---
title: "Ēnshī xīchá"
url: https://thetea.app/be/article/enshi-xicha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Ēnshī xīchá (恩施硒茶)

**Эньшы Січа** (*Ēnshī xīchá*, 恩施硒茶) — парасонавае імя чаю Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі (恩施土家族苗族自治州) на захадзе правінцыі Хубэй. Іерогліф 硒 (*xī*) значыць «селен»: імя гаворыць не пра клас чаю і не пра сорт куста, а пра прыкмету тэруара — глебы з прыродна высокім утрыманнем селену. Пад гэтай шыльдай акруга сабрала свае чайныя маркі розных класаў, і дзве з іх сталі флагманамі: зялёны Эньшы Юй Лу і чырвоны Лічуань Хун, акруговая звязка «一红一绿» — «адна чырвоная, адна зялёная». Імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам з 2019 года, а ў 2022 годзе зона знака пашырана на ўсю акругу.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Адзінага класа няма. Каледж селенавага чаю пры Хубэйскім Эньшыскім інстытуце (湖北恩施学院) пералічвае пад парасонам зялёны, чырвоны, улун (青茶, *qīngchá*), цёмны і белы чай, а таксама «асаблівыя» чаі. Прысвоіць парасону зялёны клас на той падставе, што самы вядомы чай Эньшы зялёны, было б падменай.
* **Катэгорыя:** Акруговы грамадскі брэнд і геаграфічны сертыфікацыйны знак; унутры — восем марак (раздзел 2).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), Эньшы-Туцзя-Мяоская аўтаномная акруга (恩施, *Ēnshī*).
* **Зона знака:** Паводле паведамлення аб перадачы знака ў 2022 годзе, зона вытворчасці пашырана да 91 воласці, пасёлка, гарадскога квартала, зоны развіцця і жывапіснага раёна ва ўсіх шасці паветах і двух гарадскіх паветах акругі. У правінцыйным пераліку 2020 года трымальнікам знака значылася чайная асацыяцыя гарадскога павета Эньшы, і рэестр 2026 года па-ранейшаму паказвае гарадскі павет Эньшы — гэта адміністрацыйная прыналежнасць трымальніка, а не юрыдычная мяжа зоны; яе я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Гарадскі павет Эньшы — каля 30,3° пн. ш. і 109,5° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Чай да парасона.** Паводле даных Каледжа селенавага чаю, пісьмовая гісторыя чаяводства ў акрузе — больш за дзве тысячы гадоў; Эньшы Юй Лу створаны ў гады Кансі (康熙) дынастыі Цын, у Уцзятай Гунча ([伍家台贡茶](https://thetea.app/be/article/wujiatai-gongcha)) больш за трыста гадоў гісторыі, у лічуаньскага гунфу хунча — больш за сто шэсцьдзесят гадоў экспарту.
    * **2015–2019 — рэгістрацыя знака.** Дакументы на знак пададзены ў жніўні 2015 года. Паводле паведамлення акруговага ўпраўлення рынкавага нагляду, з 2012 года дзяржаўнае ведамства па таварных знаках не рэгістравала знакі на прадукты з селенам — іх стала занадта шмат, — і для «恩施硒茶» у канцы 2017 года зрабіла выключэнне. У лістападзе 2019 года акруга паведаміла аб рэгістрацыі: гэта яе трыццаць чацвёрты геаграфічны знак. Паводле правінцыйнага пераліку, знак № 17754772 (клас 30, тавар — чай, англійская частка «ENSHI SE-TEA») дзейнічае з 28 ліпеня 2019 года па 27 ліпеня 2029 года.
