---
title: "Guìzhōu hóngchá"
url: https://thetea.app/be/article/guizhou-hongcha
lang: be
updated: 2026-10-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Guìzhōu hóngchá (贵州红茶)

**Гуйчжоу Хун Ча** (*Guìzhōu hóngchá*, 贵州红茶) — чырвоны чай правінцыі Гуйчжоу як катэгорыя. Правінцыйны стандарт DB52/T 641—2017 вызначае яго так: чырвоны чай, зроблены са свежага ліста чайных кустоў, якія выраслі на тэрыторыі Гуйчжоу, па правінцыйных правілах перапрацоўкі гунфу-чырвонага (工夫红茶, *gōngfū hóngchá*) або драбнёнага (红碎茶, *hóngsuìchá*) чаю. Гэта не сорт куста, не марка і не адзін стыль, а агульная правінцыйная рамка: усярэдзіне яе стандарт адрознівае віты, жамчужны і драбнёны чай, а ў імянных чырвоных чаёў правінцыі — напрыклад, у Цзуньі Хун, Пуань Хун і Фаньцзіншань Хун — ёсць уласныя стандарты. Побач з афіцыйнай назвай сустракаецца кароткае 黔红 (*Qiánhóng*): іерогліф 黔 — кароткая назва Гуйчжоу. Афіцыйнай назвай катэгорыі яно не з'яўляецца. У знойдзеных кітайскіх крыніцах 黔红 сустракаецца як марка экспартнага чаю адной гаспадаркі ў 1950-х — паводле газетнага пераказу слоў сведкі, — ва ўрэзцы той жа газеты як імя мэйтаньскага чырвонага чаю 1940-х і як абазначэнне ўзору ў адной навуковай працы 2021 года, а па-беларуску слова «цяньхун» знойдзена ў адным паведамленні на чайным форуме 2012 года.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Чырвоны чай (红茶, *hóngchá*) — цалкам ферментаваны клас шасціколернай класіфікацыі. Клас зададзены тэхналогіяй: правінцыйныя правілы DB52/T 639—2023 вызначаюць гунфу-чырвоны чай як чай, зроблены завяльваннем, скручваннем, ферментацыяй і сушкай, і адносяць да яго віты (红条茶, *hóngtiáochá*) і жамчужны (珠型红茶, *zhūxíng hóngchá*) чай. Драбнёны чырвоны чай уваходзіць у катэгорыю па стандарце прадукту; яго правілы перапрацоўкі (DB52/T 640—2023) у гэтым артыкуле не разбіраюцца.
* **Катэгорыя:** Правінцыйная катэгорыя чырвонага чаю, зададзеная стандартам прадукту. Не сорт расліны, не гандлёвая марка, не адзіны стыль і не партыя. Стандарт рэкамендацыйны — на гэта паказвае «/T» у нумары; ці абавязковы ён для ўсяго чырвонага чаю правінцыі, яго тэкст не кажа.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Гуйчжоу (贵州, *Guìzhōu*). Паводле азначэння стандарту ліст павінен вырасці на тэрыторыі правінцыі; ні паветаў, ні вышынь, ні сартоў азначэнне не называе, а правілы перапрацоўкі патрабуюць толькі сартоў, прыдатных для чырвонага чаю.
* **Стандарт прадукту:** DB52/T 641—2017 «贵州红茶», англійская назва ў самім стандарце — Guizhou Black Tea. Выпушчаны 18 жніўня 2017 года, дзейнічае з 18 студзеня 2018 года. Зацвердзіла і выпусціла яго правінцыйнае ўпраўленне па кантролі якасці і тэхнічным наглядзе (贵州省质量技术监督局), прапанаваў правінцыйны камітэт сельскай гаспадаркі (贵州省农业委员会), вядзе правінцыйны тэхнічны камітэт па стандартызацыі чаю (贵州省茶叶标准化技术委员会); першым сярод распрацоўшчыкаў названы Навукова-даследчы інстытут чаю Гуйчжоускай акадэміі сельскагаспадарчых навук (贵州省农业科学院茶叶研究所). На кастрычнік 2026 года нацыянальная платформа мясцовых стандартаў лічыць яго дзейным (现行, *xiànxíng*). Ён замяніў стандарт 2010 года «贵州工夫红茶» — «гуйчжоускі гунфу-чырвоны чай».
* **Правілы перапрацоўкі:** DB52/T 639—2023 «贵州红茶 工夫红茶加工技术规程» (гунфу-чырвоны чай) і DB52/T 640—2023 «贵州红茶 红碎茶加工技术规程» (драбнёны чырвоны чай). Абедзве выпушчаны 4 снежня 2023 года, дзейнічаюць з 1 сакавіка 2024 года і замянілі рэдакцыі 2010 года. Назва правіл для гунфу прыведзена па вокладцы дакумента; у картцы рэестра стандартаў яна запісана крыху інакш — «贵州红茶 [工夫茶](https://thetea.app/be/article/gongfu-cha)加工技术规程».
