---
title: "Фуяо Сяньчжы"
url: https://thetea.app/be/article/fuyao-xianzhi
lang: be
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Фуяо Сяньчжы (浮瑶仙芝, Fúyáo xiānzhī)

Фуяо Сяньчжы (浮瑶仙芝, Fúyáo xiānzhī)

Фуяо Сяньчжы — прэміяльны зялёны чай з павета Фулян (浮梁县), які ўваходзіць у склад «фарфоравай сталіцы» Цзіньдэчжэнь, правінцыя Цзянсі. Фулян — адна з калысак кітайскага чаяводства: у эпоху Тан менавіта тут быў сканцэнтраваны найбуйнейшы ў імперыі чайны рынак, які даваў тры восьмыя ўсяго дзяржаўнага чайнага падатку. Вялікі паэт Бай Цзюі (白居易) ушанаваў Фулян у «Песні пра лютню» (《琵琶行》): «Купец, прагнучы выгады, паехаў у Фулян па чай» (商人重利轻别离，前月浮梁买茶去). Назва «Сяньчжы» (仙芝, «несьмяротная ліньчжы») узыходзіць да легенды пра Ян Гуйфэй, якая параўнала смак фулянскага чаю з водарам грыба несьмяротнасьці. Сёньня Фуяо Сяньчжы — адзін з флягманаў брэнду Фулян Ча (浮梁茶), прадстаўнік «чатырох зялёных і аднаго чырвонага» (四绿一红) — візітнай карткі чаяводства правінцыі Цзянсі.

**1. Класіфікацыя і Паходжаньне:**

* **Тып:** Зялёны чай (нефэрмэнтаваны, 绿茶, lǜchá). Па тэхналёгіі — прапечаны (烘青) з фінальным лёгкім падсушваньнем на павольным агні (文火轻烤).
* **Катэгорыя:** Рэгіянальны знакаміты чай (名茶, míngchá). Брэнд Фулян Ча (浮梁茶) атрымаў статус сельскагаспадарчага геаграфічнага паказальніка (农产品地理标志) ад Міністэрства сельскай гаспадаркі КНР у 2010 годзе. Фуяо Сяньчжы — адзін з вядучых прадуктаў пад гэтым «парасонным» брэндам; у 2003 годзе быў адмыслова адабраны Дзяржаўнай радай КНР у якасьці падарункавага чаю (特选礼品茶).
* **Паходжаньне:** Кітай, правінцыя Цзянсі (江西省, Jiāngxī Shěng), горад-акруга Цзіньдэчжэнь (景德镇市, Jǐngdézhèn Shì), павет Фулян (浮梁县, Fúliáng Xiàn). Чаёвыя сады разьмяшчаюцца пераважна ў горных і пагоркавых раёнах, якія складаюць больш за 70% тэрыторыі павета, з цэнтрам у пасёлках Яолі (瑶里镇), Сіху (西湖) і прылеглых горных зонах.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Прыкладна 29.35° пн. ш., 117.23° у. д. (арыенцір па павеце Фулян).

