---
title: "Hóngyá lǜchá"
url: https://thetea.app/be/article/hongya-lucha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Hóngyá lǜchá (洪雅绿茶)

**Хун’я Люйча** (*Hóngyá lǜchá*, 洪雅绿茶) — зялёны чай павета Хун’я (洪雅县) гарадской акругі Мэйшань правінцыі Сычуань, на паўднёва-заходнім краі Сычуаньскай катлавіны. Паводле рэгламенту знака, гэта край аблокаў, нізкага сонца і высокай вільготнасці, а сам чай — плоскі і прамы, з яркім жоўта-зялёным настоем і свежым мяккім смакам. Імя ахоўваецца сельскагаспадарчым геаграфічным указаннем з 2011 года і прызнаннем Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) 2025 года.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Тут іерогліфы ў імені сапраўды задаюць клас: 绿茶 — тэхналагічная катэгорыя, і рэгламент знака апісвае зялёную тэхналогію — фіксацыю, скручванне і сушку.
* **Катэгорыя:** Павятовы зялёны чай; прадукт з геаграфічным указаннем.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Сычуань (四川, *Sìchuān*), гарадская акруга Мэйшань (眉山, *Méishān*), павет Хун’я (洪雅, *Hóngyá*).
* **Зона аховы — два пералікі:**
    * Дадатак CNIPA (2025) пералічвае 12 пасёлкаў: Чжыгэ, Чжуншань, Цзянцзюнь, Люцзян, Цааюйтань, Хунчуань, Гаамяо, Юйпін, Дун’юэ, Чжунбаа, Ваушань і Цыліпін.
    * Рэгламент сельскагаспадарчага знака (2011) называў 15 пасёлкаў і валасцей; у ім былі яшчэ Саньбаа, Ханьван, Хуасі і Тааюань, але не было Цыліпіна. Чаму пералікі разышліся, крыніцы не тлумачаць. Плошча аховы паводле рэгламенту 2011 года — 14 378 га, гадавы выхад — 13 000 т.
    * У абодвух пераліках ёсць пасёлак Ваушань (瓦屋山, *Wǎwūshān*) ля аднайменнай сталовай гары — зона захоплівае і высакагорную частку павета, а не толькі даліны.
* **Геаграфічныя каардынаты:** 102°49′–103°32′ у. д., 29°24′–30°00′ пн. ш. — аднолькава ў абодвух дакументах.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

Ніжэй — выпіскі з гістарычнай даведкі, прыведзенай даведачным парталам геаграфічных указанняў. Сам я гэтыя старыя тэксты не звяраў.

* **Гісторыя:**
    * **Старажытнасць.** Паводле даведкі, пры Хань землі цяперашняга Хун’я ўваходзілі ў павет Наньань вобласці Цяньвэй, а «Хронікі зямлі Хуаян» (华阳国志) IV стагоддзя пішуць, што ў Наньані і Уяне «выраблялі знакаміты чай». Сам павет Хун’я створаны ў 593 годзе.
    * **Тан.** Даведка звязвае з Хун’я згадванне акругі Мэйчжоу ў «Чайным каноне» (茶经) Лу Юя і прыводзіць запіс 813 года аб чайнай закупачнай станцыі Хун’я ў цяперашнім пасёлку Хуасі.
    * **Пяць дынастый.** У «Чайным рэестры» (茶谱) Маа Вэньсі, паводле цытаты даведкі, сказана: «眉州洪雅、昌阖、丹棱，其茶如蒙顶制法» — чай Хун’я і суседніх паветаў рабілі «паводле спосабу Мэндына».
    * **Сун.** Паводле даведкі, у «Одзе чаю» (茶赋) У Шу Хун’я названы сярод чайных месцаў.
    * **Цын.** Даведка, спасылаючыся на «Агульную летапіс Сычуані» гадоў Цзяцын, піша, што чайны гандаль Хун’я даваў 6456 ліцэнзій у год — першае месца ў правінцыі.
    * **2011.** Сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, нумар AGI00821. Рэгламент апублікаваны аб’яўленнем Міністэрства сельскай гаспадаркі № 1699 ад 20 снежня 2011 года — у перадруку партала.
    * **2025.** Прызнанне прадуктам з геаграфічным указаннем паводле аб’яўлення CNIPA № 646.
* **Назва:** «Хун’я» — імя павета; «люйча» — зялёны чай.
* **Культурнае значэнне:** Паводле даведкі, у 2000-х павет стаў базай зялёнага чаю без шкодных рэшткаў і вывозіў у Еўрасаюз, Афрыку і Паўднёва-Усходнюю Азію экспартныя зялёныя чаі «珠茶» і «[眉茶](https://thetea.app/be/article/meicha)».

