---
title: "Fēngmù gòngchá"
url: https://thetea.app/be/article/fengmu-gongcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Fēngmù gòngchá (枫木贡茶)

**Фэнму Гунча** (*Fēngmù gòngchá*, 枫木贡茶) — «даніна двару з Фэнму», горны чай вёскі Фэнмулінь (枫木林村) воласці Гутан (古塘乡) на паўночным захадзе гарадскога павета Ляньюань (涟源市) акругі Лоудзі, правінцыя Хунань. Чай расце на паўднёвым схіле гары Мяньнюшань (眠牛山) — «гары Спячага быка» — у воласці з сярэдняй вышынёй больш за 600 м. Імя ахоўваецца геаграфічным знакам з пераліку ўрада Хунані. «Гунча» ў імені — ад падання пра цынскага генерал-губернатара, які адвёз тутэйшы чай да двара. Класа імя не называе; паводле апісання тэхналогіі ў мясцовай публікацыі гэта зялёны чай.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Клас вызначаны па тэхналогіі, апісанай у публікацыі 2014 года на сайце ўрада Ляньюаня: раскладка, фіксацыя высокай тэмпературай, скручванне, сушка і давядзенне водару — без завяльвання для акіслення і без тамлення. Дакумента пра знак з указаннем класа я не бачыў.
* **Катэгорыя:** Горны зялёны чай; геаграфічны знак — правінцыйны пералік не адрознівае калектыўныя і сертыфікацыйныя знакі; заяўка, паводле мясцовай публікацыі, падавалася на сертыфікацыйны (раздзел 2).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хунань (湖南, *Húnán*), гарадская акруга Лоудзі (娄底, *Lóudǐ*), гарадскі павет Ляньюань (涟源, *Liányuán*), воласць Гутан (古塘, *Gǔtáng*).
* **Зона:** Паводле публікацыі 2014 года, чай робяць у вёсцы Фэнмулінь і ў частцы вёскі Нюбу (牛埠村) воласці Гутан. Рэестр, на які абапіраецца артыкул, звязвае знак з вёскай Фэнмулінь, а правінцыйны пералік — з Ляньюанем; гэта адміністрацыйная прыналежнасць уладальніка, а не мяжа зоны. Самой зоны выкарыстання знака я не праверыў.
* **Уладальнік, нумар і год рэгістрацыі:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Край чаю Аньхуа.** Воласць Гутан раней адносілася да павета Аньхуа. Публікацыя 2014 года прыводзіць «Летапіс павета Аньхуа» (《安化县志》) 1992 года: у Юань і Мін чаі павета «云雾茶» і «芙蓉茶» ішлі данінай да двара. Гэта сказана пра Аньхуа наогул, а не пра Фэнму.
    * **Паданне пра манаха.** Тая ж публікацыя пераказвае легенду: кожны год перад святам Гуюй манах з храма на гары Юньтайшань (云台山) хрыбта Таосіцзе (桃溪界) тайком збіраў чай на Мяньнюшань; мясцовыя жыхары прасачылі за ім, паспрабавалі чай і ацанілі яго водар і доўгі салодкі смак.
    * **Паданне пра даніну.** Паводле падання, у сярэдзіне Цын генерал-губернатар Лянцзяна, прыехаўшы ў Аньхуа наведаць родных, загадаў прынесці чай з Фэнмуліня і заварыў яго ў імбрычку з пурпурнай гліны (紫砂) на агні тутавых галінак; у чаю быў колер маацзяня і водар лунцзіна. Саноўнік адвёз некалькі цзіняў да двара — з таго часу чай стаў «гунча», а мясцовым ён больш не даставаўся. Імя саноўніка тая ж старонка піша па-рознаму: у паданні — 陶澎, у дадатку ніжэй — Таа Шу (陶澍). Данінай, паводле падання, ішлі толькі кусты з «бруха быка» — дзясятак з лішнім му, не больш за сотню з невялікім цзіняў на год.
    * **Знак.** У правінцыйным даведніку «Хунань у двух словах» (湖南简况), апублікаваным у снежні 2020 года, «枫木贡茶» стаіць сярод 229 калектыўных і сертыфікацыйных знакаў з геаграфічным указаннем, у выпуску 2024 года — сярод 250. У пераліках прадуктаў з геаграфічным указаннем таго ж даведніка імя няма. Заяўка на знак, паводле дадатку да старонкі 2014 года, пададзена ў 2016 годзе; года рэгістрацыі ў знойдзеных крыніцах няма.
    * **1989 і 2015.** Паводле дадатку да той жа старонкі, у 1989 годзе чайная кампанія Ляньюаня нанова вырабіла страчаны чай, і на экспертызе чайных спецыялістаў правінцыі ён атрымаў 90,09 бала; у 2015 годзе «枫木贡茶» прызнаны вядомай гандлёвай маркай правінцыі Хунань.
* **Назва:** «Фэнму» (枫木) — «клён»; вёска Фэнмулінь (枫木林) — «Кляновы лес». «Гунча» (贡茶) — «чай-даніна», чай для двара.
* **Культурнае значэнне:** Гутан ляжыць у глыбіні старога краю Мэйшань (梅山); публікацыя 2014 года піша, што яго завуць «Цынхай-Тыбецкім нагор’ем».