    * **2022 — знак становіцца акруговым.** 20 студзеня дзяржаўнае ведамства па таварных знаках ухваліла перадачу трох геаграфічных сертыфікацыйных знакаў — 恩施硒茶, [恩施玉露](https://thetea.app/be/article/enshi-yulu) і [利川红](https://thetea.app/be/article/lichuan-hong) — акруговай чайнай асацыяцыі, з пашырэннем зоны на ўсю акругу. Кіраванне падпарадкавана «пяці адзінствам»: брэнд, маркіроўка знака, стандарт якасці, упакоўка і рэкламныя фармулёўкі — адзіныя.
    * **Узнагароды.** Разам з Лічуань Хун і Эньшы Юй Лу імя атрымала залатую ўзнагароду хубэйскага конкурсу брэндаў геаграфічных указанняў (паведамленне Упраўлення інтэлектуальнай уласнасці Хубэя, 2022).
    * **2023.** У рэйтынгу рэпутацыі ста рэгіянальных брэндаў сельгаспрадукцыі з геаграфічнымі знакамі Эньшы Січа — 89-ы ў агульным спісе і 32-і сярод чаёў; Эньшы Юй Лу — 50-ы і 21-ы.
* **Восем марак пад парасонам** (паводле пераліку Каледжа селенавага чаю): 恩施玉露, 伍家台贡茶, [唐崖茶](https://thetea.app/be/article/tangya-cha), 利川工夫红茶, [鹤峰茶](https://thetea.app/be/article/hefeng-cha), 炜丰茶, 金果茶 і 武陵龙凤 (金祈藤茶). «藤茶» у Эньшы называюць напой з ліяны *Ampelopsis grossedentata* (显齿蛇葡萄) — так апісаны ахаваны прадукт [来凤藤茶](https://thetea.app/be/article/laifeng-tengcha) павета Лайфэн той жа акругі; калі апошняя марка з той жа расліны, парасон накрывае і не-чай. Яе склад я не праверыў.
* **Назва:** 恩施 — імя акругі і гарадскога павета, 硒 — селен, 茶 — чай. У англійскай частцы знака селен запісаны хімічным сімвалам: «SE-TEA».
* **Культурнае значэнне:** Паводле публікацыі да Міжнароднага дня чаю 2022 года, у акрузе жывуць туцзя, мяо, дун і іншыя народы — усяго 28 нацыянальных меншасцей; сярод чайных звычаяў названы «гаршчочкавы чай» (罐罐茶), «чай у шэсць падач» (六道茶), «алейны чайны суп» (油茶汤) і песня «六口茶». Тэхналогія Эньшы Юй Лу — у дзяржаўным спісе нематэрыяльнай спадчыны, Уцзятай Гунча — у другім спісе пагаднення Кітая і Еўрасаюза аб геаграфічных указаннях.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Адзінага сорту ў парасона няма; у знойдзеных крыніцах сарты не названы. Сыравіна кожнай маркі апісана ў артыкулах пра яе.
* **Сыравіна і збор:** Ліст з зоны знака; стандарт збору ў кожнай маркі свой, для парасона даных няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Захад правінцыі Хубэй.
* **Глебы:** Галоўная прыкмета тэруара — прыродна высокае ўтрыманне селену. Лікаў па глебе ў знойдзеных крыніцах няма; лікі па чаі — у раздзеле 7.
* **Плошча садоў:** Даныя разыходзяцца. Публікацыя «Хубэй жыбаа» да Міжнароднага дня чаю 2022 года называе 1,812 млн му садоў, з іх 1,437 млн му пладаносных, і 722,7 тыс. му баз «зялёнай» і арганічнай сыравіны дзяржаўнага ўзроўню. Старонка Каледжа селенавага чаю называе 1,3 млн му і пятае месца сярод чайных раёнаў краіны ўзроўню гарадской акругі; года даных старонка не паказвае.
* **Вышыня і клімат:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Адзінай тэхналогіі ў парасона няма: яе задаюць клас і марка. Эньшы Юй Лу — зялёны чай з паравой фіксацыяй (蒸青, *zhēngqīng*), Лічуань Хун — чырвоны чай з поўным акісленнем; падрабязнасці — у артыкулах корпуса пра іх.