* **Нацыянальныя стандарты:** Па паказчыках, якіх няма ў правінцыйным дакуменце, стандарт адсылае віты і жамчужны чай да нацыянальнага GB/T 13738.2 (гунфу-чырвоны чай), а драбнёны — да GB/T 13738.1 (драбнёны чырвоны чай).
* **Геаграфічнае ўказанне:** Статус не ўстаноўлены: рэестры геаграфічных указанняў і таварных знакаў для імёнаў 贵州红茶 і 黔红 не правяраліся.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Не прыводзяцца: катэгорыя ахоплівае ўсю правінцыю, а азначэнне стандарту раёнаў усярэдзіне яе не называе.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **1940 год — «湄红».** Газета «Гуйчжоу жыбаа» (贵州日报, *Guìzhōu rìbào*) у 2014 годзе пісала, што ў 1940 годзе на Мэйтаньскай доследнай чайнай гаспадарцы (湄潭实验茶场, *Méitán shíyàn cháchǎng*) паспяхова апрабавалі вытворчасць чырвонага чаю і назвалі яго «湄红» (*Méihóng*), а пасля гэтага яго пачалі шырока ўкараняць. Першаснай крыніцы — справаздач гаспадаркі або прац таго часу — не знойдзена.
    * **Экспарт гаспадаркі.** Паводле той жа газеты, з пары поўнай ураджайнасці гаспадаркі і да 1970-х гадоў яна штогод адпраўляла на экспарт ад 1 да 2 万担 (*wàn dàn*, ад дзесяці да дваццаці тысяч даняў) чырвонага чаю. Фраза стаіць у абзацы пра «湄红» і доследную гаспадарку; да маркі «黔红» газета гэтыя аб'ёмы не адносіць. Дань (担, *dàn*) — традыцыйная мера; у тоны яна тут не пералічваецца.
    * **1950-я — марка «黔红».** У той жа публікацыі былы работнік дзяржаўнай чайнай гаспадаркі Мэйтань (国营湄潭茶场, *guóyíng Méitán cháchǎng*) расказвае, што ў 1952 годзе пачаў удзельнічаць у распрацоўцы гунфу-чырвонага чаю, а праз два гады чырвоны чай гэтай гаспадаркі пад маркай «黔红» добра прадаваўся за мяжой праз парты Шанхая і Гуанчжоу. Гэта сведчанне аднаго чалавека ў пераказе газеты: дакументаў гаспадаркі, мытні або экспартных этыкетак, якія б яго пацвярджалі, не знойдзена. З яго не вынікае, што 黔红 — імя ўсіх чырвоных чаёў правінцыі.
    * **Адна газета — два імёны.** Тая ж публікацыя ў асноўным тэксце называе пробу 1940 года «湄红», а ва ўрэзцы піша пра «黔红», паспяхова апрабаваны ў Мэйтані ў 1940-х. Як звязаны гэтыя імёны, крыніцы не праясняюць.
    * **2010 год.** Вышлі стандарт прадукту «贵州工夫红茶» (DB52/T 641-2010) і правілы перапрацоўкі той жа рэдакцыі (DB52/T 639-2010 і DB52/T 640-2010).
    * **2017 год.** Стандарт прадукту перавыдадзены пад імем «贵州红茶» (DB52/T 641—2017). Паводле яго прадмовы, у параўнанні з рэдакцыяй 2010 года зменены назва, тэрміны і азначэнні, катэгорыі прадукцыі, арганалептычныя, фізіка-хімічныя і іншыя паказчыкі, а таксама дададзены патрабаванні да перапрацоўкі. Ці ўваходзіў драбнёны чай у катэгорыю да 2017 года, невядома: прадмова новай рэдакцыі гаворыць толькі пра змяненне катэгорый прадукцыі.
    * **2023 год.** Правілы перапрацоўкі перавыдадзены (DB52/T 639—2023 і DB52/T 640—2023); новыя рэдакцыі дзейнічаюць з 1 сакавіка 2024 года.
* **Назва:**
    * **贵州红茶** (*Guìzhōu hóngchá*) — «чырвоны чай Гуйчжоу», афіцыйная назва катэгорыі ў дзейным стандарце. 贵州 — назва правінцыі, 红茶 — «чырвоны чай»: так у кітайскай класіфікацыі называюць чай, які па-англійску завуць чорным, адсюль і Guizhou Black Tea у англійскай назве стандарту.
    * **贵州工夫红茶** (*Guìzhōu gōngfū hóngchá*) — «гуйчжоускі гунфу-чырвоны чай», назва таго ж стандарту ў рэдакцыі 2010 года.
    * **黔** (*Qián*) — афіцыйная кароткая назва правінцыі Гуйчжоу, побач з 贵 (*Guì*). Таму 黔红 літаральна значыць «гуйчжоускі чырвоны».
