---
title: "Cāngnán cuìlóng chá"
url: https://thetea.app/be/article/cangnan-cuilong-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Cāngnán cuìlóng chá (苍南翠龙茶)

**Цаннань Цуйлун Ча** (*Cāngnán cuìlóng chá*, 苍南翠龙茶) — зялёны чай павета Цаннань (苍南县) гарадской акругі Вэньчжоу, на самым поўдні правінцыі Чжэцзян, ля мяжы з Фуцзянню. Імя значыць «смарагдавы цмок Цаннані». Чай вырас з мясцовых «сцяжкоў і коп’яў» (旗枪, *qíqiāng*): у канцы 1980-х гадоў іх перайменавалі ў «Мінцянь Лунцзін», а ў канцы 1990-х, калі Вэньчжоу не ўвайшоў у зону чжэцзянскага Лунцзіна, — у Цуйлун. Галоўны воблік — плоскі прамы смарагдавы ліст. З 2008 года імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Запіс знака класа не называе, але павятовы стандарт DB330327/T 3—2021 апісвае Цуйлун як чай, зроблены па тэхналогіі зялёнага чаю, з чыстым настоем і зялёным лістом, высокім водарам і мяккім смакам (清汤绿叶、香高味醇).
* **Катэгорыя:** Новы імянны чай (新创名茶) з вэньчжоускай групы ранніх веснавых чаёў; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2008).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Чжэцзян (浙江, *Zhèjiāng*), гарадская акруга Вэньчжоу (温州, *Wēnzhōu*), павет Цаннань (苍南, *Cāngnán*). Галоўны раён — сады былой воласці Уфэн (五凤) на гары Удайшань (五岱山) у масіве Юйцаншань (玉苍山); паведамленне 2013 года адносіць вёску Бамухоу (八亩后村) воласці Уфэн да пасёлка Цяодунь (桥墩镇).
* **Зона знака:** Правінцыйная база паказвае павет Цаннань як адміністрацыйную прыналежнасць трымальніка; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Каля 27,5° пн. ш. і 120,4° у. д. (павет).

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Чай гэтых месцаў да Цуйлуна.** Па Вэньчжоускім цэнтры распаўсюджвання агратэхнікі (2024), чай у цяперашніх межах павета рабілі ўжо ў эпоху Пяці дынастый, і дзяржава Уюэ збірала з яго падатак. Цынскі «Летапіс павета Пін’ян» (平阳县志), які прыводзіць цэнтр, называе лепшым чай з падножжа Юйцаншаня ля Цзюйсі (莒溪) — цяпер гэта Цаннань; рабілі там у асноўным «жоўты суп», чырвоны гунфу і «сцяжкі і коп’і».
    * **Змена імёнаў.** Па тым жа цэнтры, у канцы 1980-х гадоў павет перайменаваў свой «旗枪» у «Мінцянь Лунцзін» (明前龙井), і ў 1993 годзе гэты чай атрымаў званне правінцыйнага імяннога чаю другой катэгорыі. У канцы 1990-х правінцыя акрэсліла зону вытворчасці чжэцзянскага Лунцзіна, Вэньчжоу ў яе не ўвайшоў, і чай афіцыйна назвалі «苍南翠龙茶».
    * **Разыходжанне ў датах.** Часопіс «Чжунго чае» (中国茶叶, 2000) піша, што Цуйлун створаны павятовым упраўленнем сельскай гаспадаркі ў 1996 годзе; даведачныя апісанні адносяць званне другой катэгорыі да 1997 года, а не да 1993-га. Крыніцы датуюць пачатак чаю па-рознаму.
    * **1999.** Званне правінцыйнага імяннога чаю першай катэгорыі; па даведачных апісаннях — на 13-м правінцыйным конкурсе імянных чаёў. Выпрацоўка ў тым годзе, па «Чжунго чае», — 15 т.
    * **2006–2008.** Агранамічнае таварыства павета Цаннань (苍南县农学会) падало заяўку на знак 8 жніўня 2006 года; рэгістрацыя — 20 лютага 2008 года, знак № 5528372, клас 30.
    * **Свята адкрыцця сезона.** З 2006 года павет штогод праводзіць свята адкрыцця чаю (温州（苍南）开茶节). Восьмае, у 2013 годзе, прайшло ў вёсцы Бамухоу; чатырнаццатае, у 2019-м, адкрылася ў Нацыянальным музеі чаю ў Ханчжоу.
    * **2012–2013.** Па Вэньчжоускім цэнтры, у снежні 2012 года Кітайскае міжнароднае таварыства вывучэння чайнай культуры прысвоіла Цуйлуну званне «中华文化名茶». Кітайская асацыяцыя чайнага гандлю ў 2013 годзе паведамляла, што разам з гэтым званнем павет атрымаў званне «中国茶文化之乡».
    * **Стандарт.** Дзейнічае павятовы стандарт DB330327/T 3—2021: сады, агратэхніка, збор і перапрацоўка.
* **Узнагароды:** Па павятовай газеце (2020) — званне правінцыйнага імяннога чаю першай катэгорыі, залатыя ўзнагароды некалькіх чжэцзянскіх чайных выстаў і асаблівая прэмія «Хоуцзі» (后稷) сельскагаспадарчай выставы ў Янліне. Кошт рэгіянальнага брэнда, па ацэнцы Чжэцзянскага ўніверсітэта, — больш за 300 млн юаняў.
* **Назва:** «Цаннань» (苍南) — «на поўдзень ад Юйцаншаня»: павет названы па гэтай гары. «Цуйлун» (翠龙) — «смарагдавы цмок»; тлумачэнні гэтай часткі імя ў крыніцах няма.
* **Культурнае значэнне:** На чаі павет будуе турызм: па паведамленні 2013 года, вёску Бамухоу называюць «вэньчжоускім Мэйцзяу» (温州的梅家坞). У 2019 годзе павет прасоўваў два рэгіянальныя чайныя брэнды — «苍南翠龙» і «五凤香茗».