**2. Гісторыя і Культурнае Значэньне:**

* **Гісторыя:** Чаяводства на тэрыторыі Фуляна бярэ пачатак у эпоху Хань (汉代, II ст. да н.э. — III ст. н.э.), калі будысцкія манахі пачалі вырошчваць чай на горных схілах. Згодна з «Чжунго шан’е цзяньшы» (《中国商业简史》, «Кароткая гісторыя кітайскага гандлю»), ужо ў пэрыяд Паўднёвых і Паўночных дынастый (南北朝, V–VI стст.) «фулянскі чай быў найлепшым» (浮梁茶最好). Росквіт прыйшоўся на дынастыю Тан (唐代, VII–X стст.): паводле дадзеных «Юаньхэ цзюнь сянь чжы» (《元和郡县志》, «Апісаньне акругаў і паветаў пэрыяду Юаньхэ»), штогадовы чаёвы абарот Фуляна складаў сем мільёнаў вьюкаў (七百万驮), а чаёвы падатак — больш за 150 000 гуаняў, што раўнялася тром восьмым усяго чаёвага падатковага даходу імпэрыі. Ван Фу (王敷) у «Чацзю лунь» (《茶酒论》, «Разважаньне пра чай і віно») пісаў: «Фулян і Шэчжоу — за імі прыходзяць усе народы сьвету» (浮梁歙州，万国来求). Бай Цзюі (白居易, 772–846) у 816 годзе згадаў Фулян у знакамітай «Песні пра лютню» (《琵琶行》), назаўсёды зьвязаўшы імя павета з вобразам квітнеючага чаёвага гандлю. Згодна з палацовай легендай, імпэратар Тан Сюаньцзун (唐玄宗), адведаўшы фулянскі чай, быў так зачараваны, што Ян Гуйфэй (杨贵妃) прамовіла: «Яго водар і смак падобныя да ліньчжы — ён варты толькі несьмяротных» (有灵芝的香和味，只配神仙所用也), пасьля чаго імпэратар надаў чаю імя «Сяньчжы» (仙芝, «несьмяротная ліньчжы»). Сярод танскіх фулянскіх чаёў таксама згадваюцца «Нэньжуй» (嫩蕊, «далікатныя пупышкі»), «Фухэ» (福合) і «Лухэ» (禄合). Драматург Тан Сяньцзу (汤显祖, 1550–1616), аўтар «Півоневага павільёну», адзначаў: «Фулянскі чай — першы ў Паднябеснай» (浮梁之茗，冠于天下). У эпоху Цын (清代) у Фулян пранікла тэхналёгія вытворчасьці чырвонага чаю, і павет стаў радзімай знакамітага Фулян Хунча (浮梁红茶). У 1915 годзе «Цянь Сян» (天祥) чаёвая фірма зь вёскі Янтай (严台村) здабыла залаты мэдаль на Панама-Ціхаакіянскай міжнароднай выставе ў Сан-Францыска — «віно з Маотай, чай з Янтай» (茅台镇的酒，严台村的茶) стала крылатым выразам. У сучасную эпоху, пачынаючы з 1991 году, быў створаны прадукт Фуяо Сяньчжы (浮瑶仙芝, складаная назва з «Фулян» + «Яолі» + «Сяньчжы»), які ў 1992 годзе атрымаў прыз «Найлепшы прадукт» на выставе Міністэрства сельскай гаспадаркі. У 1997 годзе павет Фулян ганараваны тытулам «Радзіма чырвонага чаю Кітая» (中国红茶之乡). У 2003 годзе Фуяо Сяньчжы быў адабраны Дзяржаўнай радай як падарункавы чай. У тым самым годзе на Шанхайскім міжнародным фэстывалі чаёвай культуры ён здабыў залаты мэдаль. У 2005 годзе павет стаў «Нацыянальнай базай вытворчасьці бязьвярэднага чаю» (全国无公害茶生产示范基地县); іншы фулянскі зялёны чай — «Елань Чжы» (野兰芝) — атрымаў першы прыз на пятым «Чжун Ча Бэй» (中茶杯). У 2010 годзе брэнд Фулян Ча атрымаў геаграфічную індыкацыю; да 2014 году ягоны рынкавы кошт ацэньваўся ў 928 мільёнаў юаняў. У 2019 годзе Фулян Ча ўвайшоў у «Каталёг сельскагаспадарчых брэндаў Кітая».

