---
title: "Dàtián gāoshān chá"
url: https://thetea.app/be/article/datian-gaoshan-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Dàtián gāoshān chá (大田高山茶)

**Дацянь Гаошань Ча** (*Dàtián gāoshān chá*, 大田[高山茶](https://thetea.app/be/article/gao-shan-cha)) — «высакагорны чай Дацяня», ахоўнае імя чаю павета Дацянь (大田县) гарадской акругі Саньмін у цэнтры правінцыі Фуцзянь. Пад адным імем ідуць два класы — улун і чырвоны чай. Зона — увесь павет, без вышыннага парога, хаця, паводле тэхнічных умоў 2012 года, з садоў вышэй за 600 м больш за 90 % ляжаць на 800–1200 м.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Адзінага класа няма. Патрабаванні да аховы апісваюць улун (乌龙茶, *wūlóngchá*) і чырвоны чай (红茶, *hóngchá*) — з рознай тэхналогіяй і розным абліччам.
* **Катэгорыя:** Ахоўнае рэгіянальнае імя павета; «высакагорны» (高山, *gāoshān*) — радавое слова, а не сорт і не клас.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, *Fújiàn*), гарадская акруга Саньмін (三明, *Sānmíng*), павет Дацянь (大田, *Dàtián*).
* **Зона аховы:** Увесь павет — 19 валасцей, пасёлкаў і гаспадарак, ад Піншаня (屏山) і Цзіяна (济阳) да Шыпая (石牌) і Дунфэна (东风).
* **Геаграфічныя каардынаты:** 117°29′–118°03′ у. д., 25°29′–26°10′ пн. ш. — паводле аб'яўлення CNIPA.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Раннія згадкі.** Паводле публікацыі 2021 года на партале «Фуцзянь жыбаа», чаяводства ў павеце прасочваецца з другога года Лунсін (隆兴) эпохі Паўднёвая Сун, гэта значыць з 1164 года. Там жа: павятовы летапіс 1611 года ўжо згадвае гандаль чаем. Першакрыніц я не бачыў.
    * **Тайваньскія сарты.** Паводле той жа публікацыі, у канцы 1995 года павет завёз Цзінь Сюань ([金萱](https://thetea.app/be/article/jin-xuan)), Цынсінь Дамао (青心大冇) і Жуаньчжы Улун (软枝乌龙); артыкул корпуса пра Дацянь Мэй Жэнь Ча адносіць пачатак да 1998–1999 гадоў — даты разыходзяцца.
    * **2012.** Сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне. Даведачны партал, які перадрукаваў тэхнічныя ўмовы, спасылаецца на аб'яўленне Міністэрства сельскай гаспадаркі № 1813 ад 3 жніўня 2012 года; з першакрыніцай я яго не зверыў. Трымальнік пасведчання — Чайнае таварыства павета Дацянь (大田县茶叶学会).
    * **2017.** Паводле правінцыйнага пераліку знакаў, сертыфікацыйны знак № 20158090 зарэгістраваны 14 верасня 2017 года; трымальнік — Чайная асацыяцыя павета Дацянь (大田县茶叶协会), тавар — «чай». Паводле публікацыі «Фуцзянь жыбаа» 2021 года, міністэрства сельскай гаспадаркі і сельскіх спраў адзначыла імя званнем дзяржаўнага ўзору сельскагаспадарчага геаграфічнага ўказання (国家级农产品地理标志示范样板).
    * **2025.** Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці КНР (CNIPA) аб'яўленнем № 640 ад 16 ліпеня прызнала 1409 прадуктаў з геаграфічным указаннем; Дацянь Гаошань Ча — радок 546, заяўнік — тое ж Чайнае таварыства. Другі дадатак задае патрабаванні: сарты, глебы, збор, тэхналогію і аблічча.
* **Назва:** 大田 — імя павета, літаральна «вялікае поле»; 高山茶 (*gāoshān chá*) — «высакагорны чай».
* **Культурнае значэнне:** Паводле «Фуцзянь жыбаа», Дацянь носіць званне «радзімы кітайскага высакагорнага чаю» (中国高山茶之乡) і называе сябе адзіным паветам з такім званнем. Галоўны брэнд павета — «чай прыгажуні» Дацянь Мэй Жэнь Ча ([大田美人茶](https://thetea.app/be/article/datian-mei-ren-cha)).

