжоу Яньча** (*Huìzhōu yánchá*, 惠州岩茶) — «уцёсны чай» павета Хуэйдун (惠东县) гарадской акругі Хуэйчжоу, правінцыя Гуандун: улун уішаньскага тыпу з сартоў, прывезеных з гор Уішань і высаджаных у 2011 годзе на чырванаколерных узгорках данься (丹霞) каля вадасховішча Байпэньчжу. Мясцовая прэса так і піша — «岩茶南迁», «уцёсны чай перасяліўся на поўдзень». Імя пакуль не ахоўваецца: заяўку на геаграфічны сертыфікацыйны знак Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці прыняло да разгляду, але на 2026 год знак не зарэгістраваны, а ахоўная зона не апублікаваная.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Улун (乌龙茶, *wūlóngchá*), паўферментаваны чай. Павятовыя СМІ (2021) пішуць «岩茶属半发酵茶», «Наньфан плюс» (2023) — што ўцёсны чай, як і даньцун, адносіцца да ўлунаў. Дакумента аб ахове з апісаннем класа няма.
* **Падстава:** Клас устаноўлены па прэсе, а не па дакуменце: і павятовыя СМІ, і «Наньфан плюс» апісваюць сарты, тэхналогію і само імя як перанесеныя з Уішаня.
* **Катэгорыя:** Уцёсны ўлун уішаньскага тыпу па-за Уішанем; заяўленае, але не зарэгістраванае найменне.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Гуандун (广东, *Guǎngdōng*), гарадская акруга Хуэйчжоу (惠州, *Huìzhōu*), павет Хуэйдун. Першыя сады — каля пасёлка Байпэньчжу (白盆珠镇), у вёсцы Мухуа (沐化村); буйны сад іншай кампаніі — каля пасёлка Дочжу (多祝镇), у вёсцы Мінсі (明溪村).
* **Заяўленая зона:** Не апублікаваная. Імя заяўкі — па гарадской акрузе, прасоўвае яе павет Хуэйдун; заяўніка ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Дакладных даных няма; газеты змяшчаюць Хуэйчжоу на паўночны тропік.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **2011 — перанос з Уішаня.** Мясцовая кампанія арандавала ў сялян закінутыя камяністыя ўзгоркі каля вадасховішча Байпэньчжу і высадзіла ўішаньскія сарты; па «Наньду», вопытная пасадка ішла чатыры гады. Па «Наньфан плюс», эколага-кансультанта праекта прывабілі данься хрыбта Ляньхуашань (莲花山): клімат, глеба і вада тут, паводле яго ацэнкі, падобныя да ўішаньскіх. Тая ж газета піша, што першыя 270 тысяч завезеных саджанцаў разрасліся ў сады больш за тысячу му.
    * **2014 і 2016 — узнагароды.** Чай маркі «白盆珠» атрымаў золата конкурсу знакамітых чаёў на 11-й і 13-й Кітайскай міжнароднай чайнай кірмашы: спачатку Тэ Лохань, затым «名枞» Жоугуй.
    * **2022 — стандарты.** Па «Наньфан плюс», у лістападзе зацверджаны тры дакументы: «惠州岩茶» (прадукт), «惠州岩茶加工技术规范» (тэхналогія) і «惠州岩茶栽培技术规范» (вырошчванне). Тэкстаў я не бачыў і іх патрабаванняў не прыводжу. Тады ж створаны асацыяцыя «惠州岩茶协会» і даследчы інстытут уцёснага чаю данься, а ў снежні заснавальнік першай кампаніі зарэгістраваў таварны знак «广东鹅城岩茶».
    * **2025 — заяўка на знак.** «Хуэйчжоу жыбао» ў сакавіку паведаміла: матэрыялы на геаграфічныя сертыфікацыйныя знакі «惠州岩茶», «[惠东南山茶](https://thetea.app/be/article/huidong-nanshan-cha)», «[白盆珠横坑茶](https://thetea.app/be/article/baipenzhu-hengkeng-cha)» і яшчэ двух прадуктаў павета — не чайных прыняты Дзяржаўным упраўленнем інтэлектуальнай уласнасці. Рэестр 2026 года па-ранейшаму лічыць імя заяўкай.
* **Назва:** 惠州 — імя гарадской акругі; 岩茶 — «уцёсны, скальны чай», уішаньскі тэрмін для чаю са скал данься. «Наньфан плюс» тлумачыць яго прымаўкай «岩岩有茶，非岩不茶» — «на кожнай скале чай, без скалы не чай».
* **Культурнае значэнне:** Праект падаецца як ператварэнне непрыдатных схілаў у прыбытковыя сады; кіраўнік адной з кампаній (2025) называе Хуэйчжоу «другім раёнам уцёснага чаю ў Кітаі» — гэта самаацэнка, а не прызнаны статус.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сарты / Культывары:** Уішаньскія сарты для ўцёснага ўлуна. Па павятовых СМІ (2021), першая кампанія завезла шэсць: [铁罗汉](https://thetea.app/be/article/tie-luohan) (*Tiě luóhàn*), [水仙](https://thetea.app/be/article/shui-xian) (*Shuǐxiān*), [北斗](https://thetea.app/be/article/bei-dou) (*Běidǒu*), [肉桂](https://thetea.app/be/article/rou-gui) (*Ròuguì*), [奇兰](https://thetea.app/be/article/qi-lan) (*Qílán*) і [黄观音](https://thetea.app/be/article/huang-guanyin) (*Huáng guānyīn*). Па «Наньфан плюс» (2023), сад у Дочжу ўвёў 11 сартоў; названы 水仙, 肉桂, 铁罗汉, 北斗, 奇兰 і [金观音](https://thetea.app/be/article/jin-guanyin) (*Jīn guānyīn*).
* **Першы ўраджай:** На трэці год пасля пасадкі (павятовыя СМІ).
* **Час збору:** Крыніцы разыходзяцца. Павятовыя СМІ (2021) пішуць пра два зборы — да свята Цынмін (清明) і да сезону Байлу (白露) — і пра тое, што на рынак чай выходзіць на месяц раней за ўішаньскі; «Наньфан плюс» (2023) — пра вясновы, другі вясновы і летне-асенні, да пяці ў год. Падобна, гэта практыка розных садоў.
* **Спосаб збору:** Машынны (абедзве крыніцы).