* **Назва:** Фуяо (浮瑶) — складовае слова з «Фулян» (浮梁) і «Яолі» (瑶里), пасёлку-вытворцы высокаякаснага чаю. Сяньчжы (仙芝) — «несьмяротная ліньчжы»: 仙 (xiān) — «несьмяротны, боскі»; 芝 (zhī) — «ліньчжы, грыб несьмяротнасьці» (*Ganoderma lucidum*). Назва адсылае да легенды пра імпэратара Тан Сюаньцзуна і перадае ідэю «нябеснага», узьнёслага смаку. *Заўвага:* у некаторых крыніцах сустракаецца напісаньне 仙枝 (xiānzhī, «несьмяротная галіна») — гэта графічная памылка; аўтарытэтныя крыніцы аднагалосна выкарыстоўваюць 仙芝.

* **Культурнае значэньне:** Фулян непарыўна зьвязаны з двума найвялікшымі сымбалямі кітайскай культуры — чаем і фарфорам. Гістарычны Цзіньдэчжэнь (景德镇), «фарфоравая сталіца сьвету», першапачаткова ўваходзіў у склад Фуляна; павет па праву носіць тытул «выток фарфоравай сталіцы, зямля чаёвай дзяржавы» (瓷都之源，茶国之地). Гэтае адзінства «фарфору і чаю» (瓷茶一体) зарадзілася яшчэ ў эпоху Хань. Уваходзіць у «чацьвёрку зялёных» (四绿) — побач з Лушань Юньу ([庐山云雾](https://thetea.app/be/article/lushan-yun-wu)), Уюань Люй Ча (婺源绿茶) і Гоугунао Ча ([狗牯脑茶](https://thetea.app/be/article/gougunao-cha)) — якія зьяўляюцца візітнай карткай чаяводства Цзянсі.

**3. Батанічнае Апісаньне і Сыравіна:**

* **Від:** *Camellia sinensis* var. *sinensis*.
* **Гатунак / Культывар:** Мясцовыя папуляцыйныя гатункі ([群体种](https://thetea.app/be/article/qunti-zhong), qúntǐzhǒng), адаптаваныя да ўмоваў субтрапічных пагоркаў і перадгор’яў павета Фулян. Таксама выкарыстоўваюцца раянаваныя клянальныя гатункі для маштабнай вытворчасьці.
* **Збор:** Асноўны пэрыяд — раньняя вясна. Самыя каштоўныя партыі — «Гуюй Цзянь» (谷雨尖, «вастрыё Гуюй»): збор адбываецца непасрэдна перад надыходам Гуюй (谷雨, ~20 красавіка), калі першыя маладыя пупышкі толькі зьяўляюцца. Наступныя зборы даюць «січа» (细茶, «тонкі чай») і «цуча» (粗茶, «грубы чай»).
* **Стандарт збору:** Адна пупышка з адным-двума маладымі лістамі. Для Фуяо Сяньчжы вышэйшага грэйду — выключна далікатныя пупышкі і першы ліст, без чаранкоў; для стандартнага зялёнага чаю дапускаецца больш сьпелая сыравіна.
* **Патрабаваньні да сыравіны:** Цэласнае, свежасабранае, без мэханічных пашкоджаньняў. Пасьля збору чаранкі выдаляюцца (去掉叶梗); лісты аператыўна дастаўляюцца на апрацоўку.

