---
title: "Bādōngjùn gòngchá"
url: https://thetea.app/be/article/badongjun-gongcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Bādōngjùn gòngchá (巴东郡贡茶)

**Бадунцзюнь Гунча** (*Bādōngjùn gòngchá*, 巴东郡贡茶) — «паднесены чай акругі Бадун»: зялёны чай з паравой фіксацыяй з павета Бадун (巴东县) Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі на захадзе правінцыі Хубэй. Назва адсылае да танскай акругі Гуйчжоу-Бадунцзюнь, якая, паводле павятовых матэрыялаў, пастаўляла чай да двара. Тэхналогія, паводле слоў майстра — дзяржаўнага захавальніка традыцыі Эньшы Юй Лу, амаль тая самая, што ў суседняга знакамітага чаю, але на лісце захоўваюць ворс (毫, *háo*). Павет зрабіў назву агульным брэндам у 2017 годзе, з 2018 года яна — геаграфічны сертыфікацыйны знак.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*) з паравой фіксацыяй (蒸青, *zhēngqīng*): залаты ўзор 2021 года рэпартаж называе «высокакласным зялёным чаем», а тэхналогія амаль тая самая, што ў Эньшы Юй Лу.
* **Катэгорыя:** Павятовы грамадскі брэнд; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2018).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), Эньшы-Туцзя-Мяоская аўтаномная акруга (恩施, *Ēnshī*), павет Бадун (巴东, *Bādōng*).
* **Уладальнік знака:** Станцыя распаўсюджвання тэхналогій тэхнічных культур павета Бадун (巴东县经济作物技术推广站).
* **Зона знака:** Паводле неафіцыйнага каталога геаграфічных указанняў — адміністрацыйная тэрыторыя павета Бадун; правінцыйны пералік паказвае павет як прыналежнасць уладальніка.
* **Асноўныя раёны:** Паводле слоў кіраўніцтва павета (2018), пасёлкі Сіцювань (溪丘湾), Цзіньгопін (金果坪), Яньдухэ (沿渡河) і Дунжанькоу (东壤口), а таксама частка новых садоў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Павятовы цэнтр Бадуна — каля 31,0° пн. ш. і 110,3° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Паданне.** Павятовае таварыства вывучэння чайнай культуры пераказвае легенду: Шэньнун, спрабуючы травы ў краях цяперашніх Бадуна і Шэньнунцзя, атруціўся, і ліст, які ўпаў у кацёл з адварам, змяніў смак вады і зняў атручванне. Гэта паданне, а не гісторыя.
    * **Бадун у тэкстах.** Рэпартаж 2018 года спасылаецца на працу гісторыка чаю «茶史初探»: з народаў ба і шу менавіта ба звязвалі піццё чаю з паданнем пра Шэньнуна. Паводле таго ж рэпартажу, «Чайны канон» (茶经), «Бэньцаа ганму» (本草纲目), «Туцзін бэньцаа» (图经本草) і «Хубэй тунчжы» (湖北通志) называюць Бадун месцам, дзе Шэньнун знайшоў чай; паводле першакрыніц гэта не праверана.
    * **Тан.** Паводле таго ж рэпартажу, пры Тан Бадун уваходзіў у Гуйчжоу-Бадунцзюнь (归州巴东郡), адзін з раёнаў, якія пастаўлялі чай да двара; адсюль «郡贡» у назве.
    * **2017.** Павет выбраў «巴东郡贡茶» сваім грамадскім брэндам, стварыў таварыства вывучэння чайнай культуры Шэньнуна і запрасіў кансультантамі спецыялістаў Чайнага інстытута Кітайскай акадэміі сельскагаспадарчых навук і аграрных ведамстваў — «распрацоўваць» (研制) гэты чай. У тым самым годзе Міністэрства сельскай гаспадаркі ўнесла яго ў каталог вядомых, асаблівых, новых і якасных сельгаспрадуктаў (名特新优农产品目录).
    * **2018.** 19 мая чай паказалі на II Кітайскай міжнароднай чайнай выставе ў Ханчжоу. Майстар, які накіроўваў распрацоўку, у тым самым годзе ўвайшоў у пяты спіс дзяржаўных захавальнікаў нематэрыяльнай культурнай спадчыны.
    * **Знак.** Паводле правінцыйнага пераліку (даныя на май 2020 года), знак № 26323461 зарэгістраваны ў класе 30, тавар — чай; тэрмін выключнага права — з 21 ліпеня 2018 года па 20 ліпеня 2028 года.
    * **2021.** 22 мая на IV Кітайскай міжнароднай чайнай выставе ўзор «羽叶集·[恩施硒茶](https://thetea.app/be/article/enshi-xicha)·巴东郡贡茶» бадунскай кампаніі «湖北省羽集茶业» атрымаў золата вясновага этапа XI конкурсу «中茶杯»; усяго ў Хубэя ў катэгорыі зялёнага чаю было два золаты. У тым самым паведамленні «巴东郡贡茶» названы прадуктам з геаграфічным указаннем Хубэя.
* **Назва:** 巴东 — павет Бадун; 郡 (*jùn*) — «акруга», паводле танскага Бадунцзюня; 贡茶 (*gòngchá*) — «паднесены чай», чай для двара.
* **Культурнае значэнне:** Майстар называе Бадунцзюнь Гунча і Эньшы Юй Лу «чаямі-сёстрамі», тыповымі прадстаўнікамі багатага селенам чаю Эньшы ([恩施富硒茶](https://thetea.app/be/article/enshi-fuxicha)).

