---
title: "Dàmiáoshān hóngchá"
url: https://thetea.app/be/article/damiaoshan-hongcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Dàmiáoshān hóngchá (大苗山红茶)

**Дамяошань Хунча** (*Dàmiáoshān hóngchá*, 大苗山红茶) — чырвоны чай Жуншуй-Мяоскага аўтаномнага павета (融水苗族自治县) гарадской акругі Лючжоў на поўначы Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна. 大苗山 — «вялікія мяоскія горы», гістарычная назва гэтай мясцовасці. Сыравіна — мясцовыя чайныя рэсурсы: старыя дрэвы, дзікі чай і адабраныя з іх расліны. З канца 2020 года імя — сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, у 2023 годзе для яго прыняты групавы стандарт, а ў 2025-м яно ўвайшло ў пералік прадуктаў з геаграфічным указаннем CNIPA.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Чырвоны чай (红茶, *hóngchá*), цалкам ферментаваны. Клас названы ў імені; Дэпартамент сельскай гаспадаркі Гуансі (2024) вызначае прадукт як гунфу-чырвоны чай (工夫红茶, *gōngfu hóngchá*), і ў тэхналогіі ўсіх знойдзеных апісанняў ёсць ферментацыя.
* **Катэгорыя:** Сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (2020), прадукт з геаграфічным указаннем CNIPA (2025); з 2024 года — у пераліку знакамітых, асаблівых, якасных і новых сельгаспрадуктаў краіны.
* **Паходжанне:** Кітай, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён (广西, *Guǎngxī*), гарадская акруга Лючжоў (柳州, *Liǔzhōu*), Жуншуй-Мяоскі аўтаномны павет (融水, *Róngshuǐ*).
* **Зона аховы:** Увесь павет — 20 валасцей і пасёлкаў і 206 адміністрацыйных вёсак і абшчын у іх: Жуншуй, Хэму, Саньфан, Хуайбаа, Далан, Дунтоу, Юнлэ, Данянь, Лянчжай, Гундун, Хуншуй, Баюнь, Тунлянь-Яоская воласць, Вандун, Ганьдун, Гуньбэй-Дунская воласць, Сянфэнь, Сыжун, Аньтай і Аньчуй. Пералік дадзены ў дадатку да аб’явы CNIPA і паўтораны ў даведачным пераказе апісання ўказання; там жа маштаб аховы — 13 000 га і 5000 т у год.
* **Геаграфічныя каардынаты:** 108°34′–109°27′ у. д. і 24°49′–25°43′ пн. ш.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:** Хроніку апошніх гадоў дало павятовае ўпраўленне сельскай гаспадаркі ў паведамленні 2021 года.
    * **З 2008 года** ведамствы акругі і павета вывучаюць мясцовыя чайныя рэсурсы.
    * **2013.** Міністэрства сельскай гаспадаркі зацвердзіла ў павеце ўчастак для захавання генафонду дзікага чаю гары Юаньбаашань у натуральным асяроддзі; тады ж створана павятовая база лючжоўскага аддзялення Дзяржаўнага інжынерна-тэхналагічнага цэнтра чайнай галіны, і пачалася селекцыя мясцовага чаю.
    * **2018.** Выдадзена кніга «柳州融水九万山古茶树研究» — пра старыя дрэвы гары Цзюваньшань.
    * **2020.** У канцы снежня Міністэрства сельскай гаспадаркі і сельскіх спраў зарэгістравала ўказанне (нумар AGI03234; групавы стандарт спасылаецца на аб’яву міністэрства № 378 за 2020 год). Да верасня 2021 года знакам было дазволена карыстацца пяці фабрыкам.
    * **2023.** 19–21 ліпеня на навуковым семінары і дэгустацыі ў павеце права на знак атрымалі дванаццаць кампаній; там жа разглядалі групавы стандарт. 28 ліпеня выйшаў групавы стандарт T/LZBX 023-2023 «农产品地理标志 大苗山红茶» Лючжоўскай асацыяцыі стандартаў і тэхналогій (柳州市标准技术协会). Па анатацыі, у ім зона аховы, сартаванне з эталоннымі ўзорамі, патрабаванні, метады выпрабаванняў, маркіроўка і захоўванне. Тэксту стандарту я не бачыў.