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сарты / Культывары:** Патрабаванні CNIPA называюць «новыя высакаякасныя сарты»: Цзінь Гуаньінь ([金观音](https://thetea.app/be/article/jin-guanyin), *jīnguānyīn*), Тэ Гуаньінь ([铁观音](https://thetea.app/be/article/tie-guanyin), *tiěguānyīn*), Юэмінсян (悦茗香, *yuèmíngxiāng*), Даньгуй (丹桂, *dānguì*) і Тайча № 12 (台茶12号, *táichá shí'èr hào*) — гэта рэгістрацыйнае імя тайваньскага сорта Цзінь Сюань.
* **Патрабаванне да сорта:** Клонавы, устойлівы, прыстасаваны да мясцовага клімату і прыдатны для свайго класа чаю.
* **Стандарт збору:** Збор з захаваннем куста, партыямі і ў некалькі заходаў; паводле стандарту зрываюць далікатныя верхавінкавыя парасткі (嫩芽梢) — пад патрабаванні ўлуна ці чырвонага чаю; паводле ўмоў 2012 года — ручным шчыпком ці малымі нажніцамі.
* **Тэрміны збору:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Цэнтр Фуцзяні, заходні схіл сярэдняй часткі хрыбта Дайюньшань (戴云山). Паводле тэхнічных умоў 2012 года, вяршынь вышэй за 1000 м — 175, найвышэйшая — Дасяньфэн (大仙峰), 1553 м.
* **Вышыня садоў:** Там жа: садоў вышэй за 600 м — 66 тыс. му, з іх больш за 90 % на вышыні 800–1200 м.
* **Клімат:** Сярэднесубтрапічны мусонны. Сярэдняя гадавая тэмпература — 15,3–19,6 °C, ападкаў — 1491,7–1809,6 мм у год, бязмарозны перыяд — больш за 275 дзён, сонечнага ззяння ў сярэднім 1723,8 гадзіны ў год.
* **Глебы:** Патрабаванні CNIPA: водапранікальныя чырвоныя, жоўта-чырвоныя і жоўтыя глебы, магутны профіль, ухіл меншы за 25°, pH 4,8–6,1, арганічнага рэчыва 0,6–2,5 %. Паводле ўмоў 2012 года, на паўночным захадзе павета пераважаюць чырвоныя глебы, на паўднёвым усходзе — жоўта-чырвоныя і жоўтыя, таўшчыня слоя звычайна большая за метр.
* **Угнаенні:** У асноўным перапрэлая арганіка, складаныя ўгнаенні — дапаможна.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Патрабаванні задаюць ланцужок аперацый для кожнага класа, але без параметраў — тэмператур, часу і вільготнасці ў іх няма.

* **Улун:**
    1. Свежы ліст.
    2. Сонечнае завяльванне ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing), *shàiqīng*).
    3. Страсанне і вытрымліванне ліста (做青, *zuòqīng*) — у агульнай схеме ўлуна гэта этап частковага акіслення.
    4. Фіксацыя (杀青, *shāqīng*).
    5. Фармоўка (做形, *zuòxíng*).
    6. Сушка (烘干, *hōnggān*).
* **Чырвоны чай:**
    1. Свежы ліст.
    2. Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*).
    3. Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).
    4. Ферментацыя, гэта значыць акісленне (发酵, *fājiào*).
    5. Сушка (烘干, *hōnggān*).

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Аблічча зададзена патрабаваннямі CNIPA 2025 года; яно супадае з тэхнічнымі ўмовамі 2012 года.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Улун — шчыльна скручаны і цяжкі, колер цёмна-зялёны з алейным бляскам (外形紧结、重实；色泽乌绿、油润). Чырвоны — шчыльна скручаныя палоскі (条索紧结).
* **Арамат сухога ліста:** Асобных апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат настою:** Улун — высокі, чысты і доўгі, з відавочным кветкавым тонам (香气清高悠长，花香显). Чырвоны — высокі і востры (香气高锐).
* **Смак:** Улун — насычаны і шчыльны, са салодкім свежым паслясмакам (滋味浓厚甘爽), з «высакагорным сугуччам» (高山茶韵) і ўстойлівасцю да многіх проліваў. Чырвоны — салодкі, свежы і бадзёры (滋味甘甜鲜爽).
* **Колер настою:** Чырвоны — залаціста-жоўты, яркі (汤色金黄明亮). Для ўлуна патрабаванні колеру не называюць; у табліцы сартоў 2012 года ён мяняецца ад зеленавата-жоўтага і яркага ў вышэйшага сорта (绿黄、明亮) да светла-жоўтага ў трэцяга і аранжава-жоўтага ў чацвёртага.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Улун — мясісты, мяккі, бліскучы (叶底肥厚软亮). Чырвоны — далікатны, ярка-чырвоны і роўны (叶底嫩艳匀红).

