---
title: "Dǒnghé bìzhēn chá"
url: https://thetea.app/be/article/donghe-bizhen-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Dǒnghé bìzhēn chá (董河碧珍茶)

**Дунхэ Бічжэнь Ча** (*Dǒnghé bìzhēn chá*, 董河碧珍茶) — прамы зялёны чай пасёлка Саньхуа (散花镇) павета Сішуй (浠水县) гарадской акругі Хуанган на ўсходзе правінцыі Хубэй. Імя чытаецца як «ізумрудная каштоўнасць з Дунхэ»; Дунхэ — вёска ў зоне аховы і мясцовая чайная гаспадарка. Сады ляжаць ніжэй за 600 м вакол гары Цыншы (青狮山), на паўднёвым схіле гары Цзянцзяшань — адгор’я хрыбта Дабешань, — паміж Янцзы і возерам Цэху. Гатовы чай — тонкія шчыльныя прамыя чаінкі з адкрытым белым варсам. У 2020 годзе імя атрымала сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, у 2025 годзе ўвайшло ў пералік прадуктаў з геаграфічным указаннем Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*), прамы (直条形, *zhítiáoxíng*). Клас названы ў самым апісанні ахоўванага прадукта: «董河碧珍茶属直条形绿茶» — «адносіцца да прамых зялёных чаёў».
* **Катэгорыя:** Павятовы зялёны чай Хубэя; прадукт з геаграфічным указаннем.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), гарадская акруга Хуанган (黄冈, *Huánggāng*), павет Сішуй (浠水, *Xīshuǐ*), пасёлак Саньхуа (散花, *Sànhuā*).
* **Зона аховы:** Паводле даведачнага апісання — сем адзінак пасёлка Саньхуа: вёскі Дунхэ (董河村), Цяньжаньсы (天然寺村), Сіньмяа (新庙村), Шаянху (沙洋湖村), Юэфань (月畈村), Сяньфэн (先丰村) і лясгас Цяньжаньсы (天然寺林场). Каталог указанняў піша шырэй — «цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя павета Сішуй»; з тэкстам аб’явы разыходжанне не зверана.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Паводле даведачнага апісання — 30°16′30″–30°19′05″ пн. ш. і 115°13′25″–115°15′46″ у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Да 2020 года.** Звестак пра паходжанне назвы, першыя згадкі і заснаванне гаспадаркі Дунхэ ў знойдзеных крыніцах няма.
    * **2020 — сельскагаспадарчае ўказанне.** 19 мая 2020 года партал «Цзінчу ван» (荆楚网) паведаміў, што Міністэрства сельскай гаспадаркі і сельскіх спраў аб’явай № 290 выдала пасведчанні сельскагаспадарчага геаграфічнага ўказання дзевятнаццаці прадуктам Хубэя; Дунхэ Бічжэнь Ча — у іх ліку. Нумар рэгістрацыі ў каталогу ўказанняў — AGI02944.
    * **Узнагароды.** Турыстычны партал павета называе чай уладальнікам асаблівай прэміі конкурсу «агульнанацыянальных знакамітых чаёў» (全国名优茶特等奖), але не паведамляе ні года, ні арганізатара. «Хубэй жыбаа» ў 2026 годзе піша ў агульным выглядзе пра «многія правінцыйныя і дзяржаўныя галіновыя ўзнагароды», не пералічваючы іх.
    * **2025 — пералік Дзяржаўнага ўпраўлення.** Аб’явай № 640, падпісанай 16 ліпеня і апублікаванай 13 жніўня 2025 года, Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці прызнала прадуктамі з геаграфічным указаннем 1409 найменняў; каталог указанняў адносіць Дунхэ Бічжэнь Ча да гэтай аб’явы.
    * **2026.** Паводле паведамлення «Хубэй жыбаа», 26 мая 2026 года чай паказалі ва Ухані на трэцяй выставе-прэзентацыі знакамітых прадуктаў з геаграфічным указаннем.
* **Назва:** «Дунхэ» (董河) — імя вёскі і чайнай гаспадаркі; «бі» (碧) — ізумрудны, сіне-зялёны; «чжэнь» (珍) — каштоўнасць.
* **Культурнае значэнне:** «Хубэй жыбаа» называе чай характэрным знакамітым прадуктам радзімы Вэнь Ідо (闻一多).

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** У знойдзеных крыніцах сорт не названы.
* **Сыравіна:** Адна пупышка з адным лістом або адна пупышка з двума ледзь раскрытымі лістамі (一芽一叶或一芽二叶初展) — так сказана ў апісанні ахоўванага прадукта.
* **Час збору:** Дакладных тэрмінаў у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Усход Хубэя, каля Янцзы. Паводле даведачнага апісання, на ўсходзе зона мяжуе з паветам Цычунь (蕲春县), на поўначы — з пасёлкам Ланьсі (兰溪镇), на поўдні ляжыць возера Цэху (策湖), на захадзе цячэ Янцзы. Зона — 12 на 10 км, 40,3 км²; горы займаюць 38,5 % плошчы, узгоркі — 41,2 %, рачныя раўніны — 20,3 %.
* **Вышыня вырошчвання:** Ніжэй за 600 м — паводле апісання турыстычнага партала павета.
* **Клімат:** Паводле апісання партала, сады з трох бакоў аточаны вадой — Янцзы, возера Цэху, вадасховішчы. Туманы даюць рассеянае святло, а вада змякчае зіму: сутачны перапад тэмператур невялікі, і кусты менш пакутуюць ад замаразкаў.
* **Глебы:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Суседства:** Паводле матэрыялу партала «Цзінчу ван», чайная гаспадарка Дунхэ суседнічае з будыйскім манастыром Цяньжаньсы (天然寺).
* **Маштаб:** Паводле даведачнага апісання, пад чаем у зоне 200 га, гадавы выпуск — 150 т; год даных не пазначаны.
* **Экалагічныя патрабаванні:** Даведачнае апісанне прывязвае агратэхніку да галіновых стандартаў «зялёнай прадукцыі» (绿色食品) — NY/T 391-2013, NY/T 393-2013, NY/T 394-2013 і NY/T 288-2012. Асабліва атрутныя пестыцыды забаронены, у продаж чай ідзе толькі пасля праверкі на іх рэшткі.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Апісанне ахоўванага прадукта гаворыць толькі, што чай «выпрацаваны па асаблівай тэхналогіі» (以特殊工艺加工制成). «Хубэй жыбаа» дадае, што чай перапрацоўваюць з ужываннем «перадавых запатэнтаваных тэхналогій і інтэлектуальнага абсталявання» (先进的专利技术和智能化设备); якіх менавіта, газета не піша. Парадку аперацый і параметраў у знойдзеных крыніцах няма.

