---
title: "Фушоушань Улун"
url: https://thetea.app/be/article/fushou-shan-wulong
lang: be
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Фушоушань Улун (福寿山乌龙, Fúshòu shān wūlóng)

* **Тып:** Улун (звычайна слабафэрмэнтаваны, бліжэй да зялёных чаяў, ступень акісьленьня каля 10-25%).
* **Катэгорыя:** Высакагорныя тайваньскія улуны (Gao Shan Cha).
* **Паходжаньне:** Тайвань (台湾, Táiwān), павет Тайчжун (台中县, Táizhōng Xiàn),  **горны раён Фушоушань (福寿山, Fúshòu Shān), які зьяўляецца часткай горнага масіву Лі Шань (梨山, Lí Shān)**.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Каля 24°15' паўночнай шыраты, 121°15' усходняй даўгаты (для гары Фушоушань).

**2. Гісторыя і Культурнае Значэньне:**

* **Гісторыя:** Як і іншыя высакагорныя улуны Тайваня, Фушоушань Улун — адносна малады чай. Яго гісторыя пачалася ў 1970-х гадах, калі чайныя фэрмэры пачалі асвойваць высакагорныя раёны Тайваня ў пошуках новых тэруараў для вырошчваньня улунаў. Раён Фушоушань, разьмешчаны на значнай вышыні ў гарах Лі Шань, апынуўся асабліва ўдалым для гэтага. Першапачаткова гэтае месца было фруктовым садам, але пазьней было пераабсталявана пад чайныя плянтацыі.
* **Назва:**

	* "Фушоушань" (福寿山) — назва гары і раёну, дзе вырошчваецца чай. "Фу" (福) азначае "шчасьце", "Шоу" (寿) — "даўгалецьце", а "Шань" (山) — "гара". Разам — "Гара Шчасьця і Даўгалецьця".
	* "Улун" (乌龙) — "чорны цмок", агульная назва для групы паўфэрмэнтаваных чаёў.
* **Культурнае значэньне:** Фушоушань Улун лічыцца адным з самых прэстыжных і дарагіх высакагорных улунаў Тайваня. Ён цэніцца за свой вельмі чысты, сьвежы смак, яркі кветкавы водар, асабліва моцныя ноты архідэі, і здольнасьць вытрымліваць шматразовыя заварваньні. Гэты чай зьяўляецца гонарам рэгіёну і карыстаецца вялікай папулярнасьцю як на Тайвані, так і за яго межамі.

**3. Батанічнае Апісаньне і Сыравіна:**

* **Сорт:** Для вытворчасьці Фушоушань Улуна выкарыстоўваюцца, у асноўным, наступныя сарты:
	* **Цын Сін Улун (青心乌龙, Qīng Xīn Wūlóng):** "Зялёнае Сэрца Улун" — самы распаўсюджаны сорт для высакагорных тайваньскіх улунаў, вядомы сваім яркім кветкавым водарам.
	* **Цзінь Сюань ([金萱](https://thetea.app/be/article/jin-xuan), Jīn Xuān):** "Залатая Кветка" (таксама вядомы як "Малочны Улун №12"). Гэты сорт быў выведзены на Тайвані і адрозьніваецца лёгкім сьмятанкавым водарам (у натуральным выглядзе сустракаецца рэдка).
	* **Цуй Юй (翠玉, Cuì Yù):** "Нэфрытавы" (таксама вядомы як "Улун №13"). Цэніцца за свой асьвяжальны смак і водар.
* **Збор:** Збор адбываецца, у асноўным, вясной і зімой. Лепшым лічыцца вясновы Фушоушань, а самым духмяным, але крыху меней насычаным у смаку — зімовы. Таксама, на Фушоушань, з-за вялікай вышыні, чай часта зьбіраюць **у пачатку лета**, што нетыпова для іншых рэгіёнаў.
* **Стандарт збору:** Зьбіраюць пупышку і два-тры верхніх лісточкі.
* **Патрабаваньні да сыравіны:** Вельмі высокія. Выкарыстоўваюцца толькі маладыя, непашкоджаныя, сакавітыя лісты і пупышкі.