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** У запісе знака і ў знойдзеных крыніцах сарты не названы.
* **Стандарт збору:** Па даведачных апісаннях — адна пупышка з першым раскрывальным лістом (一芽一叶初展), пупышкі і лісты роўныя па памеры.
* **Час збору:** Дакладных тэрмінаў для Цуйлуна ў знойдзеных крыніцах няма. «Фуцзянь жыбаа» (2025) піша пра вэньчжоускія раннія чаі ў цэлым, сярод якіх названы і Цуйлун, што іх збор пачынаецца ў лютым, больш чым на месяц раней за ханчжоускі Лунцзін.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Самы поўдзень Чжэцзяна: павет мяжуе з гарадскім паветам Фудзін правінцыі Фуцзянь і выходзіць да Усходне-Кітайскага мора.
* **Клімат:** Па даведачных даных пра павет — сярэднесубтрапічны мусонны вільготны; сярэднегадавая тэмпература 14–18 °C, бязморазны перыяд каля 288 дзён, ападкаў каля 1769 мм за год. Даных менавіта для чайных садоў няма.
* **Вышыня вырошчвання:** «Чжунго чае» (2000) — сярэдняя вышыня больш за 400 м, гара Удайшань воласці Уфэн; даведачныя апісанні — каля 400 м; рэкламнае апісанне адной маркі — больш за 500 м.
* **Глебы:** Па павятовым стандарце 2021 года — жоўта-чырваназёмы і іх разнавіднасці на гранітах і туфах, pH 4,5–6,5, арганічнага рэчыва больш за 1 %.
* **Плошчы і выпрацоўка:** Лічбы адносяцца да чаю павета ў цэлым: у 2013 годзе, па Кітайскай асацыяцыі чайнага гандлю, — 10 тыс. му садоў і 52 млн юаняў прадукцыі за 2012 год; у 2020-м, па павятовай газеце, — 19,2 тыс. му і больш за 900 т чаю за год.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Даведачныя апісанні дзеляць перапрацоўку на чатыры аперацыі — фіксацыю, «зялёны кацёл», адлёжку і «бліскучы кацёл»; Вэньчжоускі цэнтр агратэхнікі замест фіксацыі называе раскладванне свежага ліста. Параметраў у знойдзеных крыніцах няма.