**4. Тэруар і Асаблівасьці Вырошчваньня:**

* **Вышыня росту:** 100–800 м над узроўнем мора; горныя тэрыторыі (вышэй за 500 м) займаюць 41.7% плошчы павета, перадгор’і (100–500 м) — яшчэ 30.6%. Найлепшыя чаёвыя сады разьмешчаныя ў высакагорнай зоне вакол пасёлка Яолі (瑶里镇) — на мяжы паветаў Фулян (Цзянсі), Уюань (Цзянсі), Цымэнь (Аньхой) і Сюнін (Аньхой), на вышыні 600–800 м.
* **Рэльеф:** Пагоркавы ды горны: горныя ланцугі перамяжоўваюцца рачнымі далінамі рэк Чанцзян (昌江), Дунхэ (东河) і Сіхэ (西河), якія пранізваюць павет з поўдня на поўнач. Лясістасьць — 79.4%.
* **Клімат:** Субтрапічны мусонны, сярэдняга поясу. Сярэднегадавая тэмпэратура — 14–17°C. Сума эфэктыўных тэмпэратур — 5000–6000°C. Сярэднегадавая колькасьць ападкаў — 1700–1900 мм — адзін з самых высокіх паказьнікаў сярод чаёвых раёнаў Кітая, што забясьпечвае багатае ўвільгатненьне. Безмарозны пэрыяд — ~247 дзён. Доля сонечных гадзін — ~45%. Адносная вільготнасьць — ~79%.
* **Мікраклімат:** Частыя туманы і воблачнасьць — характэрная рыса горных чаёвых садоў Фуляна. Мясцовая прымаўка абвяшчае: «У ясныя дні раніцай і ўвечары паўсюль туман, у дажджлівыя — цэлы дзень воблакі на гарах» (晴天早晚遍地雾，阴雨之时满山云).
* **Глебы:** Чырвоныя (红壤) і жоўтыя (黄壤) горныя глебы, кваслыя (pH 4.3–5.5), з надзвычай высокім утрыманьнем арганічнага рэчыва — да 14.5%. Гэта адзін з найвышэйшых паказьнікаў сярод чаёвых рэгіёнаў Кітая, што забясьпечвае насычанасьць мінэральнага профілю і шчыльнасьць густу.
* **Экалёгія:** Павет Фулян адрозьніваецца мінімальным прамысловым забруджваньнем: эканоміка гістарычна скіраваная на фарфор, чай і лясную гаспадарку, а не на цяжкую індустрыю. У 2005 годзе павет атрымаў статус «Нацыянальнай базы вытворчасьці бязьвярэднага чаю» (全国无公害茶生产示范基地县), а ў 2007 годзе — «Нацыянальнага чаёвага павету стандартызацыі» (国家级茶叶标准化示范县). Водныя рэсурсы багатыя: тры буйныя рэкі — Чанцзян, Дунхэ і Сіхэ — забясьпечваюць стабільны водны балянс для чаёвых садоў.

**5. Тэхналёгія Вытворчасьці:**

Фуяо Сяньчжы — прапечаны зялёны чай (烘青绿茶) з элемэнтамі ручной апрацоўкі і фінальным мяккім падсушваньнем. Тэхналёгія накіраваная на захаваньне далікатнай зеляніны, чыстага водару і максымальнай салодкасьці.

* **Збор (采摘 — cǎizhāi):** Ручны адбор маладых парасткаў у ранішнія гадзіны. Сыравіна хутка дастаўляецца ў цэх.

* **Раскладка (摊放 — tānfàng):** Сьвежыя лісты раскладваюцца тонкім слоем для выраўнаваньня вільгаці і запуску першасных фэрмэнтатыўных рэакцый, якія ўзбагачаюць будучы водар.

* **Фіксацыя — «забойства зеляніны» (杀青 — shāqīng):** Абсмажваньне ў воку пры высокай тэмпэратуры для інактывацыі фэрмэнтаў акісьленьня. Фармаваньне асновы водару — чыстага, сьвежага, зь лёгкім кветкавым адценьнем.

* **Ахалоджваньне (摊凉 — tānliáng):** Кароткачасовае праветрываньне для прадухіленьня «запарваньня».

* **Скручваньне (揉捻 — róuniǎn):** Мяккае скручваньне раскрывае клеткавы сок, фармуе шчыльную, тонкую форму ліста і забясьпечвае паўнату экстракцыі пры заварваньні.

* **Першасная сушка гарачым паветрам (初烘 — chūhōng):** Прапяканьне пры ўмеранай тэмпэратуры, зьніжэньне вільготнасьці ліста.

* **Ахалоджваньне і паўторнае скручваньне (摊凉 — 复揉 — fùróu):** Пры неабходнасьці — дадатковае скручваньне для больш тугой формоўкі (для стандартных грэйдаў).