Для прамога зялёнага чаю звычайная паслядоўнасць такая:

1.  **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*).**
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Награванне спыняе акісленне.
3.  **Скручванне і выпростванне (揉捻, *róuniǎn*; 理条, *lǐtiáo*).**
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*).**

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Дунхэ Бічжэнь Ча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй — з апісання ахоўванага прадукта ў каталогу ўказанняў; турыстычны партал павета паўтарае яго і дадае смак.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Тонкія шчыльныя прамыя чаінкі (条索紧细), белы ворс адкрыты (白毫显露), партыя аднародная (均匀一致).
* **Пах сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Пах настою:** Чысты і ўстойлівы (持久清香).
* **Смак:** Асвяжальны, з вяртальнай саладосцю, доўгі (爽口回甘，滋味绵长).
* **Колер настою:** Далікатна-зялёны і яркі (嫩绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Цэлае, зялёнае і светлае, пупышкі бачны раўнамерна (完整绿亮，显芽均匀).

Партал «Цзінчу ван» (2020) апісвае колер ліста як ізумрудны, настой — як ярка-зялёны, а водар — як «глыбокі, высокі і ўстойлівы» (香气幽高持久).

**7. Хімічны Склад:**

Даведачнае апісанне прадукта задае такія мінімумы:

| Паказчык | Патрабаванне |
| :--- | :--- |
| Экстрактыўныя рэчывы | не менш за 40 % |
| Чайныя поліфенолы | не менш за 16 % |
| Свабодныя амінакіслоты | не менш за 2,8 % |

З тэкстам патрабаванняў Дзяржаўнага ўпраўлення лікі не звераны; даных пра кафеін няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання на ўпакоўцы.
    * Правяраць паходжанне: каталог указанняў называе зонай павет Сішуй, даведачнае апісанне — сем адзінак пасёлка Саньхуа.
    * Ліст — тонкі, шчыльны, прамы, з адкрытым белым варсам; у завараным лісце роўна бачны пупышкі.

**12. Цікавыя Факты:**

* Зона аховы паводле даведачнага апісання — каля 40 км²: дзясятак кіламетраў у кожны бок паміж Янцзы і возерам Цэху.
* У аб’яве міністэрства 2020 года разам з ім указанне атрымалі яшчэ пяць хубэйскіх чаёў: чырвоны Ічан Іхун (宜昌宜红), Тан’я Ча ([唐崖茶](https://thetea.app/be/article/tangya-cha)), Байчжантань Ча ([百丈潭茶](https://thetea.app/be/article/baizhangtan-cha)), Лоцянь Сянлу Ча ([罗田香露茶](https://thetea.app/be/article/luotian-xianglu-cha)) і Цюйсі Люйча ([曲溪绿茶](https://thetea.app/be/article/quxi-lucha)), а акрамя іх — рапс, палын, лотас, памела і нават рыба ўюн.
* Павет Сішуй — радзіма паэта Вэнь Ідо, і мясцовая прэса прадстаўляе чай як знакаміты прадукт яго малой радзімы.

**13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі Хуангана і Хубэя:**

* **Іншань Юньуча ([英山云雾茶](https://thetea.app/be/article/yingshan-yunwucha)):** Зялёны чай павета Іншань той жа акругі, з паўднёвых схілаў Дабешаня; Дунхэ Бічжэнь Ча расце на адгор’і таго ж хрыбта, але ніжэй за 600 м і каля вады.
* **Мачэн Гуй Шань Люй Ча ([麻城龟山绿茶](https://thetea.app/be/article/macheng-gui-shan-lucha)):** Горны зялёны чай гары Гуйфэншань у Дабешані, таксама Хуанган.
* **Лоцянь Сянлу Ча (罗田香露茶):** Плоскі зялёны чай павета Лоцянь той жа акругі; указанне атрымаў у той жа хубэйскай партыі 2020 года.
* **Цайхуа Мао Цзянь ([采花毛尖](https://thetea.app/be/article/caihua-mao-jian)):** Флагманскі зялёны чай захаду Хубэя — для параўнання з чаем усходняй ускраіны правінцыі.

**У заключэнне:**

Дунхэ Бічжэнь Ча — невялікі зялёны чай з гары Цыншы каля Янцзы: тонкія прамыя чаінкі з белым варсам, далікатна-зялёны настой, устойлівы чысты водар і доўгая саладосць. Дакументы гавораць пра зону, аблічча і рэгістрацыю, але маўчаць пра сорт, тэрміны збору і тэхналагічную карту.