**4. Тэруар і Асаблівасьці Вырошчваньня:**

* **Горны раён Фушоушань:** Гэты раён зьяўляецца часткай горнага масіву Лі Шань і вылучаецца вельмі вялікай вышынёй разьмяшчэньня чайных плянтацый. Першапачаткова на гары Фушоушань разьмяшчаўся фруктовы сад, заснаваны ў 1950-х гадах. Пазьней частка тэрыторыі была аддадзена пад чайныя плянтацыі.
* **Вышыня вырошчваньня:** Чайныя плянтацыі разьмешчаны на вышыні ад **1800 да 2500 мэтраў над узроўнем мора**, што робіць гэты чай адным з самых высакагорных на Тайвані. Такая вышыня росту — адна з галоўных асаблівасьцяў Фушоушань Улуна.
* **Глебы:** Глебы ў рэгіёне Фушоушань багатыя арганічнымі рэчывамі і мінэраламі. Добры дрэнаж.
* **Клімат:** Унікальны мікраклімат з прахалоднымі тэмпэратурамі, высокай вільготнасьцю, частымі туманамі, вялікай колькасьцю сонечных дзён і значнымі перападамі дзённых і начных тэмпэратур. Сярэднегадавая тэмпэратура складае каля 12-15°C (на вышыні больш за 2000 м). Зімы халодныя, часам са сьнегам. Такія ўмовы спрыяюць павольнаму росту чайнага лісьця і назапашваньню ў ім араматычных рэчываў і амінакісьляў.
* **Туманы:** Частыя туманы ахутваюць чайныя плянтацыі, абараняючы лісьце ад прамых сонечных прамянёў, робячы яго больш далікатным і надаючы яму асаблівы саладкавы смак.
* **Экалёгія:** Рэгіён Фушоушань вылучаецца чыстай экалёгіяй, што станоўча ўплывае на якасьць чаю.
* **Асаблівасьці:** Менавіта высакагорнае вырошчваньне (чай Гао Шань) надае Фушоушань Улуну яго характэрныя рысы: тонкі водар, саладкавы смак, працяглы пасьлясмак і вялікую колькасьць карысных рэчываў, у прыватнасьці, амінакісьляў.

**5. Тэхналёгія Вытворчасьці:**

* **Збор (采摘 - cǎi zhāi):** Апісаны вышэй. Праводзіцца рукамі.
* **Падвяльваньне (萎凋 - wěidiāo):** Сабраныя лісты раскладваюць на адкрытым паветры (звычайна ценевае падвяльваньне) альбо ў памяшканьні. Гэты этап можа доўжыцца ад некалькіх гадзінаў да сутак, у залежнасьці ад надвор’я і вільготнасьці. Мэта — выдаліць частку вільгаці з лісьця, зрабіць яго больш мяккім і распачаць працэс фэрмэнтацыі.
* **Узбоўтваньне (摇青 - yáo qīng):** Лісьце акуратна боўтаюць і варушаць на бамбукавых падносах, каб запусціць працэс акісьленьня. Гэты этап праводзіцца некалькі разоў зь перапынкамі на "адпачынак" лісьця. Для Фушоушань Улуна ўзбоўтваньне звычайна праводзіцца вельмі асьцярожна, каб захаваць далікатнасьць лісьця і тонкі водар.
* **Фэрмэнтацыя (发酵 - fājiào):** Працэс акісьленьня, які адбываецца падчас узбоўтваньня і "адпачынку" лісьця. Фушоушань Улун адносіцца да слабафэрмэнтаваных улунаў, ступень яго фэрмэнтацыі звычайна не перавышае 10-25%. Гэта дазваляе захаваць сьвежасьць і кветкавыя ноты ў водары чаю.
* **«Забойства зеляніны» (杀青 - shā qīng):** Абсмажваньне пры высокай тэмпэратуры для прыпыненьня працэсу фэрмэнтацыі.
* **Скручваньне (揉捻 - róuniǎn):** Лісьце скручваюць, надаючы яму характэрную паўсфэрычную форму.
* **Сушка (烘干 - hōnggān):** Чай сушаць, каб выдаліць вільгаць і зафіксаваць форму.
* **Сартаваньне (分级 - fēnjí):** Гатовы чай сартуюць па памеры і якасьці.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

