---
title: "Bǎokāng lǜchá"
url: https://thetea.app/be/article/baokang-lucha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Bǎokāng lǜchá (保康绿茶)

**Баакан Люйча** (*Bǎokāng lǜchá*, 保康绿茶) — зялёны чай павета Баакан (保康县) гарадской акругі Сян’ян на паўночным захадзе правінцыі Хубэй. Павет цалкам горны і ляжыць у сістэме гор Цзіншань (荆山); сады, паводле паведамлення правінцыйнай газеты, стаяць у асноўным вышэй за 800 м, сярод аблокаў і туманаў. Імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам з 2012 года, і зона знака — уся цяперашняя тэрыторыя павета. Апісанне знака малюе тонкі смарагдавы ліст, чысты, высокі і ўстойлівы водар, далікатна-зялёны яркі настой і чай, які вытрымлівае шмат заліванняў.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Клас названы ў самым ахаваным імені; тэхналагічных патрабаванняў знака я не бачыў.
* **Катэгорыя:** Горны зялёны чай паўночнага захаду Хубэя; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2012).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), гарадская акруга Сян’ян (襄阳, *Xiāngyáng*), павет Баакан (保康, *Bǎokāng*).
* **Зона знака:** Цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя павета Баакан (保康县现辖行政区域) — так сказана ў даведцы знака. Па кітайскай Вікіпедыі, у павеце дзесяць пасёлкаў і адна воласць, плошча — 3221,53 км².
* **Геаграфічныя каардынаты:** Каля 31°53′ пн. ш. і 111°16′ у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Пачатак садоў.** Паводле паведамлення Міністэрства сельскай гаспадаркі 2014 года, цяперашняя чайная гаспадарка павета пачалася з пробнай пасадкі 203 му ў пачатку 1960-х гадоў; да 2014 года сады выраслі да 158 тыс. му, выпрацоўка — да 9400 т у год. Даведачныя апісанні маркі 保康松针 пішуць, што гэты чай згадваўся ў тэкстах яшчэ пры Тан і быў вядомы ў гады Цяньлуна (乾隆) дынастыі Цын. Першакрыніц яны не называюць, і я іх не бачыў.
    * **2012.** Зарэгістраваны геаграфічны сертыфікацыйны знак «保康绿茶 BAO KANG GREEN TEA» № 10987830, тавар — чай. Першы тэрмін — з 21 снежня 2012 года па 20 снежня 2022 года.
    * **2023.** Паводле паведамлення правінцыйнай газеты, у гэтым годзе павет прызнаны «ключавым чаявытворчым паветам краіны» (全国茶叶重点县). Паведамленне 2025 года кажа, што званне «ключавога чайнага павета» (全国茶业重点县域) павет атрымлівае сем гадоў запар, і называе яго сярод «сотні чайных паветаў краіны» (全国茶叶百强县) і дзесяці экалагічных чайных паветаў Кітая.
    * **2025.** Паведамленнем Упраўлення інтэлектуальнай уласнасці Хубэя ад 30 снежня 2025 года чатыром гаспадаркам павета — дзвюм кампаніям і двум кааператывам — зменены дазволы на карыстанне знакам, са тэрмінам да 20 снежня 2032 года. Гэта канец другога дзесяцігадовага тэрміну, гэта значыць знак прадоўжаны; пра само падаўжэнне паведамленне не кажа.
* **Назва:** 保康 — імя павета, 绿茶 — «зялёны чай». Англійская частка знака — «BAO KANG GREEN TEA».
* **Маркі ўнутры знака:** Унутры знака павет развівае ўласны брэнд — ігольчасты 保康松针 (*Bǎokāng sōngzhēn*, «хваёвыя іголкі Баакана»). Прэса 2025 года называе і грамадскі брэнд «[襄阳高香茶](https://thetea.app/be/article/xiangyang-gaoxiang-cha) — 保康[毛尖](https://thetea.app/be/article/mao-jian)、保康红»: «высокаараматны чай Сян’яна» — бааканскі маацзянь і бааканскі чырвоны чай. Чырвоны чай пад гэтым брэндам да знака зялёнага чаю не адносіцца.
* **Культурнае значэнне:** Чай — адна з галоўных галін павета; паводле паведамлення 2025 года, яна дае працу і даход прыкладна сарака тысячам чалавек.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатункі / Культывары:** У даведцы знака гатункі не названыя; у знойдзеных крыніцах даных няма.
* **Сыравіна:** Для знака ў цэлым даных у знойдзеных крыніцах няма. Для маркі 保康松针 даведачныя апісанні называюць збор аднаго пупышка з адным лістом, без лістоў, пашкоджаных насякомымі і марозам.
* **Час збору:** Для знака ў цэлым даных няма. Для 保康松针, паводле тых жа апісанняў, збор пачынаюць у межах пяці-шасці дзён да або пасля свята Цынмін (清明, *Qīngmíng*), гэта значыць у пачатку красавіка.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Паўночны захад Хубэя, горы сістэмы Цзіншань. Міністэрства сельскай гаспадаркі ў 2014 годзе апісвала павет так: глыбокія горы і густыя лясы, чыстыя ручаі, грады вяршынь, аблокі і туманы, вялікая розніца дзённых і начных тэмператур, умераныя дажджы.
* **Вышыня росту:** Сады ў асноўным вышэй за 800 м — паводле паведамлення газеты «Нунцунь сіньбаа» (2025). Апісанне 2026 года называе іншы дыяпазон — ад 600 да 1040 м. Межаў вышыні ў дакументах знака я не бачыў.
* **Ядро маркі 保康松针:** Паводле даведачных апісанняў — пасёлак Дзянья (店垭) на поўдні павета і наваколлі Хуанбаа (黄堡) на поўначы.
* **Плошча садоў:** Паводле даных прэсы 2025 года, чайная база павета — 201 тыс. му, з іх 152 тыс. му даюць ураджай; 80 тыс. му — «зялёныя» экалагічныя сады, 15 тыс. му маюць арганічны сертыфікат Еўрасаюза. Гадавая выпрацоўка — больш за 8800 т сухога чаю, сукупны кошт прадукцыі галіны — больш за 2 млрд юаняў (паводле тых жа паведамленняў прэсы).
* **Глебы і клімат у лічбах:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Патрабаванняў да тэхналогіі ў даведцы знака няма. Ніжэй — агульная схема зялёнага чаю, а не апісанне менавіта Баакан Люйча:

1.  **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*):** Ліст раскладваюць тонкім слоем, каб ён аддаў частку вільгаці.
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Нагрэў спыняе акісленне і захоўвае зялёны колер.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*).**

Пра тэхналогію маркі 保康松针 даведачныя апісанні разыходзяцца. Адно называе яе ігольчастым зялёным чаем паравой фіксацыі (针形蒸青绿茶), але тут жа пералічвае чатыры аперацыі — фіксацыю (杀青, *shāqīng*), скручванне ў катле (锅揉, *guōróu*), «паценне» (拍汗, *pāihàn*) і сушку (烘干, *hōnggān*). Іншыя даведкі прыводзяць паравую схему з тымі ж этапамі, што ў Эньшы Юй Лу. Параметраў не дае ні адно апісанне, і першакрыніцы ні для адной схемы я не знайшоў.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй — з даведкі знака «保康绿茶».

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Тонкі і вытанчаны, смарагдавага колеру (外形纤秀，色泽翠绿).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Чысты, высокі і ўстойлівы (香气清高持久); даведка не ўдакладняе, сухога ліста гэта водар або настою.
* **Смак:** Духмяна-салодкі, мяккі, з прахалодай, свежы і прыемны (滋味香甜软凉，鲜醇爽口).
* **Колер настою:** Далікатна-зялёны, яркі (汤色嫩绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Мясісты і далікатны ліст (叶底肥嫩).

Даведка асобна адзначае, што чай вытрымлівае вельмі шмат заліванняў (极耐冲泡).

Марку 保康松针 даведачныя апісанні малююць так: шчыльныя, акруглыя, гладкія і прамыя іголкі з прыкметным пушком, цёмна-смарагдавыя і алеіста-бліскучыя; водар свежы і чысты, смак салодкі і мяккі, настой далікатна-зялёны, празрысты і яркі, завараны ліст далікатна-зялёны, яркі і роўны.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных аб дзеянні менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Некалькі паўторных заліванняў — даведка знака падкрэслівае, што чай іх вытрымлівае.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных аб цэнах у знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «保康绿茶» № 10987830.
    * Правяраць, што вытворца з павета Баакан і дапушчаны да знака: правінцыйнае ўпраўленне публікуе спісы карыстальнікаў.
    * Ліст — тонкі і смарагдавы, настой — далікатна-зялёны і яркі, водар — чысты і ўстойлівы.

**12. Цікавыя Факты:**

* Зона знака — уся тэрыторыя павета, без вылучэння асобных пасёлкаў.
* Кітайская Вікіпедыя называе Баакан найбуйнейшым у Хубэі паветам арганічнага чаю.
* Павет вывозіць не толькі ліставы чай: паводле паведамлення 2025 года, экспарт гатовага чаю (精制茶), чайнага экстракта і іншых прадуктаў перапрацоўкі перавысіў 1000 т і прынёс 25 млн долараў.
* Імя «荆山锦» — «парча гор Цзіншань» — Міністэрства сельскай гаспадаркі ў 2014 годзе называла сярод асаблівай прадукцыі павета; кааператыў з гэтым іменем — сярод карыстальнікаў знака ў спісе 2025 года.

**13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі:**

* **Мэйцзы Гунча ([梅子贡茶](https://thetea.app/be/article/meizi-gongcha)):** Горны зялёны чай павета Чжусі, таксама паўночны захад Хубэя; у яго падрабязны дакумент аховы з гатункам і вышынёй садоў, у Баакан Люйча — толькі аблічча і зона.
* **Эньшы Юй Лу ([恩施玉露](https://thetea.app/be/article/enshi-yulu)):** Хубэйскі ігольчасты чай з паравой фіксацыяй; частка даведак прыпісвае марцы 保康松针 тую ж схему, але апісанні яе тэхналогіі разыходзяцца.
* **Аньхуа Сун Чжэнь ([安化松针](https://thetea.app/be/article/anhua-song-zhen)):** Хунаньскі зялёны чай з тым жа вобразам «хваёвых іголак» у імені.
* **Дэнцунь Люй Ча ([邓村绿茶](https://thetea.app/be/article/dengcun-lucha)):** Высакагорны зялёны чай акругі Ічан на захадзе Хубэя.

**На заканчэнне:**

Баакан Люйча — горны зялёны чай паўночнага захаду Хубэя пад знакам, які ахоўвае імя на ўсёй тэрыторыі павета. Дакумент пра яго кароткі і кажа толькі пра аблічча: тонкі смарагдавы ліст, чысты ўстойлівы водар, далікатна-зялёны настой і шмат заліванняў. Астатняе — маштаб галіны, якая за шэсцьдзесят гадоў вырасла з пробнай пасадкі ў дзвесце тысяч му садоў, і ігольчастая марка 保康松针, чыю тэхналогію яшчэ трэба пацвердзіць першакрыніцай.