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэльеф і парода:** «Маладыя данься» хрыбта Ляньхуашань; схілы, па газетах, у асноўным спадзістыя і зручныя для машын.
* **Глебы:** Па «Наньфан плюс» — «红层黄砾壤», жоўта-гравійныя глебы на чырвоных тоўшчах. Глебавы пласт тонкі; сад у Дочжу ўносіць арганіку і мікраэлементы двойчы на год.
* **Клімат і вада:** Доўгі вегетацыйны перыяд, амаль без замаразкаў; ваду дае рака Січжыцзян (西枝江).
* **Вышыня вырошчвання:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Плошчы:** Па ацэнцы гарадскога цэнтра сельскагаспадарчага абслугоўвання, у паветах Хуэйдун, Бола і іншых 0,72 млн му ўзгоркаў данься прыдатныя для ўцёснага чаю. Рэальныя сады сціплейшыя: сад у Дочжу — 2100 му, з іх больш за 1100 на данься (2025); па тым жа рэпартажы 2025 года, ва ўсім павеце каля 4000 му. Гарадскі план — 300 тысяч му да 2043 года; гэта план, а не факт.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Павятовыя СМІ (2021) і «Наньфан плюс» (2023) называюць адны і тыя ж сем аперацый:

1.  **Збор ліста (采青, *cǎiqīng*).**
2.  **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*).**
3.  **Устрэсванне (做青, *zuòqīng*):** Ключавая аперацыя ўлуна — частковае акісленне ліста.
4.  **Фіксацыя (炒青, *chǎoqīng*).**
5.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
6.  **Пражарка на агні (烘焙, *hōngbèi*).**
7.  **Адбор і ачыстка (拣剔, *jiǎntī*).**

Увесь цыкл да гатовага чаю, паводле абедзвюх крыніц, займае каля 70 дзён. Вытворчасць механізаваная: «Наньфан плюс» піша пра цалкам аўтаматычную лінію і лазерную сартаванне. Па словах эколага-кансультанта (2025), дэталі ўішаньскай тэхналогіі падстройваюць пад мясцовы клімат; якія менавіта, ён не ўдакладніў. Лікавых параметраў у знойдзеных крыніцах няма.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанні — з павятовых СМІ (2021); дакумента з патрабаваннямі да вобліку няма.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Выгнутыя палоскі, шчыльна скручаныя, тонкія і моцныя; колер ісіня-буры (乌褐), часам з цёмна-зялёным адлівам.
* **Арамат сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат настою:** Чысты (清香); арамат «апускаецца на дно кубка» (香沉杯底).
* **Смак:** Гладкі і насычаны, са салодкім вяртаннем (回甘), «厚重耐泡» — шчыльны і вытрымлівае шмат заліванняў; гаркаты і даўкасці, паводле апісання, няма. «Уцёсную ноту» (岩韵) кіраўнік адной з кампаній (2025) раскладвае на тры прыкметы: адчуванне ў горле, «шкілет» смаку і халадок.
* **Колер настою:** Аранжава-жоўты з чырванаватым адценнем, празрысты і яркі; у іншым месцы таго ж артыкула — празрыста-жоўты (澄黄透亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма. Павятовыя СМІ (2021) пішуць, што пры праверках якасці рэшткаў пестыцыдаў не выяўлена; пратаколаў артыкул не прыводзіць.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для ўцёснага ўлуна.