    * **黔红** (*Qiánhóng*) — у знойдзеных крыніцах гэта спалучэнне сустракаецца толькі ў вузкіх значэннях: гістарычная марка экспартнага чаю мэйтаньскай дзяржгаспадаркі 1950-х (паводле газетнага пераказу, гл. вышэй), імя мэйтаньскага чырвонага чаю 1940-х ва ўрэзцы той жа газеты (у яе асноўным тэксце гэты чай названы «湄红») і абазначэнне ўзору ў навуковай працы 2021 года (гл. раздзел 7). У тэксце стандарту DB52/T 641—2017 слова 黔紅 няма, а нацыянальная база мясцовых стандартаў па ключах «黔红» і «黔红茶» не знаходзіць ніводнага запісу. Тонавага напісання крыніцы не даюць — у англійскай анатацыі навуковай працы стаіць Qianhong; *Qiánhóng* — стандартнае чытанне іерогліфаў.
    * **«Цяньхун»** — беларуская перадача таго ж спалучэння. На адным рускамоўным чайным форуме ў 2012 годзе ўдзельнік назваў «цяньхунамі» гуйчжоускія гунфу-чырвоныя чаі. Гэта адзінае знойдзенае ўжыванне, і яно ўжо афіцыйнай катэгорыі: у 贵州红茶 па стандарце ўваходзіць і драбнёны чай.
* **Культурнае значэнне:** Пра месца катэгорыі ў мясцовай культуры правераныя крыніцы нічога не кажуць. Бачна іншае: правінцыя апісвае свой чырвоны чай цэлым наборам дакументаў — агульным стандартам прадукту, правіламі перапрацоўкі для гунфу і для драбнёнага чаю і асобнымі стандартамі для імянных чаёў. Навука таксама разглядае гуйчжоускі экспартны чырвоны чай як асобны прадмет: праца 2026 года ў часопісе «食品工业科技» (*Shípǐn gōngyè kējì*) ацэньвала 21 экспартны чырвоны чай правінцыі. А паводле газетнага сведчання, мэйтаньскі чырвоны чай пад маркай «黔红» добра прадаваўся за мяжой ужо ў 1950-х.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Від:** Чайны куст (*Camellia sinensis*); разнавіднасць стандарт не ўдакладняе.
* **Сорт / Культывар:** Азначэнне стандарту прадукту сартоў не называе. Правілы перапрацоўкі патрабуюць «сартоў, прыдатных для чырвонага чаю» (适制红茶的品种, *shìzhì hóngchá de pǐnzhǒng*) і канкрэтных сартоў таксама не пералічваюць. Сарты названы толькі ў стандарце асобнага імяннога чаю: стандарт Цзуньі Хун гаворыць пра ліст сартоў серыі 黔湄 (*Qiánméi*) і іншых прыдатных сартоў. 黔湄 — серыя сартоў чайнага куста, а не чай.
* **Збор:** Тэрмінаў збору правераныя палажэнні стандарту і правіл не называюць.
* **Стандарт збору:** Паводле правіл DB52/T 639—2023 свежы ліст для гунфу — адзіночная пупышка (单芽, *dānyá*), пупышка з адным лістом (一芽一叶, *yī yá yī yè*), пупышка з двума-трыма лістамі (一芽二三叶, *yī yá èr sān yè*) або роўны ім па пяшчоце ліст 对夹叶 (*duìjiāyè*) — так называюць парастак, верхавінная пупышка якога перастала расці.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Галоўнае патрабаванне стандарту прадукту — ліст павінен вырасці ў правінцыі Гуйчжоу. Іншыя патрабаванні да свежага ліста тут не пераказваюцца.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Уся правінцыя Гуйчжоу. Катэгорыя задаецца месцам вырошчвання ліста і спосабам перапрацоўкі, а не ўчасткам усярэдзіне правінцыі.
* **Клімат:** Азначэнне стандарту клімату не тычыцца, а апісанняў, якія адносяцца да ўсёй катэгорыі, у правераных крыніцах няма.
* **Вышыня росту:** Дадзеных для катэгорыі няма; азначэнне вышыню не называе.
* **Глебы:** Дадзеных для катэгорыі няма.
* **Мяжа ў імяннога чаю:** Стандарт Цзуньі Хун гаворыць пра ліст, вырашчаны ў межах Цзуньі і ў суседніх мясцінах са падобным асяроддзем. Наколькі далёка распасціраюцца гэтыя суседнія мясціны, дакумент не ўдакладняе. Пра мясціны іншых імянных чаёў правінцыі — у іх артыкулах.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Ніжэй — нарматыўная схема правінцыйных правіл DB52/T 639—2023 для гунфу-чырвонага чаю. Наколькі дакладна ёй прытрымліваецца кожны вытворца, дакумент не кажа. Прыведзены толькі правераныя палажэнні правіл; іншыя аперацыі схемы і іх рэжымы тут не пераказваюцца. Правілы для драбнёнага чаю (DB52/T 640—2023) тут не разбіраюцца, а стандарт прадукту адсылае драбнёны чай па арганалептыцы і паказчыках да нацыянальнага GB/T 13738.1.