1.  **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*).**
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*).**
3.  **«Зялёны кацёл» (青锅, *qīngguō*).**
4.  **Адлёжка (回潮摊凉, *huícháo tānliáng*).**
5.  **«Бліскучы кацёл» (辉锅, *huīguō*).**

Па агульнай схеме плоскага чаю «зялёны кацёл» — першае абсмажванне з наданнем формы, адлёжка выраўноўвае вільготнасць у лісце, «бліскучы кацёл» дасушвае і выгладжвае ліст. Гэта агульная схема, а не апісанне менавіта Цуйлуна.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне даў часопіс «Чжунго чае» (2000); Вэньчжоускі цэнтр агратэхнікі апісвае чай амаль гэтак жа.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Плоскі, роўны і прамы (扁平匀直), смарагдава-зялёны (色泽翠绿).
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Чысты, высокі і стойкі (香气清高持久); у Вэньчжоускага цэнтра — высокі і востры (香气高锐).
* **Смак:** Мяккі, з саладкаватасцю (滋味醇和甘甜).
* **Колер настою:** Смарагдава-зялёны, яркі (汤色翠绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Раскрываецца кветкай, пяшчотна-зялёнае і яркае (叶底成朵嫩绿明亮).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю. Вэньчжоускі цэнтр агратэхнікі раіць для Цуйлуна высокі шкляны стакан, 3–5 г чаю і ваду 80–90 °C.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляны стакан або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; лепш выпіць на працягу года.

**11. Кошт і Падробкі:**

Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «苍南翠龙茶» (№ 5528372).
    * Звяраць допуск вытворцы па актуальным рэестры: правінцыйная база, якая вядзецца да 2019 года, паказвае нуль дапушчаных кампаній.
    * Правяраць, што вытворца з павета Цаннань.
    * Плоскі Цуйлун — роўны прамы смарагдавы ліст, смарагдавы яркі настой, завараны ліст раскрываецца кветкай.
* **Статус знака:** У рэестры 2026 года знак значыцца зарэгістраваным на дату крыніцы; ці дзейнічае ён зараз, не пацверджана.

**12. Цікавыя Факты:**

* Назвы вёсак Наньчаляа і Бэйчаляа (南茶寮, 北茶寮) у пасёлку Ванлі — «Паўднёвыя» і «Паўночныя чайныя хаціны» — па Вэньчжоускім цэнтры агратэхнікі, засталіся ад хацін, якія дзяржава Уюэ ставіла для чайных двароў.
* Імя «Цуйлун» з’явілася вымушана: ранейшае «Мінцянь Лунцзін» давялося змяніць, калі правінцыя акрэсліла зону Лунцзіна без Вэньчжоу.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Сі Ху Лун Цзін ([西湖龙井](https://thetea.app/be/article/xihu-longjing)):** Узор плоскага чаю; да канца 1990-х Цуйлун прадаваўся як «Мінцянь Лунцзін», але ў зону Лунцзіна Вэньчжоу не ўвайшоў.
* **Уню Цзаа ([乌牛早](https://thetea.app/be/article/wuniu-zao)):** Ранні зялёны чай павета Юнцзя той жа акругі, з таго ж спісу ранніх веснавых чаёў.
* **Жуйань Цынмінцзаа ([瑞安清明早](https://thetea.app/be/article/rui-an-qingmingzao)):** Чай звышранняга сорту з таго ж вэньчжоускага спісу.
* **Пін’ян Хуан Тан ([平阳黄汤](https://thetea.app/be/article/pingyang-huang-tang)):** Жоўты чай павета Пін’ян, у які раней уваходзілі землі Цаннані; цынскі летапіс Пін’яна называе «жоўты суп» сярод чаёў падножжа Юйцаншаня. У Цуйлуна тамлення няма.

**У заключэнне:**

Цаннань Цуйлун Ча — новае імя на старой чайнай зямлі: мясцовыя «сцяжкі і коп’і», пабываўшы «Мінцянь Лунцзінам», сталі Цуйлунам, калі Вэньчжоу застаўся па-за зонай Лунцзіна. Гэта плоскі смарагдавы чай з пупышкі з першым лістом, з чыстым высокім водарам і мяккім саладкаватым смакам. Крыніцы разыходзяцца ў даце яго нараджэння і часцей гавораць пра брэнд, чым пра смак; спрабаваць яго варта побач з Лунцзінам і іншымі вэньчжоускімі раннімі чаямі.