* **Зьнешні выгляд сухога ліста:** Шчыльна скручаныя чаінкі ў форме паўсфэраў або гранул, памер ад сярэдняга да буйнога. Колер ад ізумрудна-зялёнага да цёмна-зялёнага, зь лёгкім бляскам. Могуць прысутнічаць тыпсы (пупышкі), пакрытыя сьветлым ворсам.
* **Водар сухога ліста:** Вельмі сьвежы, яркі, з выражанымі кветкавымі нотамі (архідэя, гардэнія, ландыш), сьмятанкавымі, фруктовымі (пэрсік, лічы, дыня) і травяністымі нюансамі. Часам можна ўлавіць лёгкія хваёвыя і арэхавыя ноткі. Характэрны "высакагорны" водар — чысты, прахалодны, з адценьнямі горнага паветра і тумана. У Фушоушань Улуна водар асабліва **моцны і ўстойлівы, зь перавагай архідэйных нот**.
* **Водар настою:** Насычаны, кветкавы, саладкавы, з адценьнямі сьмятанкі, садавіны, зеляніны і мёду. Вельмі ўстойлівы, "жывы" і чысты. У водары Фушоушань Улуна часта прысутнічае асаблівая **"салодкасьць высакагор’я"**.
* **Смак:** Вельмі мяккі, далікатны, ахутвальны, саладкавы, зь лёгкай даўкасьцю і асьвяжальным, доўгім пасьлясмакам. У бэкеце пераважаюць кветкавыя ноты, з нюансамі сьмятанкі, садавіны (белы пэрсік, лічы), зеляніны, часам зь лёгкай кісьлінкай. Высакагорныя чаі, да якіх адносіцца Фушоушань, валодаюць асаблівай "салодкасьцю і мяккасьцю" з-за вялікай колькасьці амінакісьляў, а таксама характэрнай "горнай мэлёдыяй" — комплексным адчуваньнем сьвежасьці, чысьціні і "прахалоды", якое складана апісаць словамі. Смак Фушоушань Улуна часта характарызуюць як **"чысты", "празрысты", "элегантны"**.
* **Колер настою:** Сьветла-жоўты, залаціста-зялёны, празрысты, чысты, зь яркім бляскам. Часам апісваецца як "нэфрытавы".
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Суцэльныя, пругкія лісты, якія раскрыліся пасьля заварваньня, ізумрудна-зялёнага колеру.

**7. Хімічны Склад:**

Фушоушань Улун багаты:
* **Паліфэноламі (катэхінамі):** Магутныя антыаксыданты.
* **Амінакісьлямі:** Вельмі высокае ўтрыманьне амінакісьляў, асабліва L-тэаніну, які адказвае за саладкавы смак чаю і валодае заспакаяльным дзеяньнем. Высокае ўтрыманьне тэаніну — адметная рыса высакагорных чаёў.
* **Вітамінамі:** C, групы B, E, K.
* **Мінэраламі:** Каль, фтор, магн, марганец.
* **Кафэінам:** Утрыманьне кафэіну ўмеранае.

**8. Карысныя Ўласьцівасьці:**

* **Антыаксыдантнае дзеяньне:** Абараняе вузы ад пашкоджаньня свабоднымі радыкаламі, запавольвае працэсы старэньня.
* **Умацаваньне імунітэту:** Павялічвае супраціўляльнасьць арганізму да інфэкцыяў.
* **Паляпшэньне страваваньня:** Стымулюе страваваньне, спрыяе засваеньню ежы.
* **Танізавальны эфэкт:** Мякка бадзёрыць, паляпшае канцэнтрацыю ўвагі, здымае стомленасьць.
* **Заспакаяльны эфэкт:** Дзякуючы высокаму ўтрыманьню L-тэаніну, Фушоушань улун дапамагае зьняць стрэс, палепшыць настрой, спрыяе рэляксацыі, пры гэтым не выклікаючы санлівасьці.
* **Асьвяжальны эфэкт:** Цудоўна спаталяе смагу, асабліва ў сьпякотнае надвор’е.
* **Сардэчна-сасудзістая сыстэма:** Можа спрыяць зьніжэньню ўзроўню "дрэннага" халестэрыну, умацаваньню сьценак сасудаў.
* **Паляпшэньне стану скуры:** Дзякуючы антыаксыдантам і вітамінам, чай спрыяе паляпшэньню колеру твару, падвышэньню элястычнасьці скуры.