* **Фінальная сушка на павольным агні (文火轻烤 — wénhuǒ qīngkǎo):** Завяршальны далікатны нагрэў, які даводзіць вільготнасьць да стабільнага ўзроўню (≤6.5%), замацоўвае водар і надае настою чысьціню. Гэты этап — візытная картка Фуяо Сяньчжы: мяккі агонь выяўляе тонкія кветкавыя і саладкаватыя нюансы без «падсмажанасьці».

* **Адбор і сартаваньне (拣剔 / 分级 — jiǎntī / fēnjí):** Выдаленьне дэфэктных лістоў; клясыфікацыя па грэйдах.

**6. Органалептычныя Характарыстыкі:**

* **Зьнешні выгляд сухога ліста:** Тонкія, шчыльна скручаныя палоскі (条索紧细); колер — далікатна-зялёны з багатым белым ворсам (白毫显露). Ліст роўны, аднародны па памеры, з алейным бляскам.
* **Водар сухога ліста:** Чысты, устойлівы, зь пяшчотным кветкавым адценьнем, які нагадвае дзікую архідэю (兰花香, lánhuā xiāng). На заднім пляне — лёгкая саладкаватая нота.
* **Водар настою:** Высокі, устойлівы; дамінуе кветкавая архідэйная нота з тонкім фонам сьвежай зеляніны і мяккім мядовым адценьнем. Водар апісваецца як «чысты, з працяглым пасьлясмакам» (清香持久).
* **Смак:** Сьвежы, мяккі, сакавіты (鲜爽醇正). Цела — сярэдняе, з выразнай салодкасьцю і акругласьцю. Горкасьць і даўкасьць мінімальныя. Пасьлясмак — чысты, з працяглай зваротнай салодкасьцю (回甘) і адчуваньнем «мяккасьці ў роце» (甘滑).
* **Колер настою:** Жоўта-зялёны, празрысты, яркі (嫩绿 / 嫩黄, чысты, без мутнасьці).
* **Чаёвая гуза (завараны ліст):** Далікатныя, цэласныя лісты і пупышкі; колер — сьветла-жоўты з зялёным адценьнем (嫩黄明亮显毫). Варсінкі добра прыкметныя.

**7. Хімічны Склад:**

* **Паліфэнолы (茶多酚):** Тыпова 22–30% для зялёных чаёў рэгіёну. Асноўныя фракцыі — катэхіны (EGCG, ECG), якія вызначаюць антыаксідантную актыўнасьць і лёгкую даўкасьць.
* **Амінокусавыя (氨基酸):** Падвышанае ўтрыманьне — характэрная рыса фулянскіх чаёў дзякуючы высокай вільготнасьці і багатым ападкам, якія стымулююць назапашваньне L-тэаніну. Дакладныя зьвесткі вар’ююцца ў залежнасьці ад грэйду, але, як правіла, перавышаюць сярэдні паказьнік для зялёных чаёў Цзянсі.
* **Водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы (水浸出物):** Высокі паказьнік (як правіла, >40%), абумоўлены багаццем глебаў арганічным рэчывам (да 14.5%) і багатымі ападкамі (1700–1900 мм/год), якія забясьпечваюць інтэнсіўны мэтабалізм чаёвага куста і назапашваньне экстрактыўных злучэньняў у лісьце.
* **Алькалёіды (生物碱):** Кафэін — тыпова 2.5–4% для зялёных чаёў рэгіёну. Тэабрамін і тэафілін — у сьлядовых колькасьцях.
* **Вітаміны:** Вітамін C (аскарбінавая кіслата), вітаміны групы B (B₁, B₂), кароціноіды.
* **Мінэралы:** Сэлен — натуральнае ўзбагачэньне глебаў паўднёвай Цзянсі (згадваецца ў крыніцы). Таксама калій, магн, марганец, цынак, фтор.
* **Этэрныя алеі і араматычныя злучэньні:** Архідэйны профіль фармуецца ліналёолам, гераніёлам і нерылацэтатам; мяккія «мядовыя» ноты — актаналем і бэнзальдэгідам.