1. **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*):** Два спосабы — у карытах з паддувам паветра (槽式萎凋, *cáoshì wěidiāo*) і з праграмным кіраваннем (程控萎凋, *chéngkòng wěidiāo*). У абодвух выпадках завяльваюць 10–18 гадзін, пакуль вільготнасць ліста не дойдзе да (63 ± 1) %. Для праграмнага спосабу правілы задаюць яшчэ таўшчыню слоя, тэмпературу паветра 25–30 °C і адносную вільготнасць 65–70 %; што гэта за ўстаноўка, дакумент не ўдакладняе.
2. **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Ліст скручваюць, пакуль пупышкі і лісты шчыльна не згорнуцца ў ніткі і не выступіць трохі соку. Разбурана павінна быць не менш за 80 % клетак.
3. **Ферментацыя (发酵, *fājiào*):** Ад 2,5 да 4,0 гадзін пры тэмпературы ў памяшканні 22–28 °C, з перамешваннем кожныя 20 хвілін. Правіла ферментацыі запісана формулай 宁轻勿重 (*nìng qīng wù zhòng*) — лепш недабрадзіць, чым перабрадзіць.
4. **Фармаванне (做形, *zuòxíng*):** Жамчужнаму чаю форму надаюць у машыне 曲毫机 (*qūháojī*) у тры праходы. Вітаму чаю фармаванне не патрэбна.
5. **Дасушка (足火, *zúhuǒ*):** Пры тэмпературы ніжэй за 90 °C, пакуль вільготнасць чаю не апусціцца ніжэй за 6,5 %.
6. **Даводка (精制, *jīngzhì*):** Паводле правінцыйных патрабаванняў DB52/T 632.