    * **2024.** Чай увайшоў у другі пералік 2024 года знакамітых, асаблівых, якасных і новых сельгаспрадуктаў краіны (全国名特优新农产品名录).
    * **2025.** Аб’явай CNIPA № 640 ад 16 ліпеня 1409 прадуктаў, у тым ліку Дамяошань Хунча, прызнаны прадуктамі з геаграфічным указаннем.
* **Назва:** «Дамяошань» (大苗山) — «вялікія мяоскія горы», «хунча» (红茶) — «чырвоны чай». Імя называе край, а не сорт і не форму ліста.
* **Культурнае значэнне:** Матэрыял Дэпартамента сельскай гаспадаркі Гуансі (2025) расказвае пра базу для школьнікаў у мяоскай вёсцы Юйбу (雨卜苗寨) воласці Сянфэнь: у заняткі ўключаны мяоскі звычай «打油茶» — прыгатаванне «алейнага чаю» — і ручная вытворчасць чаю.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Названага сорту ў знойдзеных крыніцах няма. Па павятоваму вызначэнню (2021), сыравіна — старажытныя дрэвы гары Цзюваньшань (九万山, *Jiǔwànshān*), дзікі чай гары Юаньбаашань (元宝山, *Yuánbǎoshān*), старыя дрэвы ў мяоскіх вёсках і лепшыя асобныя расліны, адабраныя з гэтых рэсурсаў. Матэрыялы 2024 і 2025 гадоў называюць тры лініі прадукцыі: чай старажытных дрэў Цзюваньшаня, дзікі чай Юаньбаашаня і чай старых дрэў раёна Жунцзян (融江, *Róngjiāng*).
* **Збор:** Тэрмінаў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Стандарт збору:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Па апісанні ўказання, сады ляжаць на Юньнань-Гуйчжоўскім нагор’і, у гарах усходніх адгор’яў хрыбта Мяолін (苗岭, *Miáolǐng*). Лес пакрывае больш за 80 % тэрыторыі; матэрыялы 2024 і 2025 гадоў даюць 81,77 %.
* **Клімат:** У апісанні ўказання — багатыя дажджы, супадзенне даждлівага і цёплага сезонаў, роўнае сонца, частыя воблакі і туманы; на думку складальнікаў, гэта дапамагае назапашванню амінакіслот, цукраў і экстрактыўных рэчываў. Матэрыял 2024 года дадае вялікую розніцу дзённых і начных тэмператур. Лічбаў па тэмпературы і ападках у знойдзеных крыніцах няма.
* **Вышыня вырошчвання:** **400–1300 м** — у апісанні ўказання і ў матэрыяле 2025 года.
* **Глебы:** Тыпу глеб у знойдзеных крыніцах няма.
* **Маштаб галіны:** Па дадзеных павета за 2022 год — 36 тыс. му садоў (1 му — каля 667 м²), 782 т сухога чаю і 22 фабрыкі і кааператывы; па матэрыялах 2024 і 2025 гадоў — тыя ж 36 тыс. му, з іх 25 тыс. му даюць ураджай, і 990 т сухога чаю ў год. Даведачны пераказ апісання ўказання называе «маштаб вытворчасці 2020 года» ў 195 тыс. му і 5000 т. Гэта роўна маштаб аховы — 13 000 га, — і ён у пяць разоў большы за плошчу садоў, пра якую паведамляе павет.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Па матэрыяле Дэпартамента сельскай гаспадаркі Гуансі (2025), чай робяць у такой паслядоўнасці: завяльванне на сонцы ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing)), скручванне, ферментацыя, сушка. Годам раней той жа дэпартамент назваў першым этапам звычайнае завяльванне (萎凋) — крыніцы тут разыходзяцца. Параметраў ніводная не дае; паведамленне павета 2021 года кажа толькі пра «асаблівую тэхналогію». Патрабаванні да прадукту ўваходзяць у групавы стандарт 2023 года, але яго тэксту я не бачыў.