**8. Карысныя Ўласьцівасьці:**

* **Антыаксідантная ахова:** Катэхіны, асабліва EGCG, нэўтралізуюць вольныя радыкалы і запавольваюць працэсы клеткавага акісьленьня.
* **Кагнітыўная падтрымка:** Спалучэньне L-тэаніну і кафэіну забясьпечвае мяккае, роўнае танізаваньне — канцэнтрацыю ўвагі без нэрвовасьці.
* **Падтрымка сардэчна-сасудзістай сыстэмы:** Паліфэнолы спрыяюць нармалізацыі ўзроўню халестэрыну і артэрыяльнага ціску.
* **Дапамога страваваньню:** Мякка стымулюе пэрыстальтыку і сакрэцыю фэрмэнтаў; выдатна суправаджае лёгкія трапезы.
* **Падтрымка імуннай сыстэмы:** Сэлен і вітамін C умацоўваюць антыаксідантную абарону арганізма.
* **Здароўе ротавай поласьці:** Фтор і катэхіны падаўляюць рост карыясогенных бактэрый.
* **Падтрыманьне здароўя скуры:** Антыаксіданты і вітамін C спрыяюць ахове ад фотастарэньня і сынтэзу калягену.
* **Мэтабалічная падтрымка:** Паліфэнолы і кафэін спрыяюць актывізацыі абменных працэсаў і акісьленьню тлушчаў, што можа быць карысным пры кантролі масы цела ў спалучэньні са збалянсаваным харчаваньнем.
* **Важна:** Пры падвышанай адчувальнасьці да кафэіну варта абмежаваць ужываньне ў другой палове дня. Не рэкамэндуецца піць нашча.

**9. Заварваньне:**

* **Тэмпэратура вады:** 75–85°C. Для вышэйшага грэйду Фуяо Сяньчжы — 75–80°C; для стандартнага зялёнага чаю — 80–85°C.
* **Колькасьць чаю:** 3–4 г на 150–200 мл (шклянка) або 4–5 г на 100–120 мл (гайвань).
* **Посуд:** Празрыстая шкляная шклянка (玻璃杯) — для назіраньня за «танцам» вяршлівых пупышак; фарфоравая гайвань (盖碗) — для максымальнага раскрыцьця архідэйнага водару. Асаблівы шарм — заварваньне ў цзіньдэчжэньскай фарфоры: адзінства «фарфору і чаю» (瓷茶一体) у адной кубку.
* **Працэс:**
  1. Прагрэць посуд кіпенем і зьліць ваду.
  2. Засыпаць чай. Для далікатнай сыравіны — мэтад «верхняга заліву» (上投法): спачатку напаўняем шклянку вадой на 70%, затым акуратна дадаецца чай.
  3. Прамываньне не патрабуецца.
  4. Першы проліў — настойваць 1.5–2 хвіліны (шклянка) або 20–30 сэкундаў (гайвань).
  5. Разьліць; у шклянцы — даліваць ваду, калі выпіта траціна.
  6. Паўторныя заварваньні: 3–4 пролівы ў шклянцы, 5–6 проліваў у гайвані (з павелічэньнем экспазыцыі на 5–10 сэкундаў).

**10. Захоўваньне:**

* Захоўваць у гермэтычнай, непразрыстай тары (вакуўмныя пакеты, бляшаныя слоікі), абараняючы ад сьвятла, вільгаці, цяпла і пабочных пахаў.
* Аптымальная тэмпэратура — 0–5°C у халадзільніку з двайной гермэтызацыяй.
* Пры пакаёвым захоўваньні — прахалоднае, сухое, цёмнае месца; ужыць на працягу 2–3 месяцаў пасьля адкрыцьця.
* Для максымальнай якасьці — піць на працягу 6–12 месяцаў пасьля вытворчасьці. Фуяо Сяньчжы — чай сьвежасьці; вытрымка яму не на карысьць.