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Для знака даных няма. Паводле паведамлення 2021 года, міністэрства прызнала павет дзяржаўнай рэгіянальнай базай размнажэння палепшаных сартоў чаю, але якія сарты ідуць на гэты чай, не сказана.
* **Сыравіна:** Залаты ўзор 2021 года, паводле рэпартажу, зроблены з ліста экалагічнага саду на гары Янжушань (羊乳山), якую паведамленне называе базай дадзенага чаю з часоў Суй і Тан, — гэта словы рэпартажу.
* **Стандарт і час збору:** Стандарту ў знойдзеных крыніцах няма. Збіраюць не толькі ўвесну: у канцы мая 2018 года ў вёсцы Байвань (白湾村) воласці Сіцювань ішоў збор летне-асенняга чаю.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Захад Хубэя, на Янцзы: паводле рэпартажу 2018 года, Бадун — першы павет Хубэя на шляху ракі з захаду, «горла паміж Сычуанню і Хубэем, вароты заходняга Хубэя».
* **Клімат:** Сярэднія шыроты; ападкаў — 1100–1900 мм у год (рэпартаж 2018 года).
* **Глебы:** Паводле таго ж рэпартажу, кіслотнасць глеб умераная, а ў павета ёсць мянушка «сусветнае прыроднае біясховішча селену»; лічбаў па селене крыніцы не прыводзяць.
* **Плошча:** Паводле рэпартажу 2018 года, чайныя базы павета займалі 102 тыс. му, а да 2020 года павет ставіў мэту ў 200 тыс. му; ці выкананы план, у знойдзеных крыніцах не відаць.
* **Вышыня:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Паводле слоў майстра, тэхналогія ўзыходзіць да танскай паравой фіксацыі, складаная і ў асноўным супадае з тэхналогіяй Эньшы Юй Лу:

1.  **Астыванне (摊凉, *tānliáng*).**
2.  **Паравая фіксацыя (蒸汽杀青, *zhēngqì shāqīng*).**
3.  **Згон вільгаці веерам (扇干水汽, *shàn gān shuǐqì*).**
4.  **Першае падсушванне (炒头毛火, *chǎo tóu máohuǒ*).**
5.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
6.  **Другое падсушванне з пералопачваннем (铲二毛火, *chǎn èr máohuǒ*).**
7.  **Фармоўка і паліроўка (整形上光, *zhěngxíng shàngguāng*).**
8.  **Канчатковае сушэнне (烘焙, *hōngbèi*).**