* **Тэмпература вады:** 95–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 5–8 г на 100–110 мл.
* **Посуд:** Гайвань або невялікі гліняны чайнік.
* **Працэс:** Прагрэць посуд, хутка праліць і зліць першую ваду; першыя настоі — 10–20 секунд, далей вытрымку падаўжаць; звычайна шэсць-восем заліванняў.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Пражараны ўлун захоўваюць у шчыльнай непразрыстай упакоўцы, у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, далей ад пахаў; галоўнае — сухасць.

**11. Кошт і Падробкі:**

Кошты — толькі газетныя. Па «Наньфан плюс», сад у Дочжу ў 2022 годзе зрабіў каля 20 тысяч цзіняў гатовага чаю і прадаваў яго па 500–2000 юаняў за цзінь; па «Наньду» (2023), першая кампанія — у сярэднім па 800–1000 юаняў, максімум 11 800 юаняў за цзінь.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Знака геаграфічнага ўказання «惠州岩茶» пакуль няма: заяўка не зарэгістравана, і надпіс «地理标志» з гэтым імем цяпер нічым не пацверджана.
    * Уішаньскі ўцёсны чай ахоўваецца ўласным указаннем (GB/T 18745-2006 «地理标志产品 [武夷岩茶](https://thetea.app/be/article/wuyi-yancha)»), таму чай з Хуэйчжоу не можа прадавацца як «武夷岩茶», і наадварот.
    * Правяраць, што вытворца з павета Хуэйдун правінцыі Гуандун.

**12. Цікавыя Факты:**

* У беларускім запісе 惠州 у Гуандуне і 徽州 — гістарычная акруга ў Аньхой — гучаць аднолькава, «Хуэйчжоу». З аньхойскімі чаямі ўцёсны чай Гуандуна не звязаны.
* У 2023 годзе кіраўнік экспертнай групы, былы кіраўнік дэпартамента Міністэрства сельскай гаспадаркі, назваў патэнцыял уцёснага чаю Хуэйчжоу супастаўным з Індэ Хунча і Фэнхуан Даньцунам — трыма апорамі гуандунскага чаю.
* У 2025 годзе сад у Мінсі паказвалі ў прамым эфіры праграмы «丰收中国万里行» — са сляпым параўнаннем з іншымі ўцёснымі чаямі.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Янь Ча (岩茶):** Уішаньскі ўцёсны ўлун — узор, з якога скапіраваны і сарты, і тэхналогія; ахоўваецца сваім геаграфічным указаннем.
* **Тэ Лохань (铁罗汉):** Уішаньскі сорт, які прынёс хуэйчжоускаму чаю ўзнагароду 2014 года.
* **Жоу Гуй (肉桂):** Уішаньскі сорт; хуэйчжоускі «名枞» Жоугуй узнагароджаны ў 2016 годзе.
* **Дань Цун ([单枞](https://thetea.app/be/article/dancong)):** Гуандунскі ўлун з Чаочжоу; «Наньфан плюс» супрацьпастаўляе іх так — даньцун цэняць за кветкавы арамат, уцёсны чай за «уцёсную ноту».
* **Хуэйдун Сяньжэнь Ча ([惠东仙人茶](https://thetea.app/be/article/huidong-xianren-cha)):** Мясцовая чайная папуляцыя таго ж павета, ужо са знакам.

**У заключэнне:**

Хуэйчжоу Яньча — малады эксперымент: уішаньскія сарты і тэхналогія, перасаджаныя ў 2011 годзе на чырвоныя ўзгоркі данься Гуандуна. У яго ўжо ёсць узнагароды, свае стандарты і заяўка на знак, але няма дакумента, які апісаў бы воблік і зону аховы. Па газетах гэта шчыльны пражараны ўлун з аранжавым настоем, і параўноўваць яго з уішаньскім узорам сумленней у адным кубку, чым на слова.