**11. Кошт і Падробкі:**

* **Цэнавая катэгорыя:** Прэміяльны Фуяо Сяньчжы з раньнявеснавога збору — 800–3 000 юаняў/кг. Стандартныя фулянскія зялёныя чаі — 200–600 юаняў/кг. Асноўныя цэнавыя фактары: сэзон збору (谷雨尖 — самы дарагі), вышыня плянтацыі (горны чай з Яолі даражэйшы), грэйд (пупышкавыя партыі даражэйшыя за ліставыя), і канкрэтны суббрэнд.

* **Як пазьбегнуць падробак:**
  * Набываць чай у сэртыфікаваных прадпрыемстваў, якія маюць права выкарыстоўваць брэнд Фулян Ча (浮梁茶) з геаграфічнай індыкацыяй.
  * Ацаніць водар: сапраўдны Фуяо Сяньчжы валодае натуральнай архідэйнай нотай без штучнай араматызацыі.
  * Праверыць зьнешні выгляд: тонкая, шчыльная скрутка з багатым белым ворсам; неаднародны, цьмяны ліст — прыкмета падмены.
  * Ацаніць настой: празрысты, жоўта-зялёны, без мутнасьці.
  * Падазрона нізкі кошт — падстава для сумневаў, асабліва пры заяўцы на «падарункавы» грэйд.

**12. Цікавыя Факты:**

* Фулян — радзіма двух сусьветных скарбаў: фарфору і чаю. Гістарычнае адзінства «瓷茶一体» (фарфор і чай у адным) зарадзілася тут яшчэ ў эпоху Хань: манахі адначасова абпальвалі кераміку і вырошчвалі чаёвыя кусты.

* Радок з «Песні пра лютню» Бай Цзюі — «купец, які паехаў у Фулян па чай» — увайшоў у залаты фонд кітайскай літаратуры і стаў неафіцыйным «слоганам» фулянскага чаяводства, а сучасны фэстываль «Фулян Май Ча Цзе» (浮梁买茶节, «Сьвята куплі чаю ў Фуляне») проста адсылае да гэтай паэмы.

* У эпоху Тан фулянскі чаёвы падатак складаў тры восьмыя ад агульнадзяржаўнага — прапорцыя, ня дасягнутая ніводным іншым паветам імпэрыі, што робіць Фулян найбуйнейшым чаёвым рынкам сярэднявечнага Кітая.

* Фулян — «маці» двух вялікіх чаёвых паветаў: у 740 годзе ад Фуляна (тады — Сіньчан) быў «адрэзаны» Уюань (婺源), а ў 766 годзе — Цымэнь (祁门). Уюань знакаміты найлепшым экспартным зялёным чаем Кітая, Цымэнь — радзіма Цымэнь Хунча ([祁门红茶](https://thetea.app/be/article/qimen-hongcha)), аднаго з «дзесяці знакамітых чаёў». Такім чынам, Фулян — агульны гістарычны корань дзьвюх чаёвых легендаў.

* На Панама-Ціхаакіянскай выставе 1915 году фулянскі чырвоны чай зь вёскі Янтай (严台村) здабыў залаты мэдаль нароўні з маотайскай гарэлкай — адсюль прымаўка «віно з Маотай, чай з Янтай». Старадаўнія чаёвыя маёнткі і гандлёвыя канторы (茶号) у Янтай і Цансісі (沧溪村) захаваліся да нашых дзён і зьяўляюцца помнікамі чаёвага гандлю.

* Пасёлак Яолі (瑶里镇), дзе вырабляецца Фуяо Сяньчжы, — адначасова калыска цзіньдэчжэньскага фарфору: менавіта адсюль здабываўся каалін, які даў сьвету само слова «china». Сёньня Яолі — папулярны турыстычны маршрут, які аб’ядноўвае фарфоравую і чаёвую спадчыну.