Стандарт прадукту звязвае абедзве часткі: гуйчжоускім чырвоным чаем паводле яго азначэння лічыцца чай, зроблены па правілах DB52/T 639 або DB52/T 640.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Адзінага смакавага профілю ў катэгорыі няма: яна аб'ядноўвае тры віды чаю — у вітага і жамчужнага па тры гатункі — і ліст з усёй правінцыі. Ніжэй — нарматыўныя патрабаванні стандарту да вітага чаю вышэйшага гатунку (特级, *tèjí*) і высновы адной працы 2026 года пра 21 экспартны ўзор. Гэта апісанне гатунку па стандарце і вынікі канкрэтных узораў, а не партрэт кожнага гуйчжоускага чырвонага чаю. Ніжнюю мяжу якасці кожнага гатунку стандарт задае не словамі табліцы, а фізічнымі эталоннымі ўзорамі (实物标准样, *shíwù biāozhǔnyàng*).

* **Знешні выгляд сухога ліста:** У вітага чаю вышэйшага гатунку — 条索紧细，褐润，匀整 (*tiáosuǒ jǐnxì, hèrùn, yúnzhěng*): тугія тонкія ніткі, карычневыя з бляскам, роўныя. Жамчужны чай згорнуты ў гранулы, патрабаванні да драбнёнага — па GB/T 13738.1. Сярод 21 экспартнага ўзору працы 2026 года былі чаі закручанай, вітай і завітай формы, пласцінкі і драбнёны чай.
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у правераных крыніцах няма.
* **Водар настою:** У графе «водар» (香气, *xiāngqì*) стандарт патрабуе ад вітага чаю вышэйшага гатунку 甜香高，持久 (*tiánxiāng gāo, chíjiǔ*) — высокага салодкага водару, устойлівага. Паводле анатацыі працы 2026 года ў гунфу-узораў кветкава-фруктовы водар (花果香, *huāguǒ xiāng*).
* **Смак:** Вышэйшы гатунак вітага — 醇爽 (*chúnshuǎng*), мяккі і свежы. Паводле анатацыі працы 2026 года гунфу-чаі салодкія і мяккія (甜醇, *tiánchún*), драбнёныя — насычаныя і мяккія (浓醇, *nóngchún*); па комплекснай ацэнцы аўтараў гунфу-ўзоры аказаліся лепшымі за драбнёныя. Выснова зроблена на 21 узоры.
* **Колер настою:** Вышэйшы гатунак вітага — 红亮 (*hóngliàng*), чырвоны і яркі. У драбнёных узораў працы 2026 года настой таксама чырвоны і яркі.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Вышэйшы гатунак вітага — 红匀 (*hóngyún*), роўнага чырвонага колеру.

**7. Хімічны Склад:**

* **Нормы стандарту:** Для вітага і жамчужнага чаю водарастваральных рэчываў (水浸出物, *shuǐ jìnchūwù*) павінна быць не менш за 33,0 % у вышэйшага гатунку, 31,0 % у першага і 29,0 % у другога; вільготнасць (水分, *shuǐfèn*) — не вышэй за 6,5 % у вышэйшага і першага гатункаў і не вышэй за 7,0 % у другога. Гэта нарматыўныя парогі, а не вымярэнні рынку. Іншыя паказчыкі — па GB/T 13738.2.
* **Растваральныя цукары:** У працы 2021 года ў часопісе «食品科学» (*Shípǐn kēxué*) пра 17 узораў гунфу-чырвонага чаю з галоўных чайных раёнаў Кітая ва ўзораў з абазначэннямі [英红](https://thetea.app/be/article/ying-hong-1-hao) (*Yīnghóng*), 海红 (*Hǎihóng*), [信阳红](https://thetea.app/be/article/xinyang-hong) (*Xìnyánghóng*), 宜红 (*Yíhóng*), 越红 (*Yuèhóng*), «黔红» і 祁红 (*Qíhóng*) растваральных цукраў больш за 4 %. Адкуль узяты ўзор «黔红», колькі іх было і хто яго зрабіў, анатацыя не кажа, а поўны тэкст працы недаступны. Лічба адносіцца да ўзораў даследавання, а не да ўсіх гуйчжоускіх чаёў.
* **Агульнае для класа:** Як для большасці чырвоных чаёў, пры ферментацыі частка катэхінаў акісляецца ў тэафлавіны і тэарубігіны, якія надаюць настою чырвоны колер і шчыльны смак; у лісце ёсць кафеін і амінакіслоты, у тым ліку L-тэанін. Лічбаў, якія апісвалі б гуйчжоускую катэгорыю ў цэлым, у правераных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гуйчжоускіх чырвоных чаёў няма: знойдзеныя працы прысвечаны якасці, смаку і складу, а не здароўю. Як і любы чай з ліста чайнага куста, чырвоны чай змяшчае кафеін — гэта варта ўлічваць тым, хто яго абмяжоўвае.

