---
title: "Dōngjiānghú chá"
url: https://thetea.app/be/article/dongjianghu-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Dōngjiānghú chá (东江湖茶)

**Дунцзянху Ча** (*Dōngjiānghú chá*, 东江湖茶) — «чай возера Дунцзянху», зялёны чай гарадскога павета Цзысін (资兴市) гарадской акругі Чэньчжоу на поўдні правінцыі Хунань. Імя дало вадасховішча Дунцзянху: рэгламент 2017 года загадвае закладваць сады не далей за 30 км ад яго воднай роўнядзі. Патрабаванні аховы называюць прадукт прама — «东江湖绿茶», «зялёны чай Дунцзянху» — і зводзяць яго якасць да трох слоў: 色绿、味厚、香雅 — зялёны колер, шчыльны смак, вытанчаны водар. З 2017 года імя ахоўваецца як сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, з 2025-га — як прадукт з геаграфічным указаннем.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Клас названы ў саміх патрабаваннях аховы («东江湖绿茶»); тэхналогія — зялёная: фіксацыя, скручванне, сушка, без тамення і акіслення.
* **Катэгорыя:** Хунаньскі скручаны зялёны чай з пупышкі з адным-двума лістамі; прадукт з геаграфічным указаннем.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хунань (湖南, *Húnán*), гарадская акруга Чэньчжоу (郴州, *Chēnzhōu*), гарадскі павет Цзысін (资兴, *Zīxīng*).
* **Зона аховы:** Дзесяць пасёлкаў і валасцей Цзысіна: Байлан (白廊镇), Чукоу (滁口镇), Хуанцаа (黄草镇), Сіннін (兴宁镇), Цынцзян (清江镇), Тансі (汤溪镇), Чжоўмэньсы (州门司镇), Саньду (三都镇) і дзве яоскія нацыянальныя воласці — Хуэйлуншань (回龙山瑶族乡) і Бамяньшань (八面山瑶族乡). Плошча аховы па рэгламенце 2017 года — 7000 га, гадавы аб’ём — 3000 т.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Каля 25°34′–26°18′ пн. ш. і 113°08′–113°44′ у. д. па рэгламенце 2017 года; пералік 2025 года дае 25°33′45″–26°17′12″ пн. ш. і 113°13′52″–113°44′19″ у. д.
* **Маштаб:** Паводле мясцовай прэсы, у 2016 годзе Цзысін вырабіў 2450 т сухога чаю на 130 млн юаняў; незалежнай праверкі гэтым лічбам няма.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Старая гісторыя.** Датаваных звестак пра старажытны чай Цзысіна — даніне двару, старых назвах, летапісах — у знойдзеных крыніцах няма.
    * **Сучасная тэхналогія.** Рэгламент 2017 года сам паведамляе, што цяперашні Дунцзянху Ча распрацавалі спецыялісты Інстытута чаю Хунаньскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта (湖南农业大学茶叶研究所): яны сабралі гістарычныя матэрыялы пра чайную вытворчасць Цзысіна і нанова пабудавалі тэхналогію. Рэгламент называе яго паўручным-паўмашынным (半手工半机械) знакамітым чаем.
    * **2017.** Абвяшчэннем Міністэрства сельскай гаспадаркі № 2578 ад 1 верасня 2017 года Дунцзянху Ча зарэгістраваны як сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне. Трымальнік — Чайная асацыяцыя Цзысіна (资兴市茶叶协会). Прыкладзены рэгламент кантролю якасці сам гаворыць, што пасля абвяшчэння становіцца абавязковым дзяржаўным тэхнічным рэгламентам.
    * **2025.** Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці абвяшчэннем № 640 прызнала Дунцзянху Ча прадуктам з геаграфічным указаннем у агульным спісе з 1409 найменняў; заяўнік — тая ж чайная асацыяцыя.