**9. Заварваньне:**

* **Тэмпэратура вады:** 85-95°C (у залежнасьці ад якасьці чаю і жаданай моцы). Для самых далікатных вясновых збораў і чаю з пупышак лепш выкарыстоўваць ваду тэмпэратурай 80-85°C. Ня варта выкарыстоўваць стромкі кіпень, каб не "абпаліць" далікатнае лісьце.
* **Колькасьць чаю:** 5-7 грамаў на 150-200 мл вады.
* **Посуд:** Гайвань, керамічны імбрычак з ісінскай гліны або фарфоравы посуд. Гліна дазволіць максымальна раскрыцца смаку і водару чаю.
* **Працэс:**

	1. Прагрэйце посуд кіпенем.
	2. Зьмясьціце чай у гайвань або імбрычак.
	3. Заліце чай вадой і адразу ж зьліце першую заварку (прамыўка чаю).
	4. Зноў заліце чай вадой і настойвайце 30 сэкунд — 1 хвіліну (першы проліў).
	5. Разьліце настой па кубках.
	6. Паўтарайце заварваньне 5-7 разоў (часам і больш), паступова павялічваючы час настойваньня на 15-30 сэкунд з кожным наступным пролівам.

**10. Захоўваньне:**

Фушоушань улун варта захоўваць у сухім, прахалодным, цёмным месцы, у гермэтычным посудзе, удалечыні ад пабочных пахаў. У ідэале — у халадзільніку, у асобным адсеку.
**11. Цана і Падробкі:**

Фушоушань улун адносіцца да катэгорыі элітных высакагорных тайваньскіх улунаў і каштуе, як правіла, вельмі дорага. Цана залежыць ад якасьці сыравіны, вышыні вырошчваньня (чым вышэй, тым даражэй), сэзону збору (вясновы чай даражэй), рэпутацыі вытворцы, а таксама ад канкрэтнага месца ў рэгіёне Фушоушань і месца куплі.
**Як пазьбегнуць падробак:**

* **Купляйце ў надзейных прадаўцоў:** Шукайце спэцыялізаваныя чайныя крамы з добрай рэпутацыяй, якія могуць даць інфармацыю пра паходжаньне чаю.
* **Асьцерагайцеся занадта нізкай цаны:** Залішне нізкая цана павінна насцярожыць. Сапраўдны Фушоушань улун ня можа каштаваць танна.
* **Уважліва вывучайце зьнешні выгляд:** Чаінкі павінны быць шчыльна скручанымі, аднастайнага колеру, без лому і пылу.
* **Ацэньвайце водар:** Сухі чай павінен валодаць яркім, сьвежым, кветкавым водарам з характэрнымі высакагорнымі ноткамі.
* **Правярайце настой:** Колер настою павінен быць сьветла-жоўтым або залаціста-зялёным, празрыстым.

**12. Цікавыя Факты:**

* **"Фруктовы сад":** Першапачаткова, на месцы, дзе цяпер знаходзяцца чайныя плянтацыі Фушоушань, разьмяшчаўся фруктовы сад, заснаваны ў 1950-х гадах.
* **Высакагорны чай (Gao Shan Cha):** На Тайвані чаі, выгадаваныя на вышыні больш за 1000 мэтраў над узроўнем мора, называюць "Гао Шань Ча" — высакагорны чай. Яны цэняцца за асаблівы, вытанчаны смак і водар.
* **Конкурсы чаю:** На Тайвані рэгулярна праводзяцца конкурсы чаю, на якіх Фушоушань улун часта займае прызавыя месцы.
* **Абмежаваная вытворчасьць:** З-за вялікай вышыні росту і складанага клімату, вытворчасьць Фушоушань улуна даволі абмежаваная.