**9. Заварванне:**

Ні стандарт, ні правілы, ні знойдзеныя працы не даюць рэкамендацый па хатнім заварванні. Ніжэй — практыка, як для большасці чырвоных чаёў, а не патрабаванні да гуйчжоускіх.

* **Тэмпература вады:** 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3–5 г на 150 мл вады.
* **Посуд:** Гайвань (盖碗, *gàiwǎn*) або невялікі фарфоравы імбрычак; у белай кубку добра відаць колер настою.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд кіпенем.
    2. Пакласці чай.
    3. Прамые не абавязковае; пры жаданні заліць чай вадой і адразу зліць.
    4. Першы настой — каля хвіліны для вітага і жамчужнага чаю; драбнёны аддае настой хутчэй, таму час звычайна скарачаюць.
    5. Зліць настой цалкам, каб ліст не перастойваў.
    6. Паўтараць заварванне, кожны раз крыху падаўжаючы настойванне, пакуль смак не аслабне.

**10. Захоўванне:**

Стандарт прадукту называе тэрмін прыдатнасці 36 месяцаў — пры выкананні ўмоў захоўвання, якія ён задае. Звестак пра вытрымку гуйчжоускіх чырвоных чаёў у правераных крыніцах няма. Далей — практыка, як для большасці чырвоных чаёў: шчыльна закрытая непразрыстая ўпакоўка, сухое цёмнае месца пры пакаёвай тэмпературы, удалечыні ад пабочных пахаў. Галоўны вораг — вільгаць.

**11. Цана і Падробкі:**

Арыенціраў цаны ў правераных крыніцах няма. Катэгорыя аб'ядноўвае віты і жамчужны чай трох гатункаў і драбнёны чай, таму адно імя на ўпакоўцы пра цану яшчэ нічога не кажа.

* **Як пазбегнуць падробак і блытаніны:**
    * **Імя катэгорыі — не гатунак.** «贵州红茶» на ўпакоўцы кажа толькі пра правінцыю і клас. Варта глядзець, які гэта чай — віты, жамчужны або драбнёны, — і якога гатунку па стандарце: вышэйшага (特级), першага (一级, *yījí*) або другога (二级, *èrjí*).
    * **Нумар стандарту.** Спасылка на DB52/T 641 азначае, што вытворца заяўляе адпаведнасць правінцыйнаму стандарту; сама па сабе яна якасці не даказвае, а стандарт рэкамендацыйны.
    * **Без фарбавальнікаў і дабавак.** Па стандарце чай не павінен быць афарбаваны і не павінен змяшчаць ніякіх дабавак; афарбаваны чай або чай з дабаўкамі пад гэтым імем стандарту не адпавядае.
    * **«黔红» — не стандартная назва.** У нацыянальнай базе мясцовых стандартаў няма ніводнага запісу пад імёнамі 黔紅 і 黔紅茶 (групавыя і фірменныя стандарты не правяраліся), таму такое імя на ўпакоўцы само па сабе на мясцовы стандарт не паказвае.
    * **У імянных чаёў свае дакументы.** У Цзуньі Хун, Пуань Хун і Фаньцзіншань Хун уласныя стандарты; імя на ўпакоўцы павінна сыходзіцца з тым дакументам, на які спасылаецца вытворца.
    * **Знак геаграфічнага ўказання.** Ці ёсць у імёнаў 贵州红茶 і 黔红 геаграфічнае ўказанне, не ўстаноўлена; калі на ўпакоўцы стаіць такі знак, яго варта зверыць з афіцыйным рэестрам.
    * **Месца продажу — не паходжанне.** Катэгорыя вызначаецца месцам, дзе вырас ліст, а не тым, дзе чай купілі.

**12. Цікавыя Факты:**

* У Гуйчжоу дзве афіцыйныя кароткія назвы — 黔 і 贵. Правінцыйны стандарт абраў поўную назву 贵州, а кароткае 黔红 у ім не сустракаецца.
* Да 2017 года стандарт называўся «贵州工夫红茶» і ў назве гаварыў пра гунфу; цяперашняя назва — проста «贵州红茶».
* Ніжнюю мяжу якасці кожнага гатунку стандарт задае не словамі, а фізічнымі эталоннымі ўзорамі.
* Правіла ферментацыі ў правінцыйных правілах укладзена ў чатыры іерогліфы: 宁轻勿重 — «лепш недабрадзіць, чым перабрадзіць».
* Адна і тая ж газетная публікацыя 2014 года называе мэйтаньскі чырвоны чай 1940-х у асноўным тэксце «湄红», а ва ўрэзцы — «黔红».
* У працы 2026 года пра 21 экспартны чырвоны чай Гуйчжоу вышэй за ўсіх па комплекснай ацэнцы аказалася закручаная форма (盘花型, *pánhuāxíng*), ніжэй за ўсіх — драбнёны чай.
* Назва правіл для гунфу 2023 года на вокладцы і ў картцы рэестра разыходзіцца на адзін іерогліф: «工夫红茶» і «工夫茶».