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатункі / Культывары:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Час збору:** Паводле публікацыі 2014 года, лепшы збор — тры дні да і пасля свята Цынмін (清明); другі апісаны збор — каля свята Гуюй (谷雨).
* **Стандарт збору:** Да Цынміна — пупышка з адным лістом (一芽一叶); да Гуюя — пупышка з двума-чатырма лістамі.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Паводле публікацыі 2014 года, воласць Гутан ляжыць каля паўднёвага падножжа хрыбта Таосіцзе — адгор’я гор Сюэфэншань — на сярэдняй вышыні больш за 600 м.
* **Рэльеф:** Вёска Фэнмулінь стаіць на паўночнай ускраіне воласці; горы атачаюць яе з трох бакоў, выхады вядуць на поўдзень, паўночны ўсход і паўночны захад. Чай расце на гары Мяньнюшань, на схіле, павернутым да поўдня.
* **Клімат:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Глебы:** Аналізаў глебы ў знойдзеных крыніцах няма. Дадатак да старонкі 2014 года называе Гутан вядомай у Хунані базай сельгаспрадукцыі, багатай селенам.
* **Плошча:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Публікацыя 2014 года, напісаная пасля візіту ў мясцовую кампанію, апісвае спалучэнне ручной працы і машын. Гэта апісанне аднаго вытворцы, а не патрабаванні знака.

1.  **Раскладка (摊放, *tānfàng*):** Свежы ліст пакідаюць на некалькі гадзін, каб сышла частка вільгаці; асабліва важна для ліста, сабранага ў дождж ці па расе.
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Высокай тэмпературай; затым ліст астывае да пакаёвай.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** На машыне.
4.  **Сушка (烘干, *hōnggān*) у два прыёмы:** Спачатку да шасці-сямі дзясятых сухасці, затым астыванне і дасушка да дзевяці дзясятых. Падчас сушкі ліст увесь час падымаюць, падкідваюць і страсаюць рукамі; паліва — драўняны вугаль, вугаль ці электрычнасць.
5.  **Давядзенне водару (提香, *tíxiāng*) і замацаванне формы:** На машыне; тэмпературу і час падбірае дасведчаны майстар.

Ліст астуджваюць у бамбукавых веялках; дзеля якасці ў цэх не прыносяць цыгарэты і бетэль, а работніцы не карыстаюцца духамі.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Ніжэй — апісанне з публікацыі 2014 года; дакумента з патрабаваннямі да аблічча я не бачыў.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Чай ранняга збору — з прыкметным белым пушком, жгуты тонкія, акруглыя, тугія і прамыя, цёмна-зялёныя (白毫显露，条索细圆紧直，呈深绿色). Чай да Гуюя — чарнільна-зялёны (墨绿). Дадатак да той жа старонкі, апісваючы той самы выгляд, называе колер ізумрудным (翠绿).
* **Водар сухога ліста:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** У ранняга чаю — далікатны (嫩香), у чаю да Гуюя — густы каштанавы (栗香浓郁).
* **Смак:** У ранняга чаю — салодкі і асвяжальны (味甘爽口), у чаю да Гуюя — салодкі і доўгі (味甘绵长).
* **Колер настою:** У ранняга чаю — празрысты, чыста-зялёны (通透清绿), у чаю да Гуюя — празрысты, жоўты і яркі (通透黄亮). Чай, пададзены аўтару ў пачатку лета, тая ж публікацыя апісвае як залаціста-празрысты.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Дадатак да публікацыі 2014 года прыводзіць аналіз правінцыйнага цэнтра кантролю сельгаспрадукцыі: селену 0,818 мг/кг. Якой партыі і якім метадам, не сказана. Іншых фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю. Публікацыя 2014 года раіць ваду каля 85 °C; звычайныя параметры класа — 80–85 °C, 3 г на 150 мл, шкляная шклянка ці белы гайвань, першы настой праз 40–60 секунд, два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пабочных пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць на ўпакоўцы знак «枫木贡茶».
    * Правяраць, што вытворца з воласці Гутан павета Ляньюань.
    * Ранні чай — тонкія тугія цёмна-зялёныя жгуты з прыкметным пушком і празрысты зялёны настой.

**12. Цікавыя Факты:**

* Воласць Гутан раней уваходзіла ў павет Аньхуа, а сёння адносіцца да Ляньюаня акругі Лоудзі.
* У народзе, паводле той жа старонкі, чай завуць «香十里» — «водар на дзесяць лі».

**13. Параўнанне з суседнімі хунаньскімі чаямі:**

* **Аньхуа Сун Чжэнь ([安化松针](https://thetea.app/be/article/anhua-song-zhen)):** Зялёны чай павета Аньхуа, да якога раней адносілася воласць Гутан; у форме «хваёвай іголкі».
* **Сіньхуа Хунча ([新化红茶](https://thetea.app/be/article/xinhua-hongcha)):** Чырвоны чай суседняга павета Сіньхуа той жа акругі Лоудзі; у правінцыйным пераліку знакаў стаіць побач з «枫木贡茶».
* **Таацзян Люйча ([桃江绿茶](https://thetea.app/be/article/taojiang-lucha)):** Хунаньскі зялёны чай пад знакам з таго ж пераліку.

**У заключэнне:**

Фэнму Гунча — чай адной горнай вёскі з паўднёвага схілу гары Спячага быка: ранні збор да Цынміна, фіксацыя, скручванне і сушка ў два прыёмы, тонкія цёмна-зялёныя жгуты і празрысты зялёны настой. Імя «гунча» трымаецца на паданні пра даніну, а ахова — на знаку з правінцыйнага пераліку.