---
title: "Huánggǎngshān yùlǜ"
url: https://thetea.app/be/article/huanggangshan-yulu
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Huánggǎngshān yùlǜ (黄岗山玉绿)

**Хуанганшань Юйлюй** (*Huánggǎngshān yùlǜ*, 黄岗山玉绿) — горны зялёны чай павета Яньшань (铅山县) гарадской акругі Шанжаа на паўночным усходзе правінцыі Цзянсі. Імя азначае «нефрытавая зеляніна гары Хуанган»: гара Хуанган (黄岗山) на мяжы з Фуцзянью — найвышэйшы пункт Усходняга Кітая, а «юйлюй» (玉绿) — старая назва яньшаньскага чаю, якую мясцовы летапіс ставіць у шэраг знакамітых чаёў павета эпохі Мін. З 2013 года чай ахоўваецца як сельскагаспадарчы прадукт з геаграфічным указаннем, з 2025 года — як прадукт з геаграфічным указаннем. Дакумент аховы дзеліць чай на сем гатункаў паводле тэрміну збору — ад адзіночнай пупышкі да позняга буйнога ліста.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*), неферментаваны. Тэхналогія паводле дакумента аховы — зялёная: фіксацыя, скручванне, дасушванне.
* **Катэгорыя:** Горны зялёны чай паўночнага ўсходу Цзянсі; сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (2013) і прадукт з геаграфічным указаннем (2025).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Цзянсі (江西, *Jiāngxī*), гарадская акруга Шанжаа (上饶, *Shàngráo*), павет Яньшань (铅山, *Yánshān*).
* **Зона аховы:** Паводле сельскагаспадарчай рэгістрацыі — шэсць адзінак павета: пасёлак Уішань (武夷山镇), воласць Інцзян (英将乡), вёска Эху пасёлка Эху (鹅湖镇鹅湖村), воласці Тайюань (太源乡), Хуанбі (篁碧乡) і Цяньчжушань (天柱山乡). Плошча аховы — 1333 га, аб’ём — 300 т у год (2013). Патрабаванні 2025 года захоўваюць тыя ж шэсць адзінак і тыя ж каардынаты.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Паводле дакумента аховы — 117°44′33″–117°47′31″ у. д. і 27°48′19″–28°17′16″ пн. ш.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Сун.** Паводле дакумента аховы, яньшаньскі чай ужо пры Сун стаў данінай двару; «Летапіс павета Яньшань» (《铅山县志》) у яго пераказе называе сунскія чаі 周山茶, 白水团茶 і 小龙凤团茶.
    * **Мін.** У гады Сюаньдэ — Чжэндэ (1426–1521) у павеце з’явіліся знакамітыя чаі 小种河红, 玉绿, 特贡, 贡毫, 贡玉 і 花香; крыніцай названы мінскі «铅书». Лепш за ўсё, паводле таго ж пераказу, прадаваліся Хэхун і Юйлюй.
    * **Цын.** «Сельскагаспадарчы летапіс Шанжаа» (《上饶市农业志》) прыводзіць формулу «纸外唯茶» — «акрамя паперы, толькі чай». У гады Гуансюй (1875–1908) павет даваў у год 40–50 тысяч скрынь Хэхуна і 20–30 тысяч скрынь Юйлюя; вага скрыні — 25 кг — летапіс паказвае пры лічбе Хэхуна.
    * **1953.** У Шанжаа стварылі камітэт па рэформе чайнай вытворчасці, і ён пачаў перакладаць вытворчасць чырвонага Хэхуна на зялёны чай.
    * **2013.** 15 красавіка Міністэрства сельскай гаспадаркі аб’яўленнем № 1925 узяло «黄岗山玉绿» пад ахову як сельскагаспадарчы прадукт з геаграфічным указаннем (пасведчанне AGI01104).
    * **2025.** Аб’яўленнем Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) № 640 ад 16 ліпеня 2025 года чай прызнаны прадуктам з геаграфічным указаннем у агульным спісе з 1409 прадуктаў; заяўнікам выступіла асацыяцыя чайнай галіны павета (铅山县茶行业协会).
    * **Узнагарода.** Паводле даведачнага сайта, чай адной мясцовай кампаніі атрымаў званне «караля чаю» (茶王) у групе зялёных чаёў на дэгустацыі «Хэхун бэй» (河红杯) у Яньшане; года крыніца не называе.