**13. Разнавіднасці і Імянныя Чаі:**

* **Віды па стандарце DB52/T 641—2017:**
    * **Віты чырвоны чай (条形红茶, *tiáoxíng hóngchá*)** — ліст скручаны ў ніткі (条索状, *tiáosuǒzhuàng*); гатункі вышэйшы (特级), першы (一级) і другі (二级).
    * **Жамчужны чырвоны чай (珠形红茶, *zhūxíng hóngchá*)** — ліст згорнуты ў гранулы (颗粒状, *kēlìzhuàng*); тыя ж тры гатункі.
    * **Драбнёны чырвоны чай (红碎茶, *hóngsuìchá*)** — патрабаванні па нацыянальным GB/T 13738.1.
* **Формы ў працы 2026 года:** закручаная (盘花型, *pánhuāxíng*), вітая (条型, *tiáoxíng*), завітая (卷曲型, *juǎnqūxíng*), пласцінкі (片茶, *piànchá*) і драбнёны чай (碎茶, *suìchá*) — у такім парадку іх выбудавала комплексная ацэнка 21 экспартнага ўзору. Гэта формы ўзораў даследавання, а не дзяленне стандарту.
* **Імянныя чырвоныя чаі са сваімі стандартамі.** Як іх дакументы суадносяцца з агульным стандартам — прыватныя выпадкі катэгорыі або паралельныя дакументы, — крыніцы прама не кажуць.
    * **Цзуньі Хун (遵义红, *Zūnyì hóng*)** — правінцыйны стандарт DB52/T 1000—2018 «遵义红 红茶»: чырвоны чай з ліста сартоў серыі 黔湄 і іншых прыдатных сартоў, вырашчаных у Цзуньі і падобных па асяроддзю суседніх мясцінах, вільготнасцю не вышэй за 6 %, з якасцю «嫩甜香、鲜爽味» (*nèn tián xiāng, xiān shuǎng wèi*) — далікатны салодкі водар, свежы бадзёры смак. Формы — завітая (卷曲形, *juǎnqūxíng*), грануляваная (颗粒形, *kēlìxíng*) і прамая вітая (直条形, *zhítiáoxíng*). Стандарт нарматыўна спасылаецца на абвяшчэнне Галоўнага дзяржаўнага ўпраўлення па кантролі якасці, інспекцыі і карантыну (AQSIQ) 2017 года № 39 пра абарону 27 прадуктаў як геаграфічных указанняў; што Цзуньі Хун уваходзіць у гэты спіс, сам дакумент прама не кажа. Для перапрацоўкі гэтага чаю дзейнічае яшчэ гарадскі стандарт Цзуньі DB5203/T 43-2025 «[遵义红茶](https://thetea.app/be/article/zunyi-hongcha)（遵义红） 加工技术规程»: выпушчаны 16 студзеня 2025 года, дзейнічае з 16 ліпеня 2025 года. Падрабязней — у артыкуле «Цзуньі Хун Ча».
    * **Пуань Хун Ча ([普安红茶](https://thetea.app/be/article/puan-hongcha), *Pǔ'ān hóngchá*)** — дзейны правінцыйны стандарт DB52/T 1162-2016 «地理标志产品 普安红茶», гэта значыць «прадукт з геаграфічным указаннем — Пуань Хун Ча». Падрабязней — у артыкуле «Пуань Хун Ча».
    * **Фаньцзіншань Хун Ча ([梵净山红茶](https://thetea.app/be/article/fanjingshan-hongcha), *Fànjìngshān hóngchá*)** — дзейны правінцыйны стандарт DB52/T 1012-2015 «梵净山红茶». Падрабязней — у артыкуле «Фаньцзіншань Хун Ча».
* **Іншыя артыкулы энцыклапедыі пра чырвоныя чаі Гуйчжоу:** «Аньшунь Пу Бу Хун Ча» ([安顺瀑布红茶](https://thetea.app/be/article/anshun-pu-bu-hongcha), *Ānshùn pùbù hóngchá*), «Жэньхуай Гунфу Хунча» ([仁怀功夫红茶](https://thetea.app/be/article/renhuai-gongfu-hongcha), *Rénhuái gōngfu hóngchá*), «Душань Гаачжай Ча» ([独山高寨茶](https://thetea.app/be/article/dushan-gaozhai-cha), *Dúshān Gāozhài chá*), «Хунбаашы Ча» ([红宝石茶](https://thetea.app/be/article/hongbaoshi-cha), *Hóngbǎoshí chá*), «Гуйчжоу Маадун Хун Ча» ([贵州猫洞红茶](https://thetea.app/be/article/guizhou-maodong-hongcha), *Guìzhōu Māodòng hóngchá*), «Цзюцэн Шань Хун Ча» ([九层山红茶](https://thetea.app/be/article/jiuceng-shan-hongcha), *Jiǔcéngshān hóngchá*) і «Гуйчжоу хун маа фэн» ([贵州红毛峰](https://thetea.app/be/article/gui-zhou-hong-mao-feng), *Guìzhōu hóng [máofēng](https://thetea.app/be/article/maofengcha)*).