Энцыклапедычныя зводкі згадваюць групавы стандарт «恩施硒茶» 2019 года. Тэксту стандарту я не бачыў, таму яго патрабаванняў не прыводжу.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Пад адным імем ідуць чаі розных класаў, таму агульнага апісання няма.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Апісанняў для парасона ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат сухога ліста:** Апісанняў для парасона ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат настою:** Апісанняў для парасона ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Смак:** Апісанняў для парасона ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Колер настою:** Апісанняў для парасона ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Апісанняў для парасона ў знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Каледж селенавага чаю прыводзіць такія лікі ўтрымання селену ў «恩施硒茶»:

| Паказчык | Утрыманне селену |
| :--- | :--- |
| Сярэдняе | 0,21 мг/кг |
| Сярэдняе ў высокоселенавых раёнах | 6,42 мг/кг |
| Максімум | 66,66 мг/кг |

Метаду, года і выбаркі крыніца не называе; да чаго менавіта адносіцца максімум, з тэксту адназначна не зразумець. Гэта арыенцір з атрыбуцыяй, а не норма. Высноў пра здароўе з гэтых лікаў я не раблю.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа — параметры залежаць ад таго, які чай пад парасонам у руках.

* **Зялёны (напрыклад, Эньшы Юй Лу):** 80–85 °C, 3 г на 150 мл, першы настой 40–60 секунд, шкляная шклянка або гайвань, два-тры паўторныя залівы.
* **Чырвоны (напрыклад, Лічуань Хун):** 90–95 °C, 3 г на 150 мл, першы настой каля хвіліны, гайвань або фарфоравы чайнік, некалькі праліваў з падаўжэннем.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Зялёны чай — у герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў, выпіць на працягу года. Чырвоны — у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, у шчыльнай упакоўцы, удалечыні ад пахаў.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма; у кожнай маркі свая цана.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «恩施硒茶» (№ 17754772) і адзіную маркіроўку акруговага брэнда.
    * Правяраць, што вытворца з Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі.
    * Не блытаць з асобным знакам «[恩施富硒茶](https://thetea.app/be/article/enshi-fuxicha)» (№ 4150055): гэта іншае найменне.
    * Селен у назве нічога не гарантуе: лік можа даць толькі пратакол выпрабаванняў.

**12. Цікавыя Факты:**

* Знакі з селенам у імені ведамства з 2012 года не рэгістравала; «恩施硒茶» прайшоў як выключэнне. Паводле акруговага паведамлення, шлях да знака заняў больш за пяць гадоў, хоць звычайна на гэта сыходзіць ад паўгода да года.
* У рэестры побач жывуць два селенавыя імёны акругі — 恩施硒茶 і больш старое 恩施富硒茶; як яны суадносяцца юрыдычна, паводле знойдзеных крыніц не ўстанавіць.
* Знак, зарэгістраваны ў 2019 годзе за асацыяцыяй аднаго гарадскога павета, у студзені 2022 года стаў акруговым — разам з 恩施玉露 і 利川红.
* У рэйтынгу 2023 года парасон стаіць ніжэй за ўласную марку Эньшы Юй Лу.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Эньшы Юй Лу (恩施玉露):** Зялёны чай з паравой фіксацыяй, адна з дзвюх флагманскіх марак пад парасонам.
* **Лічуань Хун (利川红):** Чырвоны чай гарадскога павета Лічуань, другая флагманская марка.
* **Уцзятай Гун Ча (伍家台贡茶):** Зялёны чай павета Сюаньэнь, адна з васьмі марак парасона.
* **Хэфэн Ча (鹤峰茶):** Зялёны чай павета Хэфэн той жа акругі, таксама марка пад парасонам.
* **Кайян Фу Сі Ча ([开阳富硒茶](https://thetea.app/be/article/kaiyang-fu-xi-cha)):** Зялёны чай Гуйчжоу, таксама з селенам у імені.

**У заключэнне:**

Эньшы Січа — не чай, а шыльда над чаямі: акруговы знак, які сабраў пад селенавым імем зялёны Эньшы Юй Лу, чырвоны Лічуань Хун і яшчэ шэсць марак розных класаў. Дакументы пра яго апісваюць кіраванне брэндам — рэгістрацыю 2019 года, перадачу акруговай асацыяцыі ў 2022-м, адзіную маркіроўку, — а не аблічча чаю. За смакам варта ісці да канкрэтнай маркі, а за селенам — да пратаколу выпрабаванняў.