Паводле ўмоў 2012 года ўлун дзеліцца на пяць сартоў, чырвоны — на чатыры. Вышэйшы сорт чырвонага там — мясістыя тонкія палоскі з залацістым ворсам (肥嫩紧细、毫显；茸毛金黄) і ярка-чырвоны настой (红艳), што разыходзіцца з «залаціста-жоўтым» настоем агульнага апісання; дакументы гэтага не тлумачаць.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных паказчыкаў ні патрабаванні CNIPA, ні тэхнічныя ўмовы 2012 года не задаюць. Для бяспекі патрабаванні CNIPA адсылаюць да дзяржаўных нормаў у цэлым, а ўмовы 2012 года называюць іх прама: GB 2762 — забруджвальнікі, GB 2763 — рэшткі пестыцыдаў. Іншых дадзеных пра склад у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа — параметры залежаць ад таго, які чай пад гэтым імем у руках.

* **Улун:** 95–100 °C, 5–7 г на гайвань 100–110 мл, хуткая прамыўка, першыя пролівы 15–20 секунд з паступовым падаўжэннем, шэсць-восем заліваў.
* **Чырвоны чай:** 90–95 °C, 3 г на 150 мл, першы настой каля хвіліны, гайвань або фарфоравы чайнік, некалькі проліваў з падаўжэннем.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Улун з кветкавым араматам — у герметычнай упакоўцы, у прахалодным цёмным месцы, без вільгаці і пахаў. Чырвоны чай — у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, у шчыльнай упакоўцы.

**11. Кошт і Падробкі:**

Дадзеных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання або сертыфікацыйны знак № 20158090; вытворца — з павета Дацянь.
    * Памятаць, што «высакагорны» на ўпакоўцы без імя павета нічога не гарантуе: 高山茶 — радавое слова.
    * Звяраць аблічча: улун — цяжкі цёмна-зялёны ліст з бляскам і кветкавы арамат; чырвоны — шчыльныя палоскі і салодкі высокі арамат.

**12. Цікавыя Факты:**

* Сярод сартоў у патрабаваннях — Тайча № 12, гэта значыць тайваньскі Цзінь Сюань: высакагорны чай Дацяня абапіраецца і на тайваньскі матэрыял.
* «Чай прыгажуні» (大田美人茶), галоўны брэнд павета, у патрабаваннях да Дацянь Гаошань Ча не згаданы: гэта асобны рэгіянальны брэнд са сваімі групавымі стандартамі.
* Паводле дадзеных павета ў тэхнічных умовах, у 2009 годзе ён выпрацаваў 3600 т чаю; паводле «Фуцзянь жыбаа», у 2019 годзе — 12,8 тыс. т чаю-сырца (干毛茶, *gān máochá*).

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Шоўнін Гаошань Ча ([寿宁高山茶](https://thetea.app/be/article/shouning-gaoshan-cha)):** Таксама ахоўны «высакагорны» чай Фуцзяні, але зона — толькі вёскі вышэй за 500 м, а класы — чырвоны і зялёны чай.
* **Дацянь Мэй Жэнь Ча (大田美人茶):** Моцна акіслены ўлун таго ж павета, «чай прыгажуні»; асобны брэнд, не апісаны ў патрабаваннях да высакагорнага чаю.
* **Тэ Гуаньінь (铁观音):** Улун павета Аньсі; у Дацяне — адзін з сартоў.
* **Гао Шань Ча (高山茶):** Радавое паняцце для чаёў высакагорных садоў, у корпусе — аглядны артыкул.

**У заключэнне:**

Дацянь Гаошань Ча — імя цэлага павета, пад якім ідуць улун і чырвоны чай. Дакументы падрабязныя пра месца — сады ў асноўным на 800–1200 м, кіслыя чырвоныя і жоўтыя глебы, клонавыя сарты ад Цзінь Гуаньінь да тайваньскага Тайча № 12 — і пра аблічча: кветкавы арамат ўлуна, салодкі бадзёры смак чырвонага чаю. Лікаў саставу і параметраў апрацоўкі ў іх няма.