**13. Параўнаньне з іншымі высакагорнымі улунамі:**

* **Алішань (阿里山):** Фушоушань часта параўноўваюць з Алішань улунам, бо абодва чаі адносяцца да высакагорных тайваньскіх улунаў і валодаюць падобнымі характарыстыкамі. Аднак, Фушоушань, як правіла, мае больш выражаны, "прахалодны" і "чысты" смак, з больш яркімі кветкавымі нотамі, у той час як Алішань можа быць крыху больш сьмятанкавым і фруктовым. Фушоушань таксама звычайна даражэй з-за большай вышыні вырошчваньня і меншага аб’ёму вытворчасьці.
* **Лі Шань (梨山):** Фушоушань зьяўляецца часткай горнага масіву Лі Шань. У цэлым, чаі з гэтых рэгіёнаў вельмі падобныя, але Фушоушань, як правіла, даражэй з-за большай вышыні вырошчваньня (плянтацыі размешчаны вышэй, чым у сярэднім па Лі Шань) і, адпаведна, меншага аб’ёму вытворчасьці. Таксама лічыцца, што Фушоушань валодае больш моцнай "горнай мэлёдыяй".
* **Да Ю Лінь (大禹嶺):** Да Ю Лінь — самы высакагорны чайны рэгіён Тайваня (вышэй за 2600 м). Чай адтуль вылучаецца яшчэ больш тонкім і вытанчаным смакам, але і яшчэ больш высокай цаной. Фушоушань можна лічыць "малодшым братам" Да Ю Ліня, які мае падобныя характарыстыкі, але крыху менш выражаныя.
* **Дун Дзін (冻顶):** Дун Дзін — гэта улун сярэдняй пражаркі, з больш насычаным смакам, у якім прысутнічаюць арэхавыя і карамэльныя ноты. Фушоушань жа — больш лёгкі і сьвежы чай з дамінуючымі кветкавымі нотамі.

**14. Культура спажываньня:**

* **Гунфу Ча:** Фушоушань улун, як і іншыя высакагорныя тайваньскія улуны, ідэальна падыходзіць для заварваньня мэтадам Гунфу Ча — традыцыйнай кітайскай чайнай цырымоніі. Гэты мэтад дазваляе максымальна раскрыць смак і водар чаю, а таксама атрымаць асалоду ад самога працэсу.
* **Посуд:** Для заварваньня лепш за ўсё выкарыстоўваць гайвань або маленькі імбрычак з ісінскай гліны. Празрысты шкляны посуд таксама падыдзе, каб любавацца прыгажосьцю раскрываючагася лісьця.
* **Спалучэньне з ежай:** Фушоушань улун не рэкамэндуецца спалучаць з ежай, каб не перабіваць яго тонкі смак і водар. Гэты чай лепш піць асобна, атрымліваючы асалоду ад кожнага глытка.
* **Час сутак:** Гэты чай можна піць у любы час дня, але асабліва добра ён падыходзіць для ранішняга і дзённага чаяпіцьця, бо валодае мяккім танізавальным эфэктам.

**15. Рэкамэндацыі па выбары:**

* **Сэзон:** Зьвяртайце ўвагу на сэзон збору. Вясновы збор цэніцца вышэй за ўсё, зімовы — другі па якасьці.
* **Вышыня:** Памятайце, што чым вышэй размешчаны плянтацыі, тым, як правіла, лепшая якасьць чаю (і вышэйшая цана).
* **Сорт:** Цын Сін Улун — найбольш распаўсюджаны і ўдалы выбар, калі вы ня ўпэўненыя ў сваіх перавагах.
* **Зьнешні выгляд:** Шукайце шчыльна скручаныя чаінкі аднастайнага памеру і колеру, без лому і пылу.
* **Водар:** У сухім выглядзе чай павінен вылучаць моцны, сьвежы, кветкавы водар.

**У заключэньне:**

Фушоушань улун — гэта элітны высакагорны чай з непаўторным характарам, створаны ва ўнікальных умовах аднаго з самых высокіх чайных рэгіёнаў Тайваня. Яго далікатнае, скручанае лісьце, выгадаванае на схілах "Гары Шчасьця і Даўгалецьця" на вышыні больш за 1800 мэтраў, увабрала ў сябе сьвежасьць горнага паветра, водар альпійскіх кветак і прахалоду туманаў. Гэты чай дорыць настой з тонкім кветкавым водарам, неверагодна мяккім, саладкавым смакам і доўгім, асьвяжальным пасьлясмакам. Паспрабаваць сапраўдны Фушоушань улун — значыць адкрыць для сябе дзівосны сьвет тайваньскіх улунаў, адчуць магію высакагор’я і атрымаць асалоду ад сапраўднага чайнага мастацтва. Гэта чай для асаблівых выпадкаў, для павольнага, удумлівага чаяпіцьця, калі хочацца пагрузіцца ў сьвет сузіраньня, атрымаць асалоду ад кожнага глытка, кожнага нюансу смаку і водару і выпрабаваць ні з чым не параўнальнае гастранамічнае і эстэтычнае задавальненьне. Фушоушань улун — гэта ня проста напой, а сапраўдны чайны скарб, даступны толькі сапраўдным знаўцам.