Галоўнае адрозненне — ворс: бадунскі чай яго захоўвае, а для Эньшы Юй Лу, паводле слоў майстра, ужываюць іншыя прыёмы, і аблічча і смак у іх розныя. Залаты ўзор 2021 года, паводле рэпартажу, прайшоў больш за дваццаць аперацый. Тэмператур і часу ў знойдзеных крыніцах няма.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Агульнага апісання па знаку няма; ніжэй — тое, што ёсць, з указаннем крыніцы.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Ліст захоўвае ворс. Залаты ўзор 2021 года — тугія тонкія іголкападобныя скруткі (条索紧细似针形).
* **Водар сухога ліста:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Для ўзору 2021 года — «чысты водар» (清香); да сухога ліста ці настою адносяцца гэтыя словы, не ўдакладнена.
* **Смак:** Неафіцыйны каталог геаграфічных указанняў: мяккі і насычаны, свежы і бадзёры, са салодкім вяртаннем (滋味醇厚鲜爽而回甘). Рэпартаж 2021 года пра залаты ўзор — салодкі.
* **Колер настою:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма. Неафіцыйны каталог піша, што ў чаі шмат чайных поліфенолаў і катахінаў, але лічбаў не прыводзіць; пра селен — толькі лозунгі павета, без вымярэнняў.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуда:** Шкляная шклянка — у ёй бачныя іголкі ліста — або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуду.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду; два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; лепш выпіць на працягу года.

**11. Кошт і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць сертыфікацыйны знак «巴东郡贡茶» (№ 26323461, тэрмін — да 20 ліпеня 2028 года).
    * Правяраць, што вытворца з павета Бадун.
    * Глядзець на ліст: ворс на ім захоўваюць — паводле слоў майстра, гэта галоўнае адрозненне ад Эньшы Юй Лу.
    * Памятаць, што як павятовы брэнд назва існуе з 2017 года; «паднесеная» старажытнасць у ёй — адсылка да танскай акругі і падання.

**12. Цікавыя Факты:**

* Уладальнік знака — не асацыяцыя вытворцаў, а павятовая агратэхнічная станцыя.
* Тэхналогію новага брэнда 2017 года апісваюць як амаль тую самую, што ў Эньшы Юй Лу, — адрозненне трымаецца на адным прыёме з ворсам.
* На конкурсе 2021 года назва выступіла ўнутры патройнай маркі: марка кампаніі, акруговы парасон «恩施硒茶» і павятовы знак.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Эньшы Юй Лу ([恩施玉露](https://thetea.app/be/article/enshi-yulu)):** Ігольчасты зялёны чай з паравой фіксацыяй, «сястра» бадунскага па тэхналогіі; з ворсам, паводле слоў майстра, у яго паступаюць інакш.
* **Эньшы Січа (恩施硒茶):** Акруговы парасонавы знак, пад імем якога выступіў залаты ўзор 2021 года.
* **Уцзятай Гун Ча ([伍家台贡茶](https://thetea.app/be/article/wujiatai-gongcha)):** Зялёны «паднесены» чай павета Сюаньэнь той самай акругі.
* **Цюйсян Сымянь Ча ([屈乡丝绵茶](https://thetea.app/be/article/quxiang-simian-cha)):** Зялёны чай суседняга павета Цзыгуй ніжэй па Янцзы.

**На заканчэнне:**

Бадунцзюнь Гунча — новы павятовы брэнд са старой назвай: танская акруга і паданне пра Шэньнуна далі яму імя, а тэхналогія амаль супадае з тэхналогіяй Эньшы Юй Лу — паравая фіксацыя, але з захаваным ворсам. Знак зарэгістраваны ў 2018 годзе, золата «中茶杯» атрымана ў 2021-м. Сарты, вышыні і поўнага апісання аблічча знойдзеныя крыніцы пакуль не даюць.