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатункі:** Рэгламент знака называе ўраджайныя і ўстойлівыя гатункі, якія добра падыходзяць для выпрацоўкі: Міншань 131 (名山131), Міншань 311 (名山311) і Фудзін Дабай (福鼎大白).
* **Тэрміны збору:** Да свята Цынмін.
* **Стандарт збору паводле гатункаў рэгламенту:**
    * першы гатунак — адна пупышка з адным ледзь распушчаным лістом, пупышка даўжэйшая за ліст;
    * другі — адна пупышка з адным-двума ледзь распушчанымі лістамі, пупышка і ліст прыкладна роўнай даўжыні;
    * трэці — тое самае, але ліст даўжэйшы за пупышку.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Паўднёва-заходні край Сычуаньскай катлавіны. Паводле рэгламенту, у павеце рэдкі для краіны рэльеф данься (丹霞, *dānxiá*) — чырванаколерныя скалы; мясцовасць паніжаецца з паўднёвага захаду на паўночны ўсход ад высокіх гор да ўзгоркаў, тэрас і далін рэк Цын’іцзян і Хуасі.
* **Горы і лясы:** Паводле рэгламенту, каля 500 вяршыняў вышэй за 1000 м, лясы — 67 % тэрыторыі.
* **Глебы:** Кіслыя і слабакіслыя, pH 5–6,5, з арганічным рэчывам больш за 3 %.
* **Клімат (паводле рэгламенту):**
    * сярэдняя гадавая тэмпература 16,8 °C, студзень 6,6 °C, ліпень 25,7 °C;
    * ападкі 1435 мм у год, беспамарозны перыяд 307 дзён;
    * сонечнае ззянне ўсяго 1080 гадзін у год — рэгламент адносіць Хун’я да раёнаў краіны з нізкай сонечнай радыяцыяй;
    * адносная вільготнасць 84 % (у перадруку радок памылкова названы «тэмпературай паветра», але лік дадзены ў працэнтах).
* **«Зімовыя пупышкі».** Прымаўка «九月微微冷，十月小阳春» — у дзявятым месяцавым месяцы прахалодна, у дзясятым «маленькая вясна» — тлумачыць, паводле рэгламенту, галоўную рысу павета: чайныя пупышкі тут кранаюцца рана.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Рэгламент знака апісвае тэхналогію падрабязна — гэта апісанне менавіта гэтага чаю, а не агульная схема:

1.  **Раскладванне (摊晾, *tānliàng*):** Адразу пасля збору ліст раскладваюць астываць і падвяльваць; увесну, у прахалоду, — 8–12 гадзін.
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** У машыне пры 200–220 °C, звычайна 3–5 хвілін.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Далікатны ліст катаюць халодным і лёгка, каб захаваць жоўта-зялёны настой і далікатнае заваранае дно; больш грубы — гарачым, каб скрутка выйшла шчыльнай.
4.  **Выраўноўванне (理条, *lǐtiáo*):** Для плоскіх і іглаватых чаёў замест звычайнага скручвання — у машыне пры 60–90 °C, да 80–90 % сухасці, затым астыванне і выраўноўванне вільгаці 5–8 гадзін.
5.  **Сушка (干燥, *gānzào*):** Гарачым паветрам, у катле або спалучэннем. Плоскі чай сушаць у катле, іглаваты — гарачым паветрам.