1.  **Завяльванне (萎凋 — *wěidiāo*; у матэрыяле 2025 года — на сонцы, 晒青 — *shàiqīng*):** Ліст губляе частку вільгаці і становіцца мяккім.
2.  **Скручванне (揉捻 — *róuniǎn*):** Клеткі ліста руйнуюцца, сок выходзіць вонкі.
3.  **Ферментацыя (发酵 — *fājiào*):** Акісленне да медна-чырвонага колеру.
4.  **Сушка (干燥 — *gānzào*):** Спыняе акісленне.

Тлумачэнні да этапаў — агульная схема чырвонага чаю, а не апісанне тэхналогіі Дамяошань Хунча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй — з даведачнага пераказу апісання ўказання.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Шчыльныя тонкія скруткі, чорныя з бляскам (条索紧结，色泽乌润).
* **Арамат сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат настою:** Салодкі і ўстойлівы (香气甜香持久). Там жа і ў павятовых паведамленнях — «мядова-цукровы» арамат (蜜糖香).
* **Смак:** Салодкі, мяккі, свежы і бадзёры (滋味甜醇、鲜爽); павет піша пра поўны, круглявы смак (口感醇厚).
* **Колер настою:** Чырвоны і яркі (汤色红亮); у павета — ярка-чырвоны (汤色红艳).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Чырвонае і яркае (叶底红、明亮).

**7. Хімічны Састаў:**

Даведачны пераказ апісання ўказання прыводзіць асноўныя паказчыкі якасці:

| Паказчык | Значэнне |
| :--- | :--- |
| Экстрактыўныя рэчывы | не менш за 36 % |
| Чайныя поліфенолы | не менш за 9 % |
| Сума свабодных амінакіслот | не менш за 3,5 % |
| Яшчэ адзін паказчык | 4–6 % |

Імя чацвёртага паказчыка ў тэксце старонкі выпала, і адгадваць яго я не буду. Першакрыніцы я не бачыў; гэта арыенцір з атрыбуцыяй, а не норма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для чырвонага чаю.

* **Тэмпература вады:** 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3–5 г на 150 мл.
* **Посуда:** Гайвань або фарфоравы чайнік.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуду.
    2. Пакласці чай.
    3. Хутка апаласнуць ліст гарачай вадой і зліць.
    4. Першы настой — 10–20 секунд.
    5. Разліць да канца.
    6. Пяць-сем паўторных праліваў, кожны крыху даўжэйшы за папярэдні.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, у шчыльнай упакоўцы, удалечыні ад пахаў і вільгаці.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання «大苗山红茶»: у 2023 годзе права на яго атрымалі дванаццаць кампаній павета.
    * Правяраць, што вытворца з Жуншуй-Мяоскага аўтаномнага павета.
    * Сухі ліст — шчыльныя чорныя скруткі з бляскам, настой — чырвоны і яркі, арамат — салодкі, з мядовай нотай.

**12. Цікавыя Факты:**

* У пераліку зоны дзве воласці носяць этнічныя азначэнні — яоская і дунская. Разам з мяоскім статусам павета гэта значыць, што зона ахоплівае землі некалькіх горных народаў, а не аднаго.
* Дзікі чай гары Юаньбаашань з 2013 года ахоўваецца як генафонд у натуральным асяроддзі — і ён жа адна з трох ліній сыравіны.

**13. Параўнанне з іншымі чырвонымі чаямі Гуансі:**

* **Байсэ Хунча ([百色红茶](https://thetea.app/be/article/baise-hongcha)):** Акруговае імя на захадзе Гуансі; у яго названы сорт — Лін’юнь Байхаа, у Дамяошань Хунча сыравіна апісана па месцы і ўзросце дрэў.
* **Лін’юнь Хун Ча ([凌云红茶](https://thetea.app/be/article/lingyun-hongcha)):** Чырвоны чай павета Лін’юнь з таго ж сорту Лін’юнь Байхаа.
* **Лунцзі Хун Ча ([龙脊红茶](https://thetea.app/be/article/longji-hongcha)):** Чырвоны чай гор Лунцзі на паўночным усходзе Гуансі, таксама са старых дрэў.
* **Саньцзян Люй Ча ([三江绿茶](https://thetea.app/be/article/sanjiang-lucha)):** Зялёны чай павета Саньцзян той жа акругі Лючжоў — для кантрасту па класе.
* **Цзіньсю Хунча ([金秀红茶](https://thetea.app/be/article/jinxiu-hongcha)):** Чырвоны чай Цзіньсю-Яоскага аўтаномнага павета ў гарах Даяашань — яшчэ адно імя, чыя зона супадае з горным аўтаномным паветам Гуансі.

**У заключэнне:**

Дамяошань Хунча — чырвоны чай мяоскіх гор поўначы Гуансі з мясцовай сыравіны: старых дрэў Цзюваньшаня, дзікага чаю Юаньбаашаня і адабраных з іх раслін. Апісанне ўказання дае яму шчыльныя чорныя скруткі, чырвоны яркі настой, салодкі ўстойлівы арамат і мяккі свежы смак; сады ляжаць на 400–1300 м сярод лясоў, якія пакрываюць больш за 80 % павета.