* **Назва:** Дунцзянху (东江湖) — штучнае вадасховішча ў Цзысіне; «ча» (茶) — чай. Па рэгламенце 2017 года, плошча люстра — 16 тыс. га, аб’ём — 8,12 млрд м³, вада адказвае дзяржаўнаму стандарту пітной вады першага класа, а само возера празвана «Дунцінам Паўднёвай Хунані» (湘南洞庭).
* **Культурнае значэнне:** У зону ўваходзяць дзве воласці народнасці яо. Іншых звестак пра месца чаю ў мясцовай культуры ў знойдзеных крыніцах няма.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатункі / Культывары:** Рэгламент 2017 года рэкамендуе дробналістыя гатункі 白毫早 (*báiháozǎo*), 碧香早 (*bìxiāngzǎo*) і [乌牛早](https://thetea.app/be/article/wuniu-zao) (*wūniúzǎo*) і сярэднелістыя 福鼎大白 (*fúdǐng dàbái*), 槠叶齐 (*zhūyèqí*; у тэксце — 楮叶齐) і 黄金茶1号 (*huángjīnchá 1*). Патрабаванні 2025 года называюць 白毫早, 碧香早, 福鼎大白 і 槠叶齐 «і іншыя». Мясцовая прэса называе галоўнымі ў садах клонавыя 白毫早, 碧香早 і 福鼎大白 і дае плошчу садоў Цзысіна — 5400 га.
* **Мясцовыя папуляцыі:** Дадзеных пра старыя мясцовыя кусты і іх долю ў сыравіне ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Стандарт збору:** Збор вясной, летам і восенню па прынцыпе 嫩、匀、净、鲜 — пяшчотна, роўна, чыста, свежа.
    * **Першы клас:** веснавая пупышка з адным лістом, парастак цэлы і роўны; хвосцік пакідаюць такой даўжыні, каб ліст не адрываўся. Не дапускаюцца парасткі з пупышкай, якая спынілася (驻芽叶), «парныя» лісты без пупышкі (对夹叶), парасткі з раскрытай верхавінай (开心叶) і фіялетавыя лісты.
    * **Другі клас:** веснавая пупышка з двума лістамі або летне-асенняя пупышка з адным лістом; патрабаванні тыя ж, але забароны на фіялетавы ліст няма.
    * **Прыёмы збору:** зрываць рухам рукі ўверх (提手采) або надломваць (折采); зграбаць жменяй (抓采), абдзіраць (捋采) і адшчыпваць пазногцямі (掐采) рэгламент не дазваляе.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Поўдзень Хунані, паўднёвы ўскраек хрыбта Лосяа (罗霄山脉). Рэльеф у асноўным горны, усход вышэйшы за захад; па рэгламенце, у павеце больш за дзвесце вяршынь вышэй за 800 м, лясістасць — 71 %.
* **Вышыня вырошчвання:** **220–800 м** — схілы і спадзістыя ўчасткі на сярэдзіне схілу; ухіл да 25°, ад вады вадасховішча — не далей за 30 км.
* **Клімат:** Па рэгламенце — сярэднегадавая тэмпература 17,7 °C, безмарозны перыяд 347,9 дня, ападкі 1487,6 мм, сонечнае ззянне 1461,1 гадзіны ў год. Ранішніх туманоў да 118 дзён у годзе, сутачны перапад тэмператур — 8–10 °C.
* **Глебы:** Чырваназёмы і жаўтазёмы на выветраных гліністых сланцах і пясчаніках, рыхлыя, з высокім утрыманнем гумусу; караняжыхарысты слой — ад 80 см, грунтавыя воды — глыбей за 1 м. Паказчыкі рэгламенту: pH 4,5–6,5, арганічнае рэчыва 10,5–60,6 г/кг, агульны азот 1,05–2,83 г/кг, даступны фосфар 10,5–225 мг/кг, даступны калій 30–328 мг/кг.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Схема апрацоўкі зададзена рэгламентам 2017 года:

1.  **Прыёмка свежага ліста па класах (鲜叶分级进厂).**
2.  **Завяльванне (摊青, *tānqīng*):** 6–7 гадзін.
3.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** пры 160–180 °C.
4.  **Абдзьмухванне (清风, *qīngfēng*):** ахалоджванне патокам паветра.
5.  **Першае скручванне (初揉, *chūróu*):** 6–8 хвілін.
6.  **Першая сушка (初烘, *chūhōng*):** пры 110–120 °C.
7.  **Астыванне (摊凉, *tānliáng*).**
8.  **Паўторнае скручванне (复揉, *fùróu*):** 8–10 хвілін.
9.  **Паўторная сушка (复烘, *fùhōng*):** пры 100–110 °C.
10. **Астыванне.**
11. **Фармоўка (做形, *zuòxíng*):** пры 60–80 °C.
12. **Дасушванне (足干, *zúgān*):** каля 100 °C.
13. **Прасейванне, упакоўка і захоўванне ў халадзільнай камеры.**

Прадукцыя па рэгламенце павінна адказваць стандарту «зялёнай харчовай прадукцыі» для чаю NY/T 288. Ёсць і правінцыйны стандарт Хунані DB43/T 2805-2023 «东江湖茶 [有机茶](https://thetea.app/be/article/youji-cha)生产技术规程» — правілы вытворчасці арганічнага чаю Дунцзянху. Па каталогу стандартаў, яго выпусціла правінцыйнае ўпраўленне рынкавага нагляду 9 лістапада 2023 года, у сіле ён з 9 лютага 2024 года і ахоплівае межы раёна, асяроддзе, закладку і вядзенне арганічных садоў, іх перавод на арганіку, збор, захоўванне і перавозку ліста і кантроль якасці. Поўнага тэксту знайсці не ўдалося.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне па патрабаваннях аховы; для двух класаў яно рознае.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Першы клас — скрутка тонкая, шчыльная, завітая (条索紧细卷曲), белы ворс на віду (白毫显露), колер ізумрудна-зялёны (色泽翠绿). Другі клас — скрутка шчыльная, завітая, з ворсам, колер зялёны з бляскам (绿润).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Першы клас — чысты і стойкі (清香持久); другі — даволі высокі і доўгі (香气尚高长).
* **Смак:** Першы клас — поўны, мяккі і свежы (滋味醇厚鲜爽); другі — густы і дастаткова свежы (浓厚尚爽), вытрымлівае шмат заліваў.
* **Колер настою:** Першы клас — пяшчотна-зялёны і яркі (嫩绿明亮); другі — жоўта-зялёны і яркі (黄绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Першы клас — пяшчотна-зялёнае і яркае (叶底嫩绿明亮); для другога апісання няма.

**7. Хімічны Склад:**

Паказчыкі рэгламенту па класах:

| Паказчык | Першы клас | Другі клас |
| :--- | :--- | :--- |
| Водарастваральныя рэчывы | 38–47 % | 36–45 % |
| Чайныя поліфенолы | 23–32 % | 20–30 % |
| Свабодныя амінакіслоты | 2,6–4,0 % | 2,0–3,5 % |

Гэта нормы ахаванага прадукту, а не замеры асобнай партыі.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуда:** Шкляны стакан або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуду.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; лепш выпіць на працягу года. Сам рэгламент заканчвае апрацоўку халодным складам (进库冷藏).

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання. Па рэгламенце 2017 года права на знак сельскагаспадарчага ўказання выдае па заяўцы Чайная асацыяцыя Цзысіна; па патрабаваннях 2025 года спецыяльны знак прадукту з геаграфічным указаннем атрымліваюць праз ведамства інтэлектуальнай уласнасці Цзысіна, пасля праверкі правінцыйным ведамствам і зацвярджэння Дзяржаўным упраўленнем.
    * На ўпакоўцы па рэгламенце 2017 года павінны стаяць імя прадукту, нумар стандарту, клас якасці, маса, дата выпуску, вытворца з адрасам, тэрмін і ўмовы захоўвання.
    * Правяраць, што вытворца з зоны аховы ў Цзысіне.

**12. Цікавыя Факты:**

* Рэгламент 2017 года звязвае клімат з вадасховішчам: пасля яго запаўнення безмарозны перыяд вырас на 16 дзён, а туманных раніц стала на 10 % больш.
* Па тым жа рэгламенце, веснавы збор у Цзысіне пачынаецца на 6–10 дзён раней, чым у суседніх паветах, і на 15–20 дзён раней, чым на захадзе і поўначы Хунані.
* Збор ідзе тры сезоны, але першы клас робяць толькі з веснавога ліста.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі акругі Чэньчжоу:**

* **Чэньчжоу Фуча ([郴州福茶](https://thetea.app/be/article/chenzhou-fucha)):** Асяродкавая грамадская марка над некалькімі класамі чаю; Дунцзянху Ча — паветавае імя аднаго класа ўнутры той жа акругі.
* **Лінлун Люй Ча ([玲珑绿茶](https://thetea.app/be/article/linglong-lucha)):** Зялёны чай павета Гуйдун той жа акругі з кручкападобнай формай ліста.
* **Жучэн Бай Маа Ча ([汝城白毛茶](https://thetea.app/be/article/rucheng-baimaocha)):** Апушаны чай павета Жучэн з мясцовага буйналістага рэсурсу — іншы павет той жа акругі, іншая сыравіна.

**Напрыканцы:**

Дунцзянху Ча — зялёны чай Цзысіна з садоў на вышыні 220–800 м вакол горнага вадасховішча, дзе ранішнія туманы, па рэгламенце, бываюць больш за сто дзён у годзе. Рэгламент 2017 года распісвае яго падрабязна: клонавыя гатункі, трынаццаць крокаў апрацоўкі з тэмпературамі і два класы — ад тонкай завітай скруткі з ворсам і пяшчотна-зялёнага настою да мацнейшага другога класа. Пра старажытную гісторыю крыніцы маўчаць.