* Тан Сяньцзу (汤显祖, 1550–1616) — найвялікшы драматург Кітая, «кітайскі Шэксьпір», — у сваім нарысе пра Фулянскую школу напісаў: «Фулянскі чай — першы ў Паднябеснай: чысты і водарны» (浮梁之茗，冠于天下，帷清帷馨), зафіксаваўшы рэпутацыю рэгіёну на мяжы XVI–XVII стагодзьдзяў.

**13. Параўнаньне зь іншымі зялёнымі чаямі:**

* **Яолі Яюй (瑶里崖玉, Yáolǐ Yáyù):** Іншы прэміяльны фулянскі зялёны чай, які вырабляецца ў горных садах Яолі на вышыні 600–1000 м. Яюй — яшчэ больш тонкі, зь серабрыстым ворсам і далікатным водарам; Фуяо Сяньчжы — крыху шчыльнейшы і «бакруглейшы» на смак.

* **Лушань Юньу (庐山云雾, Lúshān Yúnwù):** Адзін з «дзесяці знакамітых чаёў Кітая» і зямляк Фуяо па правінцыі Цзянсі. Юньу — скручаны, з тоўстым пушыстым лістом і магутным «горным» водарам; Сяньчжы — танчэйшы, з больш выразнай архідэйнай нотай і мяккім целам.

* **Уюань Люй Ча (婺源绿茶, Wùyuán Lǜchá):** Гістарычны «брат» фулянскіх чаёў (Уюань быў часткай Фуляна да 740 г.). Уюань Люй Ча адрозьніваецца найвышэйшымі паказьнікамі водарастваральных катэхінаў і шчыльнай экстракцыяй; Фуяо Сяньчжы — далікатней і квяцісьцей.

* **Хуаншань Мао Фэн ([黄山毛峰](https://thetea.app/be/article/huangshan-mao-feng), Huángshān Máo Fēng):** Зялёны чай з суседняга Аньхоя, з аналягічным тэруарам (горы на стыку Цзянсі і Аньхоя). Мао Фэн — пушысьцейшы, з больш далікатнай, «ландышавай» нотай; Сяньчжы — крыху шчыльнейшы і «акруглейшы», з архідэйным профілем.

* **Цзіньган Бай Ча ([靖安白茶](https://thetea.app/be/article/jingan-baicha), Jìng'ān Báichá):** Унікальны «белалісты» зялёны чай з суседняга павета Цзіньган (Цзянсі), які вырабляецца з альбіноснага культывару. Бай Ча — значна лягчэйшы і «халаднейшы» на смак, з выразным умамі; Фуяо Сяньчжы — насычанейшы, з больш разьвітым кветкавым водарам і «цёплай» салодкасьцю.

**У заключэньне:**

Фуяо Сяньчжы — чай з радаводным дрэвам, якое сыходзіць у самыя глыбіні кітайскай гісторыі: сюды, у Фулян, «па чай» ехалі купцы яшчэ пры Тан, і адсюль сыходзілі караваны, якія кармілі імпэрыю падаткамі. Гэты зялёны чай увабраў у сябе вільгаць тысячных дажджоў Цзянсі, кіслату чырвоных горных глебаў і чыстае паветра туманных цясьнінаў. Сёньня Фуяо Сяньчжы не гоніцца за гучнымі рэкордамі — ён бярэ іншым: архідэйным водарам, чыстай салодкасьцю, мяккім целам і тым няўлоўным адчуваньнем «ліньчжы», якое тысячу гадоў таму заўважыла Ян Гуйфэй. Гэта чай для нясьпешнай раніцы і ўдумлівага вечара, для тых, хто шануе далікатнасьць і глыбіню. Заварыце яго ў цзіньдэчжэньскай фарфоры — і два галоўныя дары Фуляна сустрэнуцца ў вашай кубку.