* **Назва:** «Хуанганшань» (黄岗山) — гара Хуанган, «першая вяршыня Усходняга Кітая» (华东第一峰) мясцовых тэкстаў; «юйлюй» (玉绿) — «нефрытавая зеляніна».
* **Культурнае значэнне:** Дакумент аховы ставіць мінскі «юйлюй» побач з сучасным прадуктам, але пераемнасці не даказвае: гэта тое самае імя, а не пацверджана той самы чай. Мясцовыя матэрыялы прадстаўляюць Юйлюй і чырвоны Хэхун ([河红茶](https://thetea.app/be/article/he-hongcha)) як два чаі павета з агульнанацыянальным геаграфічным указаннем.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатунак / Культывар:** Паводле дакумента аховы — пераважна папуляцыйны гатунак ([群体种](https://thetea.app/be/article/qunti-zhong), *qúntǐzhǒng*) з устойлівай ураджайнасцю і доўгай пяшчотай парасткаў (持嫩性强). Канкрэтнага гатунку дакумент не называе.
* **Збор:** Паводле патрабаванняў 2025 года — з пачатку красавіка да канца мая. Сем гатункаў чаю адрозніваюцца тэрмінам збору і спеласцю сыравіны:
    * **Юньхаа (云毫, *yúnháo*):** адзіночная пупышка каля свята Цынмін.
    * **Юнья і Юньчжэнь (云芽, 云针, *yúnyá*, *yúnzhēn*):** пупышка з адным лістом каля Гуюй.
    * **Юньу (云雾, *yúnwù*):** пупышка з двума лістамі, пачатак мая.
    * **Юньюй і Юньцуй (云玉, 云翠, *yúnyù*, *yúncuì*):** пупышка з трыма-чатырма лістамі, сярэдзіна мая.
    * **Юньпянь (云片, *yúnpiàn*):** «вялікі чай» (大茶) сярэдзіны і канца мая.
* **Стандарт збору:** Рукамі, спосабам «пад’ёмнага шчыпка» (提采法, *tícǎifǎ*), ясным ранкам; ліст у бамбукавым кошыку адразу вязуць на перапрацоўку.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Яньшань на поўдні мяжуе праз хрыбет Уішань з Фуцзянью, на поўначы выходзіць да ракі Сіньцзян (信江).
* **Вышыня вырошчвання:** Абодва дакументы аховы патрабуюць участкаў **вышэй за 800 м**. Перапад вышынь у раёне, паводле рэгламенту 2013 года, — ад 300 да 2157,7 м; апошнюю лічбу дакумент дае для найвышэйшага пункта, гары Хуанган.
* **Клімат:** Вільготны субтрапічны з ярка выражанымі горнымі рысамі. Схілы часта ў тумане. Сонечных гадзін — усяго 1694,5 у год, ападкаў — 2173,2 мм, вільготнасць паветра — 83 %.
* **Глебы:** Чырвоныя, жоўта-чырвоныя і жоўта-бурыя, пад лясной подсцілкай — гумусавы гарызонт з арганікай каля 16 %, pH 4,8–5,5. Для садоў дакумент патрабуе pH 4,8–5,5 і арганікі больш за 5 %.
* **Догляд за садам:** Сідэраты паміж радамі маладых садоў, узімку — перапрэлая арганіка; абарона ад шкоднікаў — светлалоўкі (адна на 50 му), абрэзка, энтамафагі і біяпрэпараты.
* **Экалагічныя нормы:** Асяроддзе і вытворчасць — паводле галіновых нормаў «зялёнай прадукцыі» (绿色食品) NY/T 391-2000 і NY/T 288-2002.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Рэгламент сельскагаспадарчага GI 2013 года задае кароткую машынную схему з параметрамі; патрабаванні 2025 года паўтараюць тую ж паслядоўнасць без лічбаў:

1.  **Раскладванне (摊青, *tānqīng*):** Свежы ліст раскладваюць на бамбукавых цыноўках на 4–8 гадзін.
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** У аўтаматычным барабане пры 180–220 °C.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** У ролеры, 20 хвілін.
4.  **Дасушванне абсмажваннем (炒干, *chǎogān*):** У барабане, 4–5 гадзін.
5.  **Сартаванне і ўпакоўка:** Чай разбіраюць паводле сямі гатункаў і пакуюць; на ўпакоўцы павінен стаяць знак «黄岗山玉绿».

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй даў дакумент аховы.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Тонкі, шчыльна скручаны, злёгку выгнуты, сакавіта-зялёны, з прыкметным ворсам (细紧微卷，绿润显毫).
* **Арамат сухога ліста:** Асобнага апісання няма; дакумент называе арамат чыстым і стойкім, не ўдакладняючы, сухога ліста або настою.
* **Арамат настою:** Чысты і стойкі (清香持久).
* **Смак:** Свежы, мяккі, са саладкаватай свежасцю (鲜醇甘爽).
* **Колер настою:** Далікатна-зялёны і яркі (嫩绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатна-зялёнае, роўнае, з добра бачнымі пупышкамі (嫩绿、显芽匀整).

**7. Хімічны Склад:**

Рэгламент 2013 года і патрабаванні 2025 года даюць адны і тыя ж паказчыкі:

| Паказчык | Значэнне |
| :--- | :--- |
| Вільгаць | 2,5–6,6 % |
| Водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы | 43–47 % |
| Агульны попел | 5–6 % |
| Водарастваральны попел | 3–4 % |
| Чайныя поліфенолы | 17,5–20,8 % |
| Катэхіны (сума) | 15,2–17,1 % |
| Кафеін | 3,4–4,3 % |
| Сырая абалоніна | 8,2–10,2 % |

Гэта дыяпазоны-характарыстыкі, а не гранічныя нормы; метаду крыніца не называе. Нумара стандарту на сам чай у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; лепш выпіць на працягу года. Таго ж дакумент аховы патрабуе ад складаў: сухасць, цемра, ніякіх пабочных пахаў, захоўванне паводле партый.

**11. Кошт і Падробкі:**

Дадзеных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання.
    * Правяраць, каб вытворца быў з шасці пералічаных адзінак павета Яньшань — гэтую зону называюць абодва дакументы аховы.
    * Не блытаць з Хэхунам — чырвоным чаем таго ж павета з уласным геаграфічным указаннем.

**12. Цікавыя Факты:**

* Старая формула «纸外唯茶» ставіць чай другім промыслам Яньшаня пасля паперы.
* Імёны ўсіх сямі гатункаў пачынаюцца з іерогліфа 云 — «воблака».

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Хэ Хун Ча (河红茶):** Чырвоны чай таго ж павета; у мінскім пераліку стаіць побач з Юйлюем.
* **Шанжаа Бай Мэй ([上饶白眉](https://thetea.app/be/article/shangrao-bai-mei)):** Зялёны чай той жа гарадской акругі Шанжаа.
* **Уюань Люйча ([婺源绿茶](https://thetea.app/be/article/wuyuan-lucha)):** Зялёны чай паўночнага ўсходу Цзянсі, таксама з акругі Шанжаа.
* **Лушань Юнь У ([庐山云雾](https://thetea.app/be/article/lushan-yun-wu)):** Адзін з самых вядомых зялёных чаёў Цзянсі; з Юйлюем яго родніць толькі слова «юньу» ў імені аднаго з гатункаў.

**У заключэнне:**

Хуанганшань Юйлюй — горны зялёны чай павета Яньшань з падрабязным рэгламентам: сады вышэй за 800 м, папуляцыйны гатунак, сем гатункаў паводле тэрміну збору, машынная фіксацыя пры 180–220 °C і доўгае дасушванне ў барабане. Воблік — тонкі шчыльны ліст з ворсам, далікатна-зялёны настой, свежы мяккі смак. Старое імя звязвае яго з мінскім пералікам чаёў павета, але пераемнасць не даказаная.