**14. З Чым Не Блытаць:**

* **湄红 (*Méihóng*)** — імя чырвонага чаю, які, паводле газеты 2014 года, апрабавалі ў 1940 годзе на Мэйтаньскай доследнай гаспадарцы. Ва ўрэзцы тая ж газета называе чай 1940-х «黔红». Ці звязаны гэтыя імёны, крыніцы не праясняюць, таму атаясамляць іх без дакумента нельга.
* **黔湄 (*Qiánméi*)** — серыя сартоў чайнага куста, а не чай.
* **遵义红 (*Zūnyì hóng*)** — асобны імянны чай са сваімі стандартамі, а не іншая назва ўсёй катэгорыі.
* **贵州红毛峰 (*Guìzhōu hóng máofēng*)** — паводле артыкула энцыклапедыі «Гуйчжоу хун маа фэн», апісальнае абазначэнне: па сутнасці гуйчжоускі гунфу-чырвоны чай у форме маафэн. Самой правінцыйнай катэгорыі і яе стандартаў гэты артыкул не апісвае.
* **祁红, 宜红, 越红 і падобныя** — абазначэнні гунфу-чырвоных чаёў галоўных чайных раёнаў Кітая. У працы 2021 года 黔红 стаіць з імі ў адным шэрагу; сам па сабе гэты шэраг пра паходжанне ўзору «黔红» нічога не паведамляе.

**У Заключэнне:**

Гуйчжоу Хун Ча — не адзін чай, а рамка, якую правінцыя задала дакументамі: чырвоны чай з гуйчжоускага ліста, зроблены па правінцыйных правілах, у трох відах — вітым, жамчужным і драбнёным; у вітага і жамчужнага па тры гатункі. Стандарт апісвае вышэйшы гатунак вітага чаю тугімі тонкімі ніткамі з бляскам, высокім устойлівым салодкім водарам, яркім чырвоным настоем і мяккім свежым смакам, а правілы перапрацоўкі — доўгае завяльванне, ферментацыю па правіле «лепш недабрадзіць» і дасушку ніжэй за 90 °C. Усярэдзіне гэтай рамкі або побач з ёй жывуць імянныя чаі са сваімі дакументамі — Цзуньі Хун, Пуань Хун і Фаньцзіншань Хун.

З кароткай назвай 黔红 усё складаней. Літаральна гэта «гуйчжоускі чырвоны», але ў знойдзеных крыніцах яно сустракаецца толькі як марка мэйтаньскай гаспадаркі 1950-х — са слоў аднаго сведкі, — як імя мэйтаньскага чаю 1940-х ва ўрэзцы газеты, асноўны тэкст якой заве гэты чай «湄红», і як абазначэнне ўзору ў адной навуковай працы. Таму, хто сустрэў імя 黔红 або слова «цяньхун», гэты артыкул падкажа, што за ім можа стаяць і пра што спытаць прадаўца: пра форму, гатунак, месца, дзе вырас ліст, і пра стандарт, на які спасылаецца вытворца.