Тэхналогія ў рэгламенце апісвае і плоскую, і іглаватую форму, а апісанне аблічча называе толькі плоскі прамы ліст; як адно ўзгадняецца з другім, дакумент не тлумачыць.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне паводле рэгламенту знака (2011):

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Зграбныя пупышкі, плоскі і прамы ліст, роўны; колер зялёны, з бляскам (芽头秀雅、扁平直、匀整，色泽绿光润).
* **Арамат сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат настою:** Чысты і ўстойлівы (清香持久).
* **Смак:** Свежы, мяккі і бадзёры (鲜醇爽口).
* **Колер настою:** Жоўта-зялёны і яркі (黄绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатна-зялёнае, роўнае і яркае (嫩绿匀亮).

Даведка партала называе настой інакш — «чыста-ізумрудным» (清碧明亮); якое апісанне бліжэй да цяперашняга прадукту, паводле дакументаў не зразумець.

**7. Хімічны Склад:**

Рэгламент знака задае ніжнія парогі для гатовага чаю:

| Паказчык | Патрабаванне |
| :--- | :--- |
| Водараспушчальныя экстрактыўныя рэчывы | не менш за 40 % |
| Чайныя поліфенолы | не менш за 16 % |
| Амінакіслоты | «багатае ўтрыманне», без ліку |

Іншых фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных аб дзеянні менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка або белая гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; выпіць на працягу года.

**11. Кошт і Падробкі:**

Дадзеных аб коштах у знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання: імя «洪雅绿茶» разам з агульным знакам сельскагаспадарчага ўказання.
    * Правяраць, што вытворца з павета Хун’я.
    * Ліст — плоскі, прамы, зялёны з бляскам; настой — жоўта-зялёны і яркі.

**12. Цікавыя Факты:**

* Паводле даведкі, у 2010 годзе павятовы брэнд «雅茶» назвалі лепшым брэндам экалагічных садоў на выставе чаю двух берагоў Тайваньскага праліва.
* Рэгламент патрабуе паступова перакладаць нагрэў на электрычнасць, газ і інфрачырвоныя ўстаноўкі — да бяздымнай вытворчасці.
* Пералік пасёлкаў зоны за 14 гадоў змяніўся: у 2011 годзе іх было 15, у 2025-м — 12.

**13. Параўнанне з іншымі сычуаньскімі зялёнымі чаямі:**

* **Мэндын Шыхуа ([蒙顶石花](https://thetea.app/be/article/mengding-shihua)):** Плоскі чай гары Мэндыншань у суседнім Яане; з «мэндынскім спосабам» старая кніга параўноўвала чай Хун’я.
* **Мэндын Гань Лу ([蒙顶甘露](https://thetea.app/be/article/mengding-gan-lu)):** Скручаны чай той самай гары, аднаго з найстарэйшых чайных раёнаў Сычуані.
* **Эмэй Чжуецын ([峨眉竹叶青](https://thetea.app/be/article/emei-zhuyeqing)):** Плоскі чай гары Эмэй у суседнім Лэшане; у Хун’я Люйча паводле рэгламенту дапушчальная і іглаватая форма.
* **Гошэн Ча ([国胜茶](https://thetea.app/be/article/guosheng-cha)):** Горны зялёны чай поўдня Сычуані, з ухілам на архідэйны арамат.

**У заключэнне:**

Хун’я Люйча — зялёны чай вільготнага і пахмурнага павета на краі Сычуаньскай катлавіны, дзе пупышкі кранаюцца рана. Рэгламент знака апісвае яго падрабязна: збор да Цынміна, фіксацыю пры 200–220 °C, плоскі або іглаваты ліст, жоўта-зялёны настой і свежы мяккі смак. Доўгая гісторыя чаю вядомая паводле пераказу даведкі, а не